جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

راهبردهای جمهوری اسلامی ایران برای شفافیت و مبارزه با فساد با رویکرد جامعه شناختی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

مجید درودیان 1
امیرحسین خلج معصومی 2
عیسی خیری 3

1 استادیار، دانشکده حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه حقوق، واحد بین الملل کیش، دانشگاه آزاد اسلامی، جزیره کیش، ایران

3 دانشیار، دانشکده حقوق دانشگاه آزاد اسلامی تهران جنوب،تهران، ایران

چکیده
مساله فساد و انواع آن در ایران طی چند دهه‌ی اخیر به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، یکی از دغدغه‌ها و محورهای تصمیم-‌سازی و سیاست‌گذاری حاکمیت و دولت در زیرمجموعه‌های اداری و سازمانی خود بوده است؛ این موضوع زمانی حیاتی می‌شود که اساسا انقلاب اسلامی مقاومت و مبارزه‌ای بود برای مقابله با فساد در دوران رژیم پهلوی؛ هر جا فساد قاعده مند شده باشد، نهادها، قوانین و ضوابط رفتاری با الگوهای نا درست دیوانسالاران و کارگزاران دولتی مفسد تطابق می یابند. به همین منظور دولت تلاش خود را معطوف به این کرده است تا سطح فساد به ویژه در نوع اداری آن را کاهش دهد. به همین منظور مقاله حاضر تلاش دارد در چارچوب این موضوع به این سئوال بپردازد که شاخصه اصلی سیاست ها و راهبردهای موجود در کشور برای مبارزه با فساد چیست؟. در مقام فرضیه و در پاسخ به سئوال اصلی باید گفت اتخاذ تدابیر قانونی، جرم انگاری و پیوستن به کنوانسیون‌های مبارزه با فساد اداری و ارتقای سلامت اداری از طریق افزایش مشارکت مردمی در نظارت بر رفتار مدیران، افزایش شفافیت و پاسخگویی و تقویت زیرساختهای دولت الکترونیک از راهبردهای جمهوری اسلامی ایران به منظور مبارزه با فساد اداری بوده است. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی تدوین شده است و داده‌های آن به صورت اسنادی و کتابخانه‌ای جمع آوری گردیده است.

کلیدواژه‌ها

مبارزه با فساد
شفافیت مالی
فساد اداری
ایران

عنوان مقاله English

Strategies of the Islamic Republic of Iran for transparency and fighting corruption with a sociological approach

نویسندگان English

Majid doroudian 1
Amirhossein Khalaj Masoumi 2
Issa Khairi 3
1 Assistant Professor, Faculty of Law, Payam Noor University, Tehran, Iran
2 Department of Law, Kish International Branch, Islamic Azad University, Kish Island, Iran
3 Associate Professor, Faculty of Law, South Tehran Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده English

The issue of corruption and its types in Iran during the last few decades, especially after the victory of the Islamic Revolution, has been one of the concerns and axes of decision-making and policy-making of the government and the government in its administrative and organizational subgroups; This issue becomes crucial when the Islamic revolution was basically a resistance and struggle to deal with corruption during the Pahlavi regime. Wherever corruption is regularized, the institutions, laws and rules of behavior are matched with the wrong models of bureaucrats and corrupt government officials. For this reason, the government has focused its efforts to reduce the level of corruption, especially in its administrative type. For this purpose, the present article tries to address the question within the framework of this issue, what are the main characteristics of the existing policies and strategies in the country to fight corruption? As a hypothesis and in response to the main question, it should be said to adopt legal measures, criminalize and join the conventions of fighting administrative corruption and promoting administrative health through increasing public participation in monitoring the behavior of managers, increasing transparency and accountability, and strengthening government infrastructure. Electronics has been one of the strategies of the Islamic Republic of Iran to fight against administrative corruption. This article has been compiled with a descriptive-analytical method and its data has been collected in the form of documents and libraries.

کلیدواژه‌ها English

Fighting corruption
financial transparency
administrative corruption
Iran
ابوالحمد، عبدالحمید(1376). حقوق اداری ایران، تهران: نشر توس
پروین، خیراله؛ عامری، مریم(1400). کاربست اصول حکمرانی خودب در گذر از چالشهای مبارزه با فساد اداری در ایران، رهیافت انقلاب اسلامی، 15(56)، 206-185.
چمانی جوجاده،زهرا؛زحمانی فیروزجاه،علی؛پهلوان،منوچهر (1399). بررسی عدالت اجتماعی و تاثیر ادراک آن بر ادراک فساد در جامعه ایران (مطالعه موردی شهروندان شهرستان ساری)، جامعه­شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 3(12)، 224-195.
خلج معصومی، امیرحسین؛ درودیان، مجید و خیری، عیسی(1402). پیشگیری از فساد و تاثیر آن بر سلامت اداری در ایران، رهیافت انقلاب اسلامی، 17(63)، 66-47.
راز، شاهین؛ زرین­جوی الوار، سهیلا و هادی­زاده، قاسم(1401). بررسی جامعه­شناختی فساد اداری و سازوکارهای کاهش آسیبهای اجتماعی ناشی از آن در ایران، جامعه­شناسی سیاسی ایران، 5(8)، 125-111.
راغفر، حسین(1392). دولت، فساد و فرصتهای اجتماعی، چاپ اول، تهران : نشر نقش و نگار
رزاآکرمن، سوزان(1385). فساد و دولت: علت­ها، پیامدها و اصلاح، ترجمه منوچهر صبوری، چاپ اول، تهران: نشر شیرازه
علی زاده ساروکلایی، رسول؛ کشاورز، بهمن؛ خوش‌خطی، مهدی و مرادی، عباس(1401). سیاست دولت خاتمی و احمدی نژاد در مبارزه با فساد اداری بر اساس مدل سیستمی. جامعه شناسی سیاسی ایران، 5(3)، 148-121.
گودرزی، علی؛ سیدنقوی، میرعلی و شریف­زاده، فتاح(1399). الگوی پیشگیری از چالش فساد به عنوان یکی از چالشهای بزرگ حکومت بعد از پیروزی انقلاب اسلامی (بارویکرد کیفی)، جامعه­شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 1(4)، 249-227.
محمودی، اصغر؛ تقی­زاده، ابراهیم؛ قربانی لاچوانی، مجید و گنج خانلو، محمد(1400). مقابله با فساد اقتصادی در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران (مطالعه موردی جایگاه اجرای حق وثیقه)، رهیافت انقلاب اسلامی، 15(57)، 60-41.
نورایی، افشین؛ بهادری جهرمی، محمد و علم الهدی، سیدحجت الله(1401). بررسی تطبیقی رویکردهای پیشگیرانه از فساد در قوانین ایران و سوئد، رهیافت انقلاب اسلامی، 16(58)، 174-151.
نوربخش، امیرحسین(1394). حقوق شهری در پرتو دموکراسی، تهران:  نشر جنگل
Anderson CJ, Tverdova YV.( 2003). Corruption, political allegiances, and attitudes toward government in contemporary democracies. Am. J. Polit. Sci. 47:91–109
Beetham D. (2015). Moving beyond a narrow definition of corruption. In How Corrupt is Britain?, ed. D Whyte, pp. 41–46. London: Pluto Press
Beetham D. (2015). Moving beyond a narrow definition of corruption. In How Corrupt is Britain?, ed. D Whyte, pp. 41–46. London: Pluto Press
Delavallade C.( 2006). Corruption and distribution of public spending in developing countries. J. Econ. Finan. 30:222–39
Glaeser EL, Saks RE. (2006). Corruption in America. J. Public Econ. 90:1053–72
Granovetter M. (2007). The social construction of corruption. In On Capitalism, ed. V Nee, R Swedberg, pp. 152–74. Stanford, CA: Stanford Univ. Press
Habib M, Zurawicki L. 2002. Corruption and foreign direct investment. J. Int. Bus. Stud. 33:291–307
Harrison, M. I,(1998).Diagnosing organizations, Methods, Model, and Process, by sagc Publication
Jancsics, D. (2014). Interdisciplinary perspectives on corruption. Sociol. Compass 8:358–72
Kääriäinen JT. (2007). Trust in the police in 16 European countries: a multilevel analysis. Eur. J. Criminol. 4:409–35
Lessig L. (2011). Republic Lost: How Money Corrupts Congress—and a Plan to Stop It. Boston: Hachette
Lessig L. (2013). “Institutional corruption” defined. J. Law Med. Ethics 41:553–55
Mauro P. (1995). Corruption and growth. Q. J. Econ. 110:681–712
McKusker, R.(2006). ‘Review of Anti-Corruption Strategies’. Australian Institute Criminology: Technical and Background Paper. 23. Canberra: Australian Institute of Criminology.
Mungiu-Pippidi A. (2013). The good, the bad and the ugly: controlling corruption in the European Union. Presented in the European Parliament, Apr. 9, Brussels.
Nen P, Ledyaeva S.(2012). Corruption distance, anticorruption laws and international ownership strategies in Russia. J Int Manag.
Rose R, Peiffer C.(2015). Paying Bribes for Public Services: A Global Guide To Grass-Roots Corruption. Basingstoke, UK: Palgrave Macmillan
Rothstein B. (2011). The Quality of Government: Corruption, Social Trust, and Inequality in International Perspective. Chicago: Univ. Chicago Press
Seligson MA. (2002(. The impact of corruption on regime legitimacy: a comparative study of four Latin American countries. J. Polit. 64:408–33
Transparency International (2022).Corruption Perceptions Index .
Uslaner EM, Rothstein B. (2012). Mass education, state-building and equality: searching for the roots of corruption. Work. Pap., Qual. Gov. Inst., Dep. Polit. Sci., Gothenburg
You J-S, Khagram S. (2005). A comparative study of inequality and corruption. Am. Sociol. Rev. 70:136–57

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما