سیمای زن در دوره انقلاب اسلامی و دوره مشروطه با تکیه بر اشعار ملک الشعرای بهار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد هرسین، دانشگاه آزاد اسلامی، هرسین، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
بررسی سیمای زن در شعر فارسی، یکی از راههای شناخت هویّت و جایگاه زن ایرانی در دوره‌های مختلف است. ادبیّات هر دوره، نمایان گر نگرش نویسندگان و شاعران آن زمان و به طور کلّی بیانگر اندیشه حاکم بر آن دوران است؛ بنابراین به جاست برای شناخت سیمای زن در هر دوره، اشعار شعرای آن دوره را مورد بررسی قرار دهیم تا به این واقعیّت مهم دست یابیم. از همان آغاز مشروطیت، وضعیت زن ایرانی مورد توجه و اعتراض روشنفکران ایرانی از جمله ملک الشعرای بهار بوده است. او به مسأله زن و موضوعاتی از قبیل:عشق، ازدواج، حجاب و فعالیت های فرهنگی و اجتماعی زنان می پردازد و در آگاهی زنان و حمایت از حقوق و آزادی آنان اشعاری می سراید. بهار با نگرشی متأثر از فرهنگ سنتی، نسبت به موضوع زن و عشق نگاه مثبتی ندارد ، ولی زن را در جایگاه مادر می ستاید و برای او مقامی شایسته و درخور قائل است. زن در دوره انقلاب اسلامی در اجتماع، حضوری فعال دارد و علاوه بر شرکت در مبارزات علیه طاغوت پس از آن هم در مسائل سیاسی و اجتماعی تأثیر گذار بوده است. او از لحاظ برخی شاخص های کیفی و معنوی، وضعیتش تا حدودی بهبود می یابد. در این مقاله سعی شده است به روش توصیفی – تحلیلی، سیمای زن در دوره انقلاب اسلامی و دوره مشروطه بر اساس اندیشه شعری ملک الشعرای بهار بررسی شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The image of a woman in the period of the Islamic revolution and the constitutional period based on the poems of Malek osh-Sho'arā Bahar.

نویسندگان English

Fatane Rostami 1
tooran razmjoo 2
Farzane Dastmard 2
1 Faculty member of Persian language and literature department, Harsin Branch, Islamic Azad University, Harsin, Iran
2 Assistant Professor, Department of Persian Language and Literature, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The image of a woman in Persian poetry is one of the ways to know the identity and position of Iranian women in different periods. The literature of each era shows the attitude of the writers and poets of that time and generally expresses the ruling thought of that era. So, in order to understand women's image in each period, it is appropriate to study the poems of the poets of that period in order to achieve this important fact. Since the beginning of constitutionalism, the status of Iranian women has been the focus and expression of Iranian intellectuals, including Malek osh-Sho'arā Bahar. He deals with the issue of women and topics such as: love, marriage, hijab and cultural and social activities, and he writes poems about women and supporting their rights and freedom. With an attitude influenced by traditional culture, Bahar does not have a positive view of women and love, but he places women in the position of mothers and gives her a worthy and worthy position. During the period of the Islamic revolution, women have an active presence in society, and in addition to participating in the struggle against the Taghut, she has been influential in political and social issues. From some qualitative and spiritual indicators, his condition improves to some extent. In this article, an attempt has been made to analyze the image of women in the period of the Islamic revolution and the constitutional period based on the poetic thought of Malek osh-Sho'arā Bahar

کلیدواژه‌ها English

Islamic revolution
women'
s image
poetry
constitution
Malek osh-Sho'
arā Bahar
ابراهیم خانی، لیلا و اسدی، سید صالح(1396). بررسی جایگاه زن در اشعار ملک الشعرای بهار، همایش ملی ملک الشعرا بهار.
آرین پور، یحیی(1382). از صبا تا نیما، چاپ هشتم، تهران: نشر زوّار.
آرین پور، یحیی(1382). از نیما تا روزگار ما، چاپ چهارم، تهران: نشر زوّار.
امین مقدسی، ابوالحسن(1387). ادبیات تطبیقی با تکیه بر مقارنه ملک الشعرا بهار و امیر الشعرا شوقی، چاپ اول، تهران: دانشگاه تهران.
بهار، محمّد تقی(1381). دیوان اشعار، چاپ اوّل، تهران: انتشارات علم.
 بهار، محمّد تقی(1382). بهار و ادب فارسی، به کوشش محمّد گلبن با مقدمه غلامحسین یوسفی، چاپ سوم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
ترابی، علی اکبر(1380). جامعه شناسی ادبیات فارسی، چاپ دوم، تبریز: انتشارات فروغ آزادی.
جعفری لنگرودی، محمّدجعفر(1363). ترمینولوژی حقوق، چاپ اوّل، تهران: انتشارات گنج دانش.      
حسینی، اعظم السادات(1381). زندگینامه مشهورترین شاعران و نویسندگان جهان، چاپ دوم، قم:  انتشارات سپهر اندیشه.
دهباشی، علی(1383). زنی با دامنی شعر، چاپ اوّل، تهران: انتشارات نگاه.
رجب‌زاده، احمد(1382). فعالیت فرهنگی زنان ایرانی: مطالعه کتاب و نشریه، پژوهش زنان، 1(5)، 149-166.
زرقانی، مهدی(1384). چشم انداز شعر معاصر، چاپ دوم، تهران: نشر ثالث.
سجادی، سید جعفر(1379). فرهنگ اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، چاپ پنجم، تهران: انتشارات طهوری.
 شمس لنگرودی، محمّد(1384). تاریخ تحلیلی شعر نو، چاپ چهارم، تهران: انتشارات مرکز.
کدیور، جمیله(1375). زن، چاپ اوّل، تهران: انتشارات اطلاعات.
کمیته علمی کنگره(1379). مجموعه مقالات تأملی بر جایگاه زن از دیدگاه حضرت امام خمینی(ره)، چاپ اوّل، تهران: انتشارات کمیته بانوان.
  محسنی نیا، ناصر و داشن، فاطمه(1388). زن از دیدگاه ملک الشعرا بهار و معروف الرصافی، نثر پژوهی ادب فارسی، 18(23)، 283 – 298.
ملایی، علی اکبر و شریفی، مظاهر(1394). تصویر زن در شعر ملک الشعرا بهار و حافظ ابراهیم، دهمین همایش بین المللی زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه محقق اردبیلی.