برنامه های مدون توسعه و پاسخگویی دولتهای هفتم الی دهم (مطالعه موردی: حوزه زنان)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده
در دهه های اخیر الگوی حکمرانی خوب به عنوان پارادایم جدیدی در نظامهای سیاسی دموکراتیک مطرح شده است. یکی از شاخصهای اصلی این الگو، پاسخگویی است که قدرت سیاسی را ملزم می سازد، با به رسمیت شناختن حقوق شهروندان در چهارچوب قانون، جوابگوی عملکرد و تصمیماتی باشد که سرنوشت شهروندان را تعین می کند. دولت‌های اصلاحات و اصول گرا در ج.ا. ا دارای ظرفیت گفتمانی بالا و رویه های ارزشی متفاوت هستند. پاسخگو بودن دولتهای مذکور نسبت به برنامه های توسعه برای جبران عقب ماندگی جامعه و برطرف کردن نیازهای مردم بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی، با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی به واکاوی و تحلیل رویکرد دولتهای هفتم، هشتم، نهم و دهم نسبت به برنامه های توسعه و میزان پاسخگویی آنها به مسائل زنان در حوزه های مختلف می پردازد. سوال مطرح شده عبارت است از: پاسخگویی به مسائل زنان در دولت اصلاحات و اصولگرایان در نسبت به برنامه های توسعه سوم، چهارم و پنجم چگونه بوده است؟ پس از تحلیل و بررسی اطلاعات جمع آوری شده، تحقیق به این نتیجه می رسد که با توجه به فهم زمانه زنان و مطالبات آنان، پاسخگویی در حوزه زنان در دولت هفتم و هشتم موفق تر از دولت نهم و دهم اتفاق افتاده است. بدین صورت که دولت هفتم و هشتم به مفاد برنامه توسعه مربوط به زنان در حوره فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی پاسخگو بودند در حالی که شاخص پاسخگویی دولت نهم و دهم نسبت به مفاد برنامه توسعه تنزل داشته است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Development programs: Seventh To ninth Administration accountability evaluation (Case study: women's field)

نویسندگان English

Hadi Barzegar keshteli 1
malektaj khosravi 2
mahbubeh paknia 2
1 PhD student in political science, Central Tehran Azad University
2 Assistant professor, faculty of political science, Tehran central branch, Islamic Azad university, Tehran, Iran.
چکیده English

In recent decades, the model of good governance has been proposed as a new paradigm in democratic political systems. One of the main indicators of this model is accountability, which requires political power to be accountable for its performance and decisions that determine the fate of citizens by recognizing the rights of citizens within the framework of the law.

Reform and fundamentalist governments in the Islamic Republic of Iran have high discursive capacity and different value practices.. This study, using a descriptive-analytical method, uses library and document resources to analyze and analyze the approach of the seventh, eighth, ninth, and tenth governments to development programs and their level of responsiveness to women's issues in different areas. The question raised is: How has the responsiveness to women's issues been in the reform and fundamentalist government in relation to the third, fourth, and fifth development programs? After analyzing and reviewing the collected information, the research concludes that, given the understanding of women's time and their demands, responsiveness in the field of women in the seventh and eighth governments has been more successful than the ninth and tenth governments. In this way, the seventh and eighth governments were responsive to the provisions of the development program related to women in the cultural, social, political, and economic spheres, while the responsiveness index of the ninth and tenth governments has declined in relation to the provisions of the development program.

کلیدواژه‌ها English

the Fundamentalists
the Reformists
Vomen
development
Responsible Adminstraion
ابراهیمی، زهرا(۱۳۸۰). تاملی بر قوانین مدنی. زنان، 3(۱۰)، ۲۶-۲۷.
اسلامی، محمد(۱۳۸۳). «زنان، توسعه و حقوق بشر» در زنان و توسعه. تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
بیتهام، دیوید(۱۳۷۹). دموکراسی چیست (ترجمه شهرام نقش تبریزی). تهران: انتشارات ققنوس.
بیتهام، دیوید، و بویل، برایان(۱۳۸۹). دموکراسی و حقوق بشر (ترجمه محمدتقی دلفروز). تهران: انتشارات طرح نو.
خورشیدی آزاد، مهدی؛ حضرتی صومعه، زهرا، و ودیعه، ساسان(1401). بررسی جامعه‌شناسی موانع ساختاری توسعه در ایران بعد از انقلاب اسلامی. جامعه‌شناسی سیاسی  انقلاب اسلامی،3(2)،219-244.
صفایی، رضا؛ پوستین‌چی، زهره؛ کشیشیان سیرکی، گارینه و نبوی، سید عبدالامیر(1401). بررسی جامعه‌شناختی مشارکت سیاسی زنان (مطالعه موردی ایران پس از انقلاب و افغانستان و عربستان). جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3(4)، 209-231.
سیدی، فرانک(1400). بازتولید پرسمان مشارکت سیاسی ـ اجتماعی زنان در گفتمان انقلاب اسلامی. جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 2(2)، 7-28.
شفیعی، مریم؛ شیرخانی، علی و ترابی، محمد(1400). انقلاب اسلامی، مردم‌سالاری دینی و مشارکت سیاسی زنان. جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 2(3)، 101-126.
موسوی، سید محمدرضا(1404). توسعه‌نیافتگی سیاسی در ایران معاصر: واکاوی گسست‌های فرهنگی. جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 6(1)، 53-69.
توسلی، غلامعباس(۱۳۹۳). زنان باید در مسابقه کشف استعداد و توانمندی قرار گیرند، [مصاحبه‌کنندگان: زهرا محمدزالی و طاهره حضرتی]. پیام ابراهیم، (۳)، ۸.
شادی‌طلب، ژاله(۱۳۸۱). توسعه و چالش‌های زنانه ایران. تهران: نشر قطره.
شجاعی، زهرا(۱۳۸۴). هشت سال کار برای زنان. زنان، 14(۱۲۱)، ۲۰.
صادقی، سهیلا، و همکاران(۱۳۹۵). تحلیل گفتمان سه دوره اجرایی جمهوری اسلامی ایران در زمینه وضعیت اجتماعی زنان. مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی و ایرانی، (۷)، ۵۱.
صادقی، فاطمه(۱۳۸۳). در جستجوی دولتی از آن خود: بحران نمایندگی سیاسی و انتخابات ۲۲ خرداد. گفتگو، (۵۴)، ۳۳.
صادقی، فاطمه(۱۳۸۵). سیاست‌زدایی از جامعه مدنی: تجربه سازمان‌های غیردولتی در دوره اصلاحات. گفتگو، (۴۷)، ۵۱.
علاءالدینی، پویا و رضوی، محمدرضا(۱۳۸۳). وضعیت مشارکت و اشتغال زنان در ایران. رفاه اجتماعی، (۱۲)، ۵۶.
عباس‌نیا، اکرم و مصفا، نسرین(۱۳۹۰). مشارکت سیاسی زنان در جمهوری اسلامی ایران در پرتو نظریه توانمندسازی زنان در دوره ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۴. زن: حقوق و توسعه، (۱)، ۸.
کتابی، محمود، و همکاران(۱۳۸۱). نظریه مبادله و مشارکت سیاسی زنان در مراکز شهری استان اصفهان. ۹(۱۹)، ۳۶.
کولایی، الهه(۱۳۸۲). زنان در عرصه عمومی: مطالعه موردی جمهوری اسلامی ایران. دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، (۶۱)، ۲۱۸.
کریمی‌مله، علی و ذوالفقاری، وحید(۱۳۹۸). درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی رفتار رأی‌دهی. تهران: نشر نگاه معاصر.
مرکز امور مشارکت زنان. (۱۳۸۲). زنان در آیینه اصلاحات. تهران: انتشارات برگ زیتون.
محمودیان، حسین(۱۳۸۴). ماهیت نامتجانس بهبود موقعیت زنان در ایران. پژوهش زنان، (۲)، ۱۱۸.
محمدی، رحیم(۱۳۹۴). تجدد ایرانی. تهران: انتشارات تمدن علمی.
محمدی، رحیم(۱۳۹۸). گفتمان‌های جامعه ایرانی. تهران: انتشارات نقد فرهنگ.
ملاابراهیمی، عزت، و همکاران(۱۳۹۲). جایگاه ایران در میان کشورهای منطقه خاورمیانه و آسیای مرکزی در افق ۲۰۱۵. زن در فرهنگ و هنر، 1(۳)، ۳۴۶.
هلد، دیوید(۱۳۶۹). مدل‌های دموکراسی (ترجمه عباس مخبر). تهران: انتشارات روشنگر.
امانی، شهربانو، زنان مجلس نهم می گفتند زنان در خانه نشینند، روزنامه آرمان، 19/8/1395
بهرام نژاد، زهرا، نرخ حضور اجتماعی زنان در گذرسه دولت، روزنامه ایران، 31/6/1395
بنی یعقوب، ژیلا، زنان در دوران ریاست جمهوری محمد خاتمی، به آدرس منبع اینترنتی Zhila.eu.com/spip-php?article322     ، شهریور1384
نجاتی، محمدحسین، گام اجرایی تحت شورای تحول و ارتقای علوم انسانی، روزنامه شرق، 3/3/1391
صادقی، فاطمه، طرح احمدی نژاد باعث خانه نشینی زنان شد، سایت بهار به آدرس اینترنتی:                       Baharnews.ir/news/82552    ، 9/4/1394
زن در گذر سه دولت، تاریخ بنگرید به سایت mehrkhane.com/fa/news/7056، 7/3/1392
معاونت امور زنان و خانواده.vomen.gov.ir/cat/508))
Arendt, H. (1958). The human condition. New York, NY: University of Chicago Press.
Kyriacou, A. (2008). Defining accountability. Retrieved from https://www.researchgate.net/publication/242283510
Bovens, M., Ferlie, L., & Pollitt, C. (2005). Public accountability. In E. Ferlie, L. E. Lynn Jr., & C. Pollitt (Eds.), The Oxford handbook of public management (pp. 182–208). Oxford, UK: Oxford University Press.
Christensen, T., & Lægreid, P. (2001). New public management: The transformation of ideas and practice. Aldershot, UK: Ashgate.
Özoğul, T. T., Kok, M., Van den Hurk, S. B. (2019). Court-changing public accountability mechanisms in the governance of Dutch urban regeneration. European Planning Studies, 27(1), 11–29. https://doi.org/10.1080/09654313.2018.1529148
Chirwa, D. M., & Nijzink, L. (2012). Accountable government in Africa: United Nations University Press. Cape Town, South Africa: UCT Press.
Schlenker, B. R., Britt, T. W., Pennington, J., Murphy, R., & Doherty, K. (1994). The triangle model of responsibility. Psychological Review, 101(4), 632–652. https://doi.org/10.1037/0033-295X.101.4.632
Shahidi, H. (2004). Journalism in Iran: From mission to profession. London, UK: Routledge.
Haeri, S. (2009). Women, religion, and political agency in Iran. In A. Gheissari (Ed.), Contemporary Iran (pp. 139–161). Oxford, UK: Oxford University Press.
Odugbemi, S., & Lee, T. (2011). Accountability through public opinion. Washington, DC: The World Bank.