جایگاه گفتمان مقاومت فعال در گفتمان‌های کلان سیاسی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه مازندران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، بابلسر، ایران

2 دانشیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

3 دکتری علوم سیاسی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

چکیده
اسلام همواره برای مفهوم مقاومت جایگاه و اعتبار خاصی قائل بوده است و به همین اعتبار این اصطلاح را به عنوان مفهومی بومی در نظر می گیرد. در رویارویی با ظلم قرار داشتن این مفهوم و گفتمان را شکل داده است. یکی از اندیشمندانی که در باب این مفهوم بحث کرده فوکوست. شکل گیری هویت و عنصر مقاومت بازنمای روایتی جدید بوده که از اسلام نشاًت گرفته است و از طریق ارزشهای اصیل اسلام تلاش دارد تا شاخص های مطلوب غرب را براساس قالب های گفتمانی متفاوت بازنمایی و تغییرات اجتماعی را در سطوح مختلف داشت باشد. سوال اصلی که این مقاله ای در پی پاسخ به آن است عنصر مقاومت در گفتمان‎های کلان سیاسی جمهوری اسلامی ایران چه جایگاهی دارد؟ در این پژوهش سعی خواهیم کرد تا با استفاده از تحلیل گفتمانی لاکلا و موفه مهمترین مولفه‎ها را دریابیم. همچنین در این مقاله از روش مورد مطالعه اسنادی و کیفی استفاده شده است. مهمترین یافته‎های پژوهش عبارتست از یافته‎های پژوهش نشان می دهد مهمترین مولفه های گفتمان اصولگرا، دال مرکزی اسلام سیاسی، صدور انقلاب اسلامی، نفی سبیل، عدالت‎ سیاسی، حمایت از مستضعفین و دال های گفتمان اصلاح طلب در جمهوری اسلامی ایران اسلام دموکراتیکی، دموکراسی، حقوق بشر، قانونگرایی، آزادی و پوزتیویسم و دال های گفتمان انقلابی گری اسلام انقلابی، استقلال، حساسیت نسبت علیه دشمن هست.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The position of the discourse of active resistance in the macro political discourses of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Morteza Alavian 1
gholamreza zabetpour kari 2
saleh musavi 3
1 Associate Professor, Department of Political Science, University of Mazandaran, Babolsar.
2 Assistant Professor and Faculty Member, Department of Islamic Education, Noshirvani University of Technology, Babol, Iran
3 a
چکیده English

Islam has always given a special position and credit to the concept of resistance, and for this reason, it considers this term as a native concept. Facing oppression has shaped this concept and discourse. One of the thinkers who discussed this concept is Foucault. The formation of identity and the element of resistance is a representation of a new narrative that originated from Islam and through the original values of Islam, it tries to represent the desirable indicators of the West based on different discourse formats and to have social changes at different levels. The main question that this article seeks to answer is, what is the position of the element of resistance in the macro political discourses of the Islamic Republic of Iran? In this research, we will try to find out the most important components by using the discourse analysis of Lacla and Mofe. Also, in this article, the documentary and qualitative study method is used. The most important findings of the research are the findings of the research show that the most important components of the fundamentalist discourse, the central signifier of political Islam, the issuance of the Islamic revolution, the negation of the mustache, political justice, support for the oppressed and the signifiers of the reformist discourse in the Islamic Republic of Iran Democratic, democracy, human rights, legalism, freedom and positivism and the signs of revolutionary Islam discourse are revolutionary, independence, sensitivity towards the enemy.

کلیدواژه‌ها English

Resistance discourse
Lakla and Moufe
reformist discourse
political Islam
Islamic Republic of Iran
قرآن کریم.
امام خمینی، روح الله(1380). صحیفه امام (21جلدی)، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام.
امیری، جهاندار (۱۳۸۳). روشن فکری و سیاست، تهران : مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
بشیریه،حسین. 1380). درسهای دموکراسی برای همه، تهران: نگاه معاصر.
بشیریه، حسین(1387). تاریخ اندیشه های سیاسی در قرن 20، تهران نشر نی.
بیانات مقام معظم  رهبری در دیدار فرماندهان و کارکنان نیروی هوایی و پدافند هوایی(19/11/94)
تاجیک،محمدرضا(1389). گفتمان وتحلیل گفتمانی، تهران: فرهنگ گفتمان.
تاجیک، محمدرضا(1385). نظریه گفتمان و مطالعات اسلامی، علوم سیاسی، 9(35)، 261-284.
روی، اﻟﻴﻮر(1388). ﻧﻪ ﻧﺒﺮد ﻣﻴﺎن ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺎ و ﻧﻪﮔﻔﺖوﮔﻮ ﻣﻴﺎن آنﻫﺎ، ﺗﺮﺟﻤﻪ ﻋﻠﻲ ﻣﺤﻤﺪ ﻃﺒﺎﻃﺒﺎﻳﻲ، ﺗﻬﺮان :اﻧﺘﺸﺎرات ﮔﻔﺘﻤﺎن.
ستوده، محمد(1393). نقد و بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
سلطانی، اصغر علی(1383). تحلیل گفتمان به مثابه نظریه و روش، علوم سیاسی، 7(28)، 153-180.
غفوری، محمد(1378). اصول دیپلماسی در اسلام و رفتار پیامبر، تهران، نشر مهاجر.
غنی نژاد، موسی(1378). تجددطلبی و توسعه در ایران امروز، تهران: نشر مرکز.
حسینی زاده، محمدعلی(1386). اسلام سیاسی در ایران، قم : دانشگاه مفید.
 ﺧﺮاﺳﺎﻧﻲ، رﺿﺎ(1389). ﻣﻮاﺟﻬﻪ ﻏﺮب و اﺳﻼم ﺳﻴﺎﺳﻲ در دوره ﻣﻌﺎﺻﺮ (ﭼﺴﺘﻲ و ﭼﺮاﻳﻲ آن)، علوم ﺳﻴﺎﺳﻲ، 13(49)، 65-94.
خرسند، محمدصادق(1396). بررسی تطبیقی دو گفتمان اسلامی و غربی توسعه سیاسی در ایران معاصر، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین.
فرقانی، محمدمهدی(1382). تحول گفتمان توسعه سیاسی در ایران(از مشروطه تا خاتمی)، علوم اجتماعی، 3(9)، 18-35.
سلیمانی، محمدباقر(1379). بازیگران روند صلح خاورمیانه، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین الملل وزارت امورخارجه.
مریم، عبدالرحیم، مختاری، دهقانی(1394). تحلیل جنبش‌های اجتماعی خاورمیانه با تأکید بر مؤلفه‌های شرق‌شناسی ادوارد سعید. جامعه شناسی سیاسی جهان اسلام، 3(7)، 112-89.
فرزندی اردکانی، عباس علی(1386). مبانی نظری صدور انقلاب از منظر اما خمینی (چرایی، اهمیت و ضرورت صدور انقلاب)، پژوهشنامه متین، 9(36)، 97-118.
قاسمی، علی(1396). ژئوپلیتیک محور مقاومت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران براساس گفتمان انقلاب اسلامی، آفاق امنیت، 11(38)، 5-34.
مقدمی، محمدتقی(1390). نظریه تحلیل گفتمان لاکلا و موفه و نقد آن، معرفت فرهنگی اجتماعی، 2(2)، 91-124.
منوچهری، عباس(1390). نظریه‎های انقلاب، تهران: انتشارات سمت.
میرسلیم، مصطفی(1384). جریان شناسی فرهنگی بعد از انقلاب اسلامی ایران، تهران: مرکز بازشناسی ایران و اسلام.
میلز ، سارا(۱۳۸۸). گفتمان؛ ترجمه فتاح محمدی، چاپ دوم، زنجان : نشر هزاره سوم.
مرتضی مطهری(1368). پیرامون انقلاب اسلامی، انتشارات صدرا، تهران.
میرزایی؛ شهرداد(1386). ایران آینده از نگاه سه اندیشمند ایران امروز: موسی غنی نژاد، حسن عشایری و رضا منصوری. ویراستار مرتضی رضایی منش. تهران: دیبایه.
ناظمی اردکانی، خالدیان(1397). ﻣﺆﻟﻔﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﻲ ﮔﻔﺘﻤﺎن ﻣﻘﺎوﻣﺖ اﺳﻼﻣﻲ در ﺟﻬﺎن اسلام، مطالعات سیاسی جهان اسلام، 7(26)، 59-86.
نش، کیت(1385). جامعه شناسی سیاسی، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: کویر.
هزاوه‌ای، سید مرتضی؛ باوریان، فریده(1397). بازشناسی مهمترین اصول فکری-ایدئولوژیکی و بسترهای سیاسی-اجتماعی پیدایش جریان روشنفکری دینی در تاریخ معاصر ایران، پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، 8(3)، 176-153.
Fairclough, Norman (2001), language&power, London: Longman
Laclau, E (1990), New reflections on the evolution of our time, London: verso.
 Laclau, E. & Chantal mouffe (1985). Hegemony and Socialist Strategy:Towardsa
Michael Payne,A Dictionary of Cultural and Critical Theory.first Published in UK & U.S.A Blackwell publishers,1996. PP 144-148
Philip Babcock Gove.Webster"s Third New International Dictionary U.S.A 1981, p.541
https://www.iribnews.ir/008IGF