نظریه شکاف ها، چارچوب تحلیلی اقدامات تروریستی علیه جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

3 دانش آموخته کارشناسی ارشد جامعه شناسی سیاسی دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانش آموخته کارشناسی ارشد ادیان و عرفان اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

چکیده
یکی از مهم‌ترین تهدیدهای امنیتی جوامع بشری پدیده تروریسم است.که امروزه در پژوهش ها مورد توجه جدی قرار گرفته است. کشور ایران همواره به دلایل مختلف در معرض پدیده تروریسم در ابعاد گوناگون بوده است.به همین دلیل بررسی علمی زمینه‌ها، علل‌، پیامدها و راه‌های مقابله با این پدیده یکی از ضروری‌ترین موضوعات پژوهشی است. پژوهش حاضر برآن است به بررسی تروریسم علیه کشور ایران بپردازد و با استفاده از نظریه شکاف‌ها، ریشه‌های آن را مورد بررسی قرار دهد‌.در همین راستا مهم‌ترین پرسش مطرح شده این است که چرا ترورسیم علیه ایران وجود دارد و ریشه آن در چیست؟ براساس فرضیه این پژوهش ، ریشه تروریسم را در یک شکاف اصلی و شکاف های فرعی است که با بار شدن بر شکاف اصلی، آن را تشدید می‌کنند. برای بررسی این مهم از روش کیفی و از منابع کتابخانه‌ای، داده‌ ها و آمارهای ثانویه استفاده خواهیم کرد.نتایج بدست آمده بیانگرارتباط مستقیم تروریسم با شکاف های اجتماعی است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Gap Theory, an Analytical Framework for Terrorist Actions Against the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Morteza Noei Baghban 1
Amin Kooshki 2
Hossein ezanlou 3
hanie gholami 4
1 Faculty member, Ferdowsi University of Mashhad
2 Member of the academic staff of the political science department of Hakim Sabzevari University
3 a
4 a
چکیده English

One of the most important security threats to human societies is the phenomenon of terrorism, which has recently been the focus of serious research. Iran has always been exposed to terrorism in various dimensions for various reasons. Therefore, a scientific examination of the backgrounds, causes, consequences, and ways to confront this phenomenon is one of the most essential research topics. This study aims to investigate terrorism against Iran and, using the theory of gaps, analyze its roots. In this context, the most important question raised is why terrorism exists against Iran and what its roots are. According to the hypothesis of this research, the roots of terrorism lie in a primary gap and secondary gaps that intensify it by loading onto the primary gap. To explore this important issue, we will use qualitative methods and secondary data, including library resources, data, and statistics. The results indicate a direct correlation between terrorism and social gaps.

کلیدواژه‌ها English

Terrorism
Taliban
social divisions
security threat
religious divides
آجیلی، هادی؛ مبینی کشه، زهرا (1395). بررسی علل پیوستن جوانان اروپایی به داعش، پژوهشنامه رسانه بین الملل، 1(1)، 217-238.
آرمسترانگ، کارن (1396). بنیادگرایی دینی (پیکار در راه خدا، در یهودیت، مسیحیت و اسلام).
آرنت، هانا (1359)،خشونت، ترجمه عزت الله فولادوند، تهران: خوارزمی.
براتی‌پور، مهدی (1394). مدیریت بحران‌های سیاسی در فرآیند تثبیت انقلاب اسلامی، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)، مؤسسه چاپ و نشر عروج، ج 1.
بشیریه، حسین (1394). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
بشیریه، حسین؛ قاضیان، حسین (1380). بررسی تحلیلی مفهوم شکاف های اجتماعی، پژوهشنامه علوم انسانی، 8(30)، 39-74.
بصیری، محمد علی؛ آقامحمدی، زهرا؛  فلاحی، احسان (1395). بسترهای شکل گیری و تداوم تروریسم در غرب آسیا مطالعه موردی داعش در عراق و سوریه، مطالعات سیاسی جهان اسلام ، 5(19)، 52-70.
بهرامی، سیامک (1395). برسازی اجتماعی و ریشه‌های تروریسم در خاورمیانه، کرمانشاه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه.
خامه‌یار، عباس (1390). ایران و اخوان‌المسلمین، عوامل همگرایی و واگرایی،‌ تهران: اندیشه‌سازان نور.
ربیعی، علی (1389). شکاف درآمدی، دغدغة امنیتی کشورهای در حال گذار؛ مطالعه موردی ایران، راهبرد، 19(57)، 155-180.
روآ، اولیویه (1378)، اسلام سیاسی، ترجمه حسین مطیعی امین، محسن مدیر شانه‌چی، تهران، انتشارات بین‌المللی الهدی.
روشندل، جلیل (1368). امنیت ملی و نظام بین-الملل، تهران: سفیر.
ساجدی، امیر (1395). ریشه‌یابی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر گسترش تروریسم در خاورمیانه، فصلنامه مطالعات سیاسی، 9(33)، 139-160.
سردارنیا، خلیل الله؛ صفیزاده، رسول (1397). واکاوی جایگاه زنان در گفتمان جنسیتی داعش، پژوهشهای راهبردی سیاست، 7(26)،  
طیب، علیرضا (1382). تروریسم، تاریخ، جامعه‌شناسی، گفتمان، حقوق، نویسندگان: جیمز دردریان {و دیگران}؛ ترجمه: وحید بزرگی... {و دیگران}. تهران: نشر نی
قریشی، سید یوسف؛ احمدنژاد، فاطمه (1397). زن به مثابة قربانی و تروریست: تأملی بر دالئل پیوستن زنان اروپایی به داعش، علوم سیاسی، 14(43)، 107-132
قیصری، نوراله (1391)‌. راهبردهای امنیت پایدار بین‌الملل، ‌‌‌‌‌‌منطقه‌ای، داخلی امنیت ملی نظام جمهوری اسلامی ایران‌، مجموعه مقالات امنیت پایدار، دانشگاه جامع امام حسین (ع)‌‌‌‌‌‌.
 کاستلز، مانوئل (1380). عصر اطلاعات: اقتصاد، جامعه و فرهنگ (قدرت هویت)، ج 2، ترجمه حسن چاووشیان، تهران: طرح نو.
کیلی، ری؛ فیلی، مارفیت (1380). جهانی شدن و جهان سوم، ترجمه حسن نورانی بیدخت، محمدعلی شیخ علیان، تهران: وزارت امور خارجه.
کیوان حسینی، سید اصغر؛ محفوظیان، سید جمال (1398). افراط گرایی مذهبی و بحران امنیت انسانی در خاورمیانه مطالعه موردی عراق و سوریه ( 2014-2018)، پژوهشهای سیاسی جهان اسلام، 9(4)، 91-73.
ماندل، رابرت. (1377). چهره‌‌های متغیر امنیت ملی، (ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی). تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
معیدفر، سعید (1383). شکاف نسلی یا گسست فرهنگی: (بررسی شکاف نسلی در ایران) ، فصلنامه علوم اجتماعی، 11(24)، 55-79.
اسماعیل زاده، یاسر(1400). تاثیرپذیری تروریسم از شکاف های اجتماعی در جنوب شرق ایران، ششمین کنفرانس علمی رهیافت های نوین در علوم انسانی ایران.
نظری، علی اشرف (1396). روش پژوهش و نگارش علمی راهنمای عملی. تهران: دانشگاه تهران.
کنث نیوتون، جان ون دث (1390). مبانی سیاست تطبیقی (دموکراسی های دنیای نوین)، ترجمه خلیل الله سردارنیا، شیراز: دانشگاه شیراز.
 پایگاه اطلاع رسانی جماران، ملیت اعضای داعش بیشتر از چه کشورهایی است؟، تاریخ نشر:10/5/1396  https://www.jamaran.news/59/714228
خبرگزاری شبستان(22/10/2015). سرویس جهان اسلام، مشهورترین تروریست های زن سعودی تبار چه کسانی هستند؟، قابل دسترسی در: http://shabestan.ir/detail/News/495773
گروه سیاست خبرگزاری مشرق(31/6/1397). با گروهک عامل حمله تروریستی اهواز آشنا شوید، قابل دسترسی در: https://www.mashreghnews.ir/news/895334
خبرگزاری ایسنا( 12 / 3 / 1399). مروری بر اقدامات سازمان مجاهدین خلق در تابستان ۶۰، قابل دسترسی در: https://www.isna.ir/new/99031207156
پرسمان( 16 / 5 / 1392). خیانت های سلطنت طلبان؟، قابل دسترسی در:
ایسنا (22/7/1397). مروری بر حملات تروریستی پس از انقلاب، قابل دسترسی در:
https://www.isna.ir/news/97072212000
مرکز اسناد انقلاب اسلامی(14/12/1398). فهرستی از جنایت‌های سازمان منافقین در سراسر ایران، قابل دسترسی در: https://irdc.ir/fa/news/5637
تابناک(بی تا). جیش العدل را بهتر بشناسید، قابل دسترس در:
https://www.tabnak.ir/fa/tags/9295
دنیای اقتصاد(1399). دانشمندان ایرانی که ترور شدند را بشناسید، قابل دسترس در:
3715470/https://donya-e-eqtesad.com
Adelaja Adesoji & Justin George (2020). Is Youth Unemployment Related to Domestic Terrorism?. Perspectives on Terrorism , October 2020, Vol. 14, No. 5 (October 2020), pp. 41- 62
Buzan, Barry. (1991) People, State and Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post Cold War Era. London: Pearson.
Crenshaw Martha (1981). The Causes of Terrorism /Comparative Politics, Vol. 13, No. 4. (Jul., 1981), pp. 379-399.
Schinkel, Willem (2009). On the concept of terrorism/ Feature Article: Theory and Practice.Contemporary Political Theory Vol. 8, 2, 176–198
Smith, Steve. (2006). The Concept of Security in a Globalizing World,” in Patman, Robert, ed. Globalization and Conflict. London and New York: Routledge.
UNODC (2017). Handbook on Children Recruited and Exploited by Terrorist and Violent Extremist Groups: The Role of the Justice System.Publishing production: English, Publishing and Library Section, United Nations Office at Vienna. PP:1-160
Polkinghorne, D. (1983). Methodology for the human sciences. Albany, NY: Human Sciences Press.