استادیار گروه علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
چکیده
این پژوهش به بررسی نقش و کارکرد هویت ملی در شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره پساانقلاب میپردازد. ابتدا، مفهوم هویت ملی و تفاوت آن با دیگر انواع هویت بررسی شده و به سابقه تاریخی هویت ایرانی از دوران اشکانیان تا شکلگیری هویت ملی در زمان معاصر اشاره میگردد. در این راستا، نقش عناصر فرهنگی، دینی و سیاسی در شکلگیری هویت ملی ایران مورد تحلیل قرار میگیرد. همچنین، فرآیند تاریخی توسعه هویت ایرانی، از ورود اسلام تا عصر تجدد و تاثیرات آن بر نهادهای ملی و سیاسی، بررسی میشود. در ادامه، تحولات در مفهوم هویت ایرانی و تقابل آن با روندهای سکولاریسم و غربگرایی که در فرآیند تداوم ملیگرایی نقش داشتند، تحلیل شده است. مقاله در نهایت، نشان میدهد که چگونه هویت ملی ایران نقش کلیدی در شکل گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایفا میکند و این سیاستها به نوعی انعکاس و تبلور هویت ملی در ساحتهای بینالمللی محسوب میشوند. در نتیجه، فهم عمیقتر هویت ملی میتواند به درک بهتر سیاستهای خارجی و استراتژیهای بلندمدت کشور کمک کند و موجب توسعه روابط بینالمللی متناسب با ارزشها و میراث فرهنگی ایران گردد.
