مبانی مشارکت سیاسی و کارکردهای انتخابات در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه معارف و حقوق، واحد سراب، دانشگاه آزاد اسلامی، سراب، ایران

چکیده
در مقاله حاضر، کوشش می کنیم تا مساله مشارکت سیاسی و کارکردهای انتخابات را درقانون اساسی جمهوری اسلامی مورد بررسی قرار دهیم.این مقاله به روش توصیفی و تحلیلی نگارش یافته و در صدد پاسخ به این سوالات است :1. مشارکت سیاسی عامه مردم ایران در قانون اساسی جمهوری اسلامی از چه مبانی و جایگاهی برخوردار است؟ و2. چه مراحل قانونی برای مشارکت سیاسی در قانون اساسی پیش بینی شده است؟ یافته های تحقیق نشان داد که زمینه های مشارکت گسترده مردم ایران در انقلاب اسلامی به رهبری امام خمینی درقانون اساسی انعکاس یافته و از این جهت میتوان گفت که هدف عمده قانون اساسی جمهوری اسلامی،تحقق حاکمیت ملت با تاکید بر مبانی دینی مشارکت سیاسی بود. تدوین کنندگان قانون اساسی، یکی از وظایف دولت انقلابی و جدیدالتاسیس جمهوری اسلامی را فراهم کردن زمیته مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، اقتصادی، و اجتماعی و فرهنگی دانسته ، و روش های قانونی مشارکت سیاسی مردم را در اصول متعدد مورد شناسایی و تاکید قرار داده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Basics of political participation and functions of elections in the Constitution of the Islamic Republic of Iran

نویسنده English

azim izadi odlu
Member of the academic staff of Islamic Azad University
چکیده English

In this article, we attempt to examine the issue of political participation and the functions of elections in the Constitution of the Islamic Republic. This article is written in a descriptive and analytical manner and seeks to answer these questions: 1. What are the foundations and status of the political participation of the Iranian people in the Constitution of the Islamic Republic? and 2. What legal steps are foreseen for political participation in the Constitution? The findings of the research showed that the grounds for the extensive participation of the Iranian people in the Islamic Revolution led by Imam Khomeini are reflected in the Constitution, and therefore it can be said that the main goal of the Constitution of the Islamic Republic was to realize the sovereignty of the nation with an emphasis on the religious foundations of political participation. The drafters of the Constitution considered one of the duties of the revolutionary and newly established government of the Islamic Republic to provide for the participation of the public in determining the political, economic, social and cultural destiny, and identified and emphasized the legal methods of political participation of the people in various principles.

کلیدواژه‌ها English

Constitution
political participation
elections
Islamic Republic
امام خمینی(1361). صحیفه نور. جلد2و4، تهران: موسسه نشر آثار امام خمینی(ره).
آبرکراسی، نیکلاس(1367). فرهنگ جامعه شناسی. ترجمه حسن پویان، تهران: انتشارات چاپخش.
آلموند، گابریل(1376). چارچوب نظری برای بررسی سیاست تطبیقی. ترجمه علیرضا طیب، تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.
بوتول، گاستون(1371). جامعه شناسی سیاسی. ترجمه هوشنگ فرخجسته، تهران: نشر شیفته.
بهشتی، محمد(1390). مبانی نظری قانون اساسی. تهران: روزنه.
پناهی، محمد حسین(1377). بررسی چگونگی مشارکت سیاسی مردم در نظام اسلامی با تجزیه و تحلیل شعارهای انقلاب اسلامی. کتاب جمهوریت و انقلاب اسلامی(مجموعه مقالات)، تهران: سازمان مدارک فرهنگی انقلاب اسلامی.
پهلوانی راد، علیرضا؛ اژدری، بهناز و حسنی باقری، مهدی(1402). تبیین جامعه شناسی رفتار سیاسی با فرهنگ سیاسی مشارکتی بعد از انقلاب اسلامی ایران. جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 4(2)، 233-252.
خلیلی، محسن(1378). قانون اساسی و حقوق شهروندی. اطلاعات سیاسی-اقتصادی، 142-141
دوبنوا، آلن(1373). مساله دموکراسی. ترجمه بزرگ نادرزاد، اطلاعات سیاسی اقتصادی، 78-77.
راش، مایکل(1377). جامعه و سیاست. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: سمت.
رجبی، هادی(1403). مشارکت سیاسی در انقلاب اسلامی ایران و نقش آن در مدیریت بحران‌های سیاسی(تحلیل جامعه‌شناختی). جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 5(3)، 175-199.
شعبانی، قاسم(1384). حقوق اساسی و ساختار حکومت جمهوری اسلامی. تهران: اطلاعات.
صفار، محمد جواد(1393). آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران بعد از اصلاحات.تهران: نشر استادی.
عمید زنجانی، عباسعلی(1377). ابعاد فقهی مشارکت سیاسی. کتاب مشارکت سیاسی، به اهتمام علی اکبر علیخانی، تهران: سفیر.
عمید زنجانی، عباسعلی(1385). حقوق اساسی ایران. تهران: دانشگاه تهران.
عیوضی، محمدرحیم(1385). مشارکت سیاسی در جمهوری اسلای ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
الفتی، آزاده؛ صادقی، سید شمس الدین و اخوان کاظمی، مسعود(1403). جامعه‌پذیری سیاسی و تحول در فرهنگ سیاسیِ ایران پس از انقلاب اسلامی. جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 5(3)، 201-223.
 فیرحی، داود(1382). نظام سیاسی و دولت در اسلام. تهران: سمت.
 قاضی، ابوالفضل(1377). بایسته های حقوق اساسی. تهران: نشر دادگستر.
 کاتوزیان، ناصر(1377). مبانی حقوق عمومی. تهران: نشر دادگستر.
 کاظمی، علی اصغر(1376). بحران نوگرایی و فرهنگ سیاسی در ایران معاصر. تهران: نشر قومس.
الگار،حامد(1371). نیروهای مذهبی در ایران قرن بیستم.کتاب سلسله پهلوی و نیروهای مذهبی به روایت تاریخ کمبریج،تهران:طرح نو.
 گیدنز، آنتونی(1373). جامعه شناسی. ترجمه منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.
 مجموعه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران(1395). تهران: معاونت تدوین، تنقیح و انتشار قوانین و مقررات معاونت حقوقی ریاست جمهوری.
 مدنی، سیدجلال الدین(1374). حقوق اساسی و نهادهای سیاسی در جمهوری اسلامی. تهران: نشر همراه.
 مرندی، مرتضی(1383). حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران. تهران: انتشارات پارسایان.
 منوچهری، عباس(1381). نظام سیاسی ایران. تهران: انتشارات سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی.
نیکخو نوروزانی، سجاد؛ فریدنیا، میلاد و باقری فرد، کرم الله(1403). بررسی عوامل مشارکت در انتخابات های جمهوری اسلامی ایران، با استفاده از الگوریتم های یادگیری عمیق و تکنیک‌های یادگیری گروهی. جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 5(4)، 163-188.
 هاشمی، سید محمد(1385). حقوق اساسی جمهوری اسلامی. جلد2، تهران: نشر میزان.