مدیریت بحران ناشی از تهدیدات امنیتی مرز ایران و افغانستان: تحلیل چالش‌ها و ارائه راهکارهای مؤثر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکتری جامعه شناسی سیاسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، تهران، ایران

چکیده
مرزها به‌عنوان خطوط تفکیک‌کننده بین کشورها، نقش اساسی در تعیین هویت ملی و امنیت اجتماعی ایفا می‌کنند. مرز ایران و افغانستان به دلیل موقعیت جغرافیایی و چالش‌های امنیتی خاص خود، نیازمند توجه ویژه‌ای است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر امنیت مرزی و ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت امنیتی در این مرز می‌باشد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و با رویکرد کیفی انجام شده است. گروه هدف پژوهش شامل صاحب‌نظران و متخصصان حوزه امنیت مرزی در کشور بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند، ۱۵٫ نفر از صاحب‌نظران به‌عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته انجام گرفت و اشباع نظری حاصل گردید. جهت تحلیل داده‌ها از استراتژی تحلیل مضمون با تاکتیک تحلیل محتوای پنهان استفاده شد. از تجزیه‌وتحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه، مجموع کدهای استخراج شده از تحلیل مضمون مصاحبه‌ها ۸۲٫ کد اولیه که در ۱۰٫ مقوله طبقه‌بندی و در نهایت 6 راهکار بر اساس دیدگاه صاحب‌نظران برای بهبود امنیت مرزی در ایران و افغانستان شناسایی و معرفی گردید. این راهکارها شامل: همکاری‌های بین‌المللی در مبارزه با قاچاق، تقویت نظارت‌های مرزی با فناوری‌های مدرن؛ ایجاد مسیرهای قانونی برای مهاجرت از افغانستان به ایران؛ بهبود زیرساخت‌های مرزی؛ اجرای برنامه‌های توسعه اقتصادی، آموزش و توانمندسازی نیروهای مرزی می‌باشد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند در سیاست‌گذاری‌های کلان امنیتی و اجتماعی در راستای بهبود وضعیت امنیت مرزی و کاهش چالش‌های موجود در مرز ایران و افغانستان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Crisis Management Due to Security Threats on the Iran-Afghanistan Border: Analyzing Challenges and Providing Effective Solutions

نویسنده English

MORTEZA PAJHOUHANFAR
National Defense High University
چکیده English

Introduction and Objective: Borders, as dividing lines between countries, play a fundamental role in determining national identity and social security. The border between Iran and Afghanistan requires special attention due to its geographical location and specific security challenges. The aim of the present study is to identify the factors affecting border security and to provide solutions to improve the security situation at this border.

Research Methodology: This study was conducted with an applied objective and a qualitative approach. The target group of the study included experts and specialists in the field of border security in the country. Semi-structured interviews were conducted and theoretical saturation was achieved. The content analysis strategy with latent content analysis tactic was used to analyze the data.

Findings: From the analysis of the interview data, the total number of codes extracted from the content analysis of the interviews was 82. The initial code was identified and introduced in 10 categories and finally 6 solutions based on the experts' views to improve border security in Iran and Afghanistan. These solutions include: international cooperation in combating smuggling, strengthening border surveillance with modern technologies; creating legal routes for migration from Afghanistan to Iran; improving border infrastructure; implementing economic development programs, training and empowering border forces.

Discussion and Conclusion: The findings of this study can be used in macro security and social policies to improve the border security situation and reduce the challenges on the Iran.

Keywords: Border crises, illegal migration, drug trafficking, international cooperation.

کلیدواژه‌ها English

Border crises
illegal immigration
drug trafficking
international cooperation
ابوالحسن شیرازی، حبیب الله. (1397). دیپلماسی فرهنگی و نقش انجمن‌های دوستی در روابط بین‌الملل، مطالعات روابط بین‌الملل، 10(38)، 9-25.
احدی، رضا؛ محمدی، شهرام؛ طغرانگار، حسن. (1401). بررسی عوامل محیطی مؤثر بر اعتیاد به مواد مخدر صنعتی (مطالعه موردی: شهر زنجان). پژوهش‌های حقوق، 20(45)، 149-181.
برزگر، صادق؛ رسولی، محمد. (1397). تبیین رقابت‌پذیری مناطق مرزی با رویکرد آینده‌نگاری (مطالعۀ موردی: استان کردستان)، برنامه‌ریزی فضایی، 13(50)، 55-78.
پولادی، حسن؛ کشاورزیان، محمدمهدی؛ خان محمدی، هادی؛ اصلی پور، حسین. (1395). الگوسازی عوامل تأمین کننده امنیت پایدار مرزی؛ مطالعه موردی: مرزهای شرقی ایران، 19(3)، 125-149.
پیشگاه هادیان، حمید؛ حجازی، علیرضا. (1390). چالش‌های مشترک هیدروپولیتیک ایران با عراق و افغانستان، از سال 2001 تا 2010 مطالعه موردی اروند و هیرمند، مطالعات روابط بین‌الملل، 3(12)، 119-168.
ترابی، قاسم؛ صانعی، راضیه. (1396). موانع تحقق ابر پروژه جاده ابریشم از چشم‌انداز نظریه همگرایی، علوم سیاسی، 12(35)، 7-26.
حافظ نیا، محمدرضا. (1396). اصول و مفاهیم ژئوپلیتیک – ویرایش جدید با تجدیدنظر، مشهد: پاپلی.
حشمت، مریم؛ بنی فاطمه، حسین؛ علمی، محمود. (1390). بررسی میزان سرمایه اجتماعی در میان گروه‌های اجتماعی (منطقه حاشیه‌نشین و غیر حاشیه‌نشین) شهر مراغه، مطالعات جامعه‌شناسی، 3(6)، 27-43.
درویشی، فرزاد. (1402). آینده‌پژوهی پیامدهای امنیتی - انتظامی بحران آب در استان خراسان جنوبی، آماد و فناوری دفاعی، 7(24)، 219-252.
ذاکری‌هامانه، راضیه؛ افشانی، سید علیرضا؛ عسکری ندوشن، عباس. (1392). بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و میزان احساس امنیت اجتماعی در شهر یزد، جامعه‌شناسی ایران، 13(3)، 83-110.
رحیمی. (1399). گذار ژئوپلیتیک پس از جنگ سرد و تأثیر آن بر شکل‌گیری جغرافیای تروریسم در افغانستان (با تأکید بر امنیت ایران)، مطالعات آسیای جنوب غرب، 2(6)، 117-149.
روشن، علی اصغر؛ سعادتی جعفرآبادی، حسن. (1392). بررسی نقش و کارکرد اقتصادی مرز استان خراسان رضوی با افغانستان و تأثیر آن بر امنیت مرزی استان، 8(27)، 154-181.
ستاره جلال. (1398). علل و پیامدهای مهاجرت افغان‌ها به ایران (مورد مطالعه: شهر مرزی زابل)، پژوهشنامه مطالعات مرزی، 6(21)، 79-107.
عارفی مسکونی، محمد؛ نجفی توانا، علی؛ شاملو، باقر. (1399) تأثیر قاچاق مواد مخدر بر امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، پژوهش‌های سیاسی جهان اسلام، 9(3)، 105-123.
فلاح نژاد، علی، امیری، علی. (1394). روابط ایران و افغانستان؛ همگرایی یا واگرایی، مطالعات سیاسی، 8(29)، 125-150.
محمدی، حمیدرضا؛ غُنجی، محمد. (1385). چالش‌های ژئوپلیتیکی مواد مخدر در جنوب غرب آسیا (با تأکید بر ایران، پاکستان و افغانستان). ژئوپلیتیک، 2(3)، 90-121.
نجفی، مهدی؛ مهدی زاده، اکبر. (1397). بررسی مسائل اجتماعی-امنیتی و مرزی ایران و ترکیه، مطالعات جامعه‌شناسی، 10(36)، 65-81.
نظریان، علیرضا؛ مطلبی، مسعود؛ سلیم، محمد نبی. (1399). تأثیر ثبات هژمونیک جمهوری اسلامی ایران بر امنیت مرزهای شرقی، نگرش‌های نو در جغرافیای انسانی، 12(45)، 657-682.
Kohandani, M. & Razavifard, B. (2020). Guarantees of terrorism crimes accused’s citizenship rights in investigation process: a comparative study on Iranian, English and Egyptian legal system. Journal of Research and Development in Comparative Law, 3(7), 157-187.‏
Wille, Christian, Gerst, Dominik, Krämer, Hannes. (2021). Identities and Methodologies of Border Studies: Recent Empirical and Conceptual Approaches, UniGR-Center for Border Studies.
Naser Faqiryar, W. (2020). Reasons of Failure and Shortcomings in Afghan Political Settlements (Doctoral dissertation).‏
Salah, M. (2015). The role of Hindi captives in the cultural and artistic developments of Nader Shah’s era. Journal of Subcontinent Researches, 7(23), 59-76.‏
Baratlou, F. Salehi Amiri, S. R. & Ghoroghi Shafiei, V. (2015). The Effect of Cultural Policy on Social-Cultural Rudeness among the Spectators in Tehran Sport Complexes. Strategic Studies on Youth and Sports, 14(27), 93-116.‏