جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

بررسی جامعه شناختی نگرش دانشجویان به مشارکت سیاسی و عوامل اجتماعی-فرهنگی موثر بر آن در جمهوری اسلامی (مورد مطالعه :دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی شهر شیراز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

سعید عطوفت 1
علیرضا خدامی 2
علی شجاعی فرد 3

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی گرایش سیاسی گروه جامعه شناسی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران

2 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد جهرم، دانشگاه آزاد اسلامی، جهرم، ایران

3 دانشیار گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی عوامل اجتماعی- فرهنگی موثر بر مشارکت سیاسی دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی (ره) شهر شیراز می باشد. روش پژوهش، پیمایش است. جامعه آماری شامل تمامی دانشجویان تحت حمایت کمیته امداد امام خمینی شهر شیراز می‌باشند که 302 نفر به عنوان نمونه تعیین و با استفاده از روش نمونه‌گیری سیستماتیک انتخاب شده‌اند. ابزار تحقیق، پرسشنامه است که برای تعیین اعتبار آن از روش اعتبار صوری، که به کارشناسان مورد نظر که اساتید بخش جامعه‌شناسی می‌باشند عرضه شد، که نظر آنان مبتنی بر تأیید اعتبار پرسشنامه‌ها بوده است. برای تعیین پایایی، از شیوه هماهنگ درونی به روش آلفای کرونباخ استفاده شده است. نتایج توصیفی پژوهش، بیانگر آن هستند که میانگین نگرش دانشجویان به مشارکت سیاسی در سطح پایینی می‌باشد. یافته‌های تحلیلی پژوهش نشان می‌دهد رابطه مشارکت سیاسی دانشجویان با دینداری ، اعتماد سیاسی، هویت ملی و مراودت با دوستان در فضای مجازی مثبت، قوی و معنادار می باشد. در بین متغیرهای جمعیتی رابطه جنسیت، تأهل و رشته تحصیلی با مشارکت سیاسی معنادار، مثبت و قوی است. تبیین مشارکت سیاسی در حالت کلی، بر حسب مجموع متغیر های مستقل، بیانگر آن است که دینداری(234/0)، مراودت با دوستان در فضای مجازی(226/0)، هویت ملی(125/0) و تأهل(099/0) به ترتیب قوی ترین پیش بینی کننده های مشارکت سیاسی هستند و قادرند 48 درصد از تغییرات واریانس مشارکت سیاسی دانشجویان را تبیین نمایند

کلیدواژه‌ها

اعتماد سیاسی
دانشجویان
کمیته امداد امام خمینی
فضای مجازی
شهر شیراز

عنوان مقاله English

The Sociological Study of Students' Attitude towards Political Participation and Socio-cultural Factors Affecting it in the Islamic Republic of Iran (Case Study: Students Under Support of the Imam Khomeini Relief Committee in Shiraz)

نویسندگان English

Saeed Atofat Shoar 1
alireza khodami 2
ali shojaeifard 3
1 PhD student in sociology, political orientation, Department of Sociology, Islamic Azad University, Jahrom branch.
2 PhD in Sociology, Department of Sociology, Islamic Azad University, Jahrom Branch
3 Ph.D. in Entrepreneurship, Associate Professor, Department of Management, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

The research aims at investigating socio-cultural factors affecting the political participation of students under the support of the Imam Khomeini Relief Committee in Shiraz. The research method is survey. The statistical population includes all the students under the support of the Committee in Shiraz, 302 of whom were selected as a sample using a systematic sampling method. The research tool is a questionnaire, which was presented to the experts who are professors of the sociology department to determine its validity using the face validity method, whose opinion was based on confirming the validity of the questionnaires. In order to determine reliability, the internal consistency method using Cronbach's alpha method has been used. The descriptive results of the research reveal that the average attitude of students towards political participation is at a low level. The analytical findings of the research indicate that the relationship between students' political participation and religiosity, political trust, national identity and communication with friends in virtual space is positive, strong and meaningful. Among the demographic variables, the relationship between gender, marital status and field of study with political participation is significant, positive and strong. The explanation of political participation in the general state, according to the total of independent variables, shows that religiosity (0.234), communication with friends in virtual space (0.226), national identity (0.125) and marriage (0.099) ) are respectively the strongest predictors of political participation and can explain 48% of the changes in the variance of students' political participation.

کلیدواژه‌ها English

Students
Imam Khomeini Relief Committee
political trust
Cyber Space
Shiraz
ازکیا، مصطفی و غفاری، غلامرضا(1380). بررسی رابطه بین اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی در نواحی روستایی شهر کاشان، نامه علوم اجتماعی، 17.
اشتریان، کیومرث و امیرزاده، محمدرضا(1394). بررسی تأثیرات شبکه‌های اجتماعی مجازی بر مشارکت سیاسی، مطالعه موردی شهر تهران، سیاست، 45(4)، 841-825.
امینی، سلام؛ کواکبیان، مصطفی و شیری، طهمورث(1399). مطالعه عوامل اجتمای موثر بر مشارکت سیاسی مردم استان ایلام، جامعه شناسی ایران، 3(2)، 155-132.
ایرانپور، عادله؛ آرینپور، حمید رضا؛ فتاحی اردکانی، حسین(1402). بررسی روابط ساختاری ویژگی های شخصیتی و مشارکت سیاسی دانشجویان با نقش واسطه ای باورهای مذهبی، مطالعات اسلام و روان شناسی، 25-53.
بیرو، آلن(1380).  فرهنگ علوم اجتماعی، ترجمه باقر ساروخانی، تهران: انتشارات کیهان.
پالیزبان، محسن(1390). بررسی میزان تمایل به مشارکت سیاسی دانشجویان و عوامل مؤثر بر آن، سیاست، 41(2)، 49 -33.
جلالی راد، محمد صادق؛ متقی، ابراهیم و سپهرنیا، روزیتا(1400). سنجش مشارکت سیاسی مردم در الگوی فرهنگ سیاسی ایران از دیدگاه نخبگان؛ در بین شهروندان تهرانی، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3(9)، 57-25.
خوب‌پرور، محمدجواد؛ مکرمی‌پور، محمدباقر(1400). بررسی نقش مولفه‌های مردم سالاری دینی انقلاب اسلامی در افزایش مشارکت سیاسی، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 2(6)، 50-29.
راش ، مایکل(1377). جامعه و سیاست، ترجمه منوچهر صبوری، تهران: انتشارات سمت.
روحی، محسن؛ گل پرور، مجید و منظری نوکلی، علیرضا(1401). بررسی جامعه شناسی سیاسی رابطه هوش سیاسی با اشکال مختلف مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران، جامعه سیاسی انقلاب اسلامی، 3(12)، 61-39.
سبکتگین ریزی، قربانعلی؛ روهنده، مجید؛ بساطیان، سید محمد و جعفری، احمد(1395)، رضایتمندی و مشارکت سیاسی – اجتماعی، مطالعه موردی : شهروندان شهر کرج، جامعه شناسی کاربردی، شماره سوم، 97-116.
سراج زاده، حسین(1383). چالش های دین و مدرنیته، مباحثی جامعه شناختی، در دینداری و سکولار شدن، تهران: طرح نو.
سردارنیا، خلیل الله، قدرتی، حسین، اسلام، علیرضا (1389)، تأثیر حکمرانی خوب و سرمایه اجتماعی بر اعتماد سیاسی: مطالعه موردی شهرستان مشهد و سبزوار، پژوهشنامه علوم سیاسی، 5(1)،
سروش، مریم و حسینی، مریم(1392). نوجوانان، جوانان و مشارکت سیاسی؛ بررسی مقایسه ای نقش عوامل جامعه پذیری در مشارکت سیاسی جوانان و نوجوانان شیراز، علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد، 10(2)، 125-93.
سید امامی، کاووس(1386). مشارکت سیاسی دانشجویان: ارزیابی برخی از پیشبینی- کننده های مشارکت سیاسی، پژوهشنامه علوم سیاسی، 2(1)، 76-60.
شیاری، علی؛ شکری، علی(1402). بررسی جامعه شناختی سیاسی نقش مشارکت سیاسی در فهم دموکراسی مدرن بعد از انقلاب اسلامی، جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3(12)، 21-7.
شیخاوندی، داور(1380). ناسیونالیسم وهویت ایرانی. تهران: مرکز بازشناسی اسلامی و ایرانی.
صدیق، بهرنگ؛ ملکمیان، لینا و اجاقی ازبری، مهدی(1389). بررسی اعتماد سیاسی بر مشارکت سیاسی دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن، پژوهش اجتماعی، 4(11)،
عقیلی، محسن و دالور، علی(1390). بررسی دیدگاه های اساتید علوم اجتماعی نسبت به نقش رسانه های دیداری(تلویزیون، ماهواره و اینترنت)در فرایند جهانی شدن با تأکید بر سیاست‌های فرهنگی ایران، فرهنگ ارتباطات، 1(1)، 31-6.
فیروزجائیان، علی اصغر؛ و جهانگیری، جهانگیر(1387). تحلیل جامعه شناختی مشارکت سیاسی دانشجویان نمونه مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه تهران، علوم اجتماعی دانشکده ادبیات و علوم انسانی، 5(1)،
قادرزاده، امید؛ شریفی، فاطمه و الناز حسن خانی(1397)، مشارکت سیاسی و عوامل مرتبط با آن: مطالعه پیمایشی دانشجویان دانشگاه کردستان، مطالعات توسعه اجتماعی فرهنگی، 7(4)، 129-93،
قائدی، محمد رضا(1398). ارزیابی مشارکت سیاسی و شناسایی تعیین کننده های آن در جوامع شهری (مطالعه موردی: شهر لامرد استان فارس)، برنامه ریزی منطقه ای، 9(36)، 118-107.
لرنر، دانیل(1383). گذر جامعه سنتی: نوسازی خاورمیانه، ترجمه غلامرضا خواجه سروی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
لیپست، مارتین؛ و دوز رابرت(1373). جامعه شناسی سیاسی، ترجمه محمد حسین فرجاد، تهران: توس.
مسعود نیا، حسین؛ رهبر قاضی،محمد رضا؛ مهرابی کوشکی، راضیه و پوررنجبر، مهدیه(1393). بررسی تأثیر اعتماد اجتماعی بر شیوه‌های مختلف مشارکت سیاسی، مسائل اجتماعی ایران، 5(2)، 77-94،
نجفی، هوشنگ؛ قدیمی، بهرام؛ شیری، طهمورث، متقی، ابراهیم(1402). بررسی مطالعه جامعه شناختی نقش عوامل فرهنگی – اجتماعی بر مشارکت سیاسی جوانان شهر تبریز، مطالعات توسعه اجتماعی، شماره 2، 7-19
نظری، سید غنی؛ بشیری گیوی، حسین و جنتی، سعید(1392). بررسی تأثیر مشارکت سیاسی بر توسعه سیاسی، مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 6(1)،
هانتینگتون.، ساموئل(1375). موج سوم دموکراسی، ترجمه احمد شهسا، تهران: انتشارات روزنه.
Gan,Ch; Lee,F.L.F;Li,Y. (2017).Social Media Use, Political Affect, and Participation Among University Students in Urban China ,Telematics and Informatics, 34(7): 936-947.
Huntington, S.P and J. Nelson (1976): No easy Choice: Political Participation in Developing Countries, Cambridge: Harvard University Press.
Lipset, S.M (1963): Political man: The social Bases of Politics, New York: University Press.
Milbrath, Laster (1977). Political Participation, Hand Book of Political Behavior, vol. 4 (ed.) S.Long, New York: Plenum press
Zaheer,L.(2016). Use of Social Media and Political Participation amon University Students, Pakistan Vision,17(1): 278-299.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما