کارکردهای اساسی مجلس چهاردهم با تکیه بر نقش مداخله گرایانه شوروی و انگلیس از تشکیل تا انحلال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
در روز ششم اسفندماه سال 1322، دوره چهاردهم مجلس شورای ملی آغاز بکار کرد. ریاست مجلس چهاردهم که از ادوار پر از تنش اما در عین حال قدرتمند مجلس را سید محمد صادق بر عهده داشت. از جمله کارهای او تأسیس حزب مردم و همچنین کمک به انتشار روزنامه صدای مردم بود. البته تاریخ به رسمیت شناخته شدن این دوره از مجلس، روز بیست و یکم اسفندماه سال 1322 می‌باشد. پژوهش پیش رو با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره گیری از منابع کتابخانه ایی، اسناد تاریخی، روزنامه‌ها، در پی پاسخ به این پرسش هست که عملکرد مجلس شورای ملی (چهاردهم) از ابتدای تشکیل تا انحلال با تکیه بر نقش شوروی، انگلیس و عملکرد فراکسیون‌ها چگونه بوده است؟ یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که دخالت سفارت شوروی در تهران در امر انتخابات بیشتر به این منظور بود تا پنجاه و پنج نفر نماینده از پنج استان تمامی کشور از میان کمونیست‌ها و دست نشاندگان دولت شوروی انتخاب شوند و به مجلس راه یابند. و تمام تلاش دولت انگلیس این بود که مانع انتخابات افرادی شوند که با دشمنان آن‌ها شریک هستند و با آن‌ها همکاری می‌کنند. همچنین فراکسیون‌های ایجاد شده در شروع به کار مجلس چهاردهم، نیز به اقتضای منافع شخصی تشکیل می‌شد. و این فراکسیون‌ها در بین نمایندگان خودشان وحدت نظر نداشته و مواضع آن‌ها بصورت دقیق و شفاف، مشخص نبود. در نتیجه کشمکش‌های سختی بین مجلسیان با یکدیگر و بین دولت‌ها و مجلس به وجود می‌آمد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The basic functions of the 14th parliament based on the interventionist role of the Soviet Union and England from formation to dissolution

نویسندگان English

delavar namdar 1
alireza alisofi 2
Mahmood seyyed 3
1 PhD student of Iranian History after Islam, Central Tehran Branch, Islamic Azad University. Tehran . Iran .
2 a
3 Assistant Professor, Department of History, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran. Iran.
چکیده English

In the upcoming research, using the descriptive-analytical method and using library sources, historical documents, newspapers, it seeks to answer the question that the performance of the National Assembly (14th) from the beginning of its formation to its dissolution based on the role What was the performance of Soviet, British and factions?

The findings of the research indicate that the intervention of the Soviet Embassy in Tehran in the matter of elections was mainly for the purpose of choosing fifty-five representatives from five provinces of the country from among the communists and the henchmen of the Soviet government and enter the parliament. And the whole effort of the British government was to prevent the election of people who are partners with their enemies and cooperate with them. Also, the factions created at the beginning of the work of the 14th Parliament were also formed due to personal interests, and for this reason, the number of people in them increased or decreased. However, these factions did not have unity of opinion among their representatives and their positions were not clearly defined. As a result, there were difficult conflicts between the members of the parliament and between the governments and the parliament.

کلیدواژه‌ها English

National Assembly (fourteenth)
Soviet
British
faction
communist
اشرف، احمد؛ بنوعزیزی، علی(1387). طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: نیلوفر.
اسکندری، عباس(1361). تاریخ مفصل مشروطیت ایران یا کتاب آرزو، تهران: نشر غزل.
اشرف، احمد(1372). زمینـه اجتمـاعی سـنت گرایـی و تجـددخواهی، ایران نامه، 42.
اطلاعات، ۲۹۱، مورخ ۲۲ آذر ۱۳۲۳.
آبراهامیان، یرواند(1377). ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل محمدی و ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
آبراهامیان، یرواند(1378). ایران بین دو انقلاب، ترجمه کاظم فیروزمند و حسن شمس‌آوری، تهران: نشر مرکز.
بدیع، برتران(1379). توسعه سیاسی، ترجمه: احمد نقیب‌زاده، تهران: نشر قومس.
بروجردی، مهرزاد(1393). روشنفکران ایرانی و غرب، ترجمه جمشید شیرازی، چاپ ششم، تهران: نشر فرزان روز.
تبرائیان، صفاءالدین(1371). ایران در اشغال متفقین، تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا.
ثقفی خراسانی، علیرضا(1375). سیر تحولات استعماری در ایران، مشهد: نشر نیکا.
چلونگر، محمدمهدی(1382). کاپیتولاسیون در تاریخ ایران، تهران: نشر مرکز.
جمعی از پژوهشگران(بی‌تا). حزب توده از شکل‌گیری تا فروپاشی، چاپ سوم، تهران: انتشارات موسسه مطالعاتی و پژوهش‌های سیاسی.
حشمت زاده، محمد باقر، (1379)، ایران و نفت، چاپ اول، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
خامه‌ای، انور(1377). خاطرات سیاسی پنجاه و سه نفر، تهران: نشر گفتار.
دشتی، علی(بی‌تا). ایام مجلس، تهران: صفی علیشاه.
ذوقی، ایرج(1368). ایران و قدرت‌های بزرگ در جنگ جهانی دوم، چاپ دوم، تهران: انتشارات پاژنگ.
روحانی، علیرضا و ایزدی، ابولفضل(1388). اسنادی از اشغال ایران در جنگ جهانی دوم، تهران: مرکز پژوهش و اسناد ریاست جمهوری
سبحانی، عزت الله(1380). مصدق، دولت ملی و کودتا، تهران: انتشارات طرح نو، چاپ اول.
سمیعی‌اصفهانی، علیرضا(1401). دولت محدود؛ بازخوانی سیاست «سلطه و تغییر» در دوره پهلوی دوم بر پایه نظریه جول. اس میگدال. دولت پژوهی، 8(30)، 59-92.
سینایی، وحید(1384). دولت مطلقه نظامیان و سیاست در ایران (1357- 1299)، تهران: انتشارات کویر.
شجیعی، زهرا(1372). نخبگان سیاسی در ایران از انقلاب مشروطه تا انقلاب اسلامی، تهران: انتشارات سخن.
شکرانه، امید و اخوان کاظمی، مسعود(1400). واکاوی نقش بحران مشارکت در سقوط رژیم پهلوی دوم. دولت پژوهی، 7(28)، 191-218.
طبری، احسان(1356). جامعه ایران در دوره رضاشاه، بیجا.
علی بابایی خامنه، فرزانه(1381). انتخابات دوره چهاردهم مجلس شورای ملی (1322 - 1321)، تاریخ معاصر ایران، 22 و 21.
علی‌صوفی، علیرضا(1394). شوروی در ایران: از انقلاب سرخ (اکتبر 1917 میلادی) تا کودتای سیا (1953 میلادی / 28 مرداد ماه 1332)، تهران: انتشارات منشور سمیر.
فرمانفرمائیان، منوچهر(1377). خون و نفت خاطرات یک شاهزاده ایرانی، ترجمه مهدی حقیقت خواه، تهران: ققنوس.
قاسمی، ابوالفضل(1354). خاندان‌های حکومتگر ایران، تهران: انتشارات رز.
کی استوان، حسین(1392). سیاست موازنه منفی در مجلس چهاردهم (دوجلدی)، جلداول: 1355، نشر مصدق؛ جلد دوم، تهران: نشر روزنامه مظفر.
کیهان، ش: ۱۷۷۱، مورخ ۷ اسفند ۱۳۲۷.
گازیوروسکی، مارک. ج(1371). سیاست خارجی آمریکا و شاه، ترجمه فریدون فاطمی چاپ اول، تهران: نشر مرکز.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی(1387). آشنایی با تاریخ مجالس قانونگذاری در ایران، دوره اول تا شانزدهم (1328 - 1285)، قم: موسسه فرهنگی و اطلاع رسانی تبیان
مصلی نژاد، عباس(1392). سیاست‌گذاری ساختاری قدرت در ایران، تهران: دانشگاه تهران.
معینی، زهرا؛ هاشمی، علی و احضری، حسین(1392). اسناد بهارستان، دوره جدید، 1.