طراحی الگوی نظام جبران خدمات قضات در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

2 استاد، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

3 دانشیار، گروه حقوق خصوصی و اقتصادی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

4 استاد، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

5 استادیار، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

چکیده
توجه به مواردی همچون؛ شیوۀ گزینش و انتخاب خاص قضات، جایگاه و شان ویژه‌ نسبت به سایر مشاغل، تاثیر قابل توجه بر ایجاد رویه‌ قضایی و دکترین حقوقی و ... از یک سو؛ و وجود مشکلاتی نظیر؛ اطاله دادرسی، حجم بالای پرونده‌ها، ضعف دانشی برخی از قضات، کمبود قضات متخصص، کاهش اقبال نخبگان جهت ورود به منصب قضاوت و ... در نظام قضایی جمهوری اسلامی ایران از سوی دیگر، لزوم توجه مسئولان قوه قضائیه به موضوع نظام جبران خدمات قضات را به عنوان یکی از دغدغه‌های جدی این قوه بیش از پیش نمایان می‌سازد. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی نظام جبران خدمات قضات و اعتبارسنجی آن انجام شده است. طرح پژوهش، کیفی و پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر چگونگی گردآوری اطلاعات از نوع مطالعه موردی است. مشارکت‌کنندگان شامل 15 نفر از خبرگان و قضات با تجربه قوه قضاییه با رزومه عالی بودند. نمونه‌گیری با روش هدفمند از نوع گلوله برفی و مصاحبه به‌صورت نیمه ساختاریافته انجام شد. داده‌ها به کمک نرم‌افزار MAXQDAv2020 و به روش تحلیل مضمون مورد تحلیل و کدگذاری قرار گرفته و برای اعتباریابی الگوی پژوهش از شاخص‌های مقبولیت اشتراوس و کوربین؛ تکنیک بازدید توسط اعضاء و رویکرد خود بازبینی توسط محقق استفاده شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، الگوی جبران خدمات قضات شامل 2 مضمون فراگیر با عنوان جبران خدمات مالی و جبران خدمات غیرمالی و 6 بعد؛ مزایای قانونی، مزایای سازمانی، پاداش بر اساس عملکرد، توسعه و یادگیری، روابط شغلی، محیط و شرایط شغلی و سازمانی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Designing a model of the compensation system for judges in the judicial system of the Islamic Republic of Iran

نویسندگان English

Mahmood Araei 1
Abbas Abbas Pour 2
Iraj Babaei 3
Mohammad Taghi Taghavi Fard 4
Samad Borzoian 5
1 Doctoral student of Educational Management, Department of Educational Planning and Management Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
2 Professor, Department of Educational Planning and Management, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
3 Associate Professor, Department of Private and Economic Law, Faculty of Law and Political Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
4 Professor, Department of Industrial Management, Faculty of Management and Accounting, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
5 Assistant Professor, Department of Educational Management and Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran
چکیده English

Attention to things such as; The method of selection and special choice of judges, their special position and dignity compared to other professions, the significant impact on the creation of judicial procedure and legal doctrine ,.. ; and the existence of problems such as; Procrastination of proceedings, high volume of cases, lack of knowledge of some judges, ... in the judicial system, on the other hand, shows the need for judicial authorities to pay attention to the issue of judges' compensation system as one of the serious concerns of this authority.Based on this, the current research was conducted with the aim of developing a model of the compensation system for judges and validating it. The research design is qualitative and research in terms of practical purpose and in terms of how to collect information is a case study type. The participants included 15 experts and experienced judges of the judiciary with excellent resumes. The data was analyzed and coded with the help of MAXQDAv2020 software and by thematic analysis method, and to validate the research model, the acceptability indicators of Strauss and Corbin; The technique of visiting by members and the approach of self-review by the researcher have been used. The findings of the research show that the pattern of compensation for judges' services includes 2 overarching themes entitled compensation for financial services and compensation for non-financial services and 6 dimensions; Legal benefits, organizational benefits, rewards based on performance, development and learning, job relationships, environment and job and organizational conditions.

کلیدواژه‌ها English

compensation system
salaries and wages
judges
judiciary
احدزاده، سجاد؛ دانش فرد، کرم‌اله و معمارزاده، غلامرضا (1400). طراحی الگوی جبران خدمات کارکنان دولت و مقایسه تطبیقی آن در انواع سازمان‌های دولتی. پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی،13(3): 167-115.
اکبری رودپشتی، عظیم؛ زمانی، قاسم (1401). اهمیت و جایگاه آموزش قضات در اسناد سازمان ملل متحد و مقایسه آن با نظام قضایی ایران. دیدگاه‌های حقوق قضایی، شماره 100، 144-164.
ایمانی، حسین؛ آذر، عادل؛ قلی پور، آرین و  پورعزت، علی اصغر (1399). ارائه مدل تفسیری ـ ساختاری نظام جبران خدمات کارکنان بخش دولتی در راستای ارتقای‌ سلامت اداری. مدیریت دولتی،12(3): 460-427.
ایوانسویج، جان. ام (2010). مدیریت منابع انسانی. ترجمه محمد صائبی (1394). تهران: انتشارات مهربان نشر.
پروین، خیرالله؛ حیدرنژاد، ولی الله (1398). مطالعه تطبیقی مدیریت عالی قوه قضاییه در نظام حقوقی ایران و اتحادیه اروپا. دانش حقوق عمومی،8 (26)، 11-134.
پورناصری، دانیال (1401). چالش‌های فرآوری نهاد امنیت قضایی در نظام دادگستری ایران با تأکید بر روش‌ها و راهکارهای پیشگیرانه. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، حقوق جزا و جرم‌شناسی، موسسه آموزش عالی رشدیه تبریز.
جعفری نیا، سعید؛ حسن پور، اکبر؛ وکیلی، یوسف و کیوانفر، جواد. (1399). ارائه الگوی جبران خدمات استراتژیک مدیران ارشد سازمان تأمین اجتماعی رویکرد تحلیل تم. مدیریت سازمان‌های دولتی، 18(4)، 124-105.
حیدر نژاد، ولی الله (1395). الگوی مطلوب جذب، گزینش قضات در نظام قضائی جمهوری اسلامی ایران، پایان‌نامه کارشناسی ارشد معارف اسلامی و حقوق عمومی، دانشکده معارف اسلامی و حقوق، دانشگاه امام صادق (ع).
رونق، یوسف (1401). مدیریت حقوق و دستمزد. چاپ سیزدهم، تهران: انتشارات فرمنش.
زاهدی، محمدرضا؛ جعفری ساروئی، پونه و حکیمی، حسین (1397). ارائه راهکارهای افزایش بهره‌وری سرمایه‌های انسانی در کار گروهی. مدیریت استاندارد و کیفیت، 8(30): 17-6.
شائمی برزکی، علی؛ نصر اصفهانی، علی و حسینی، سید حسن (1394). تبیین تأثیر نظام جبران خدمات و پاداش در سازمان­ها، مطالعات افکار عمومی، 4(15): 226-215
طاهری، فاطمه (1399). نظام جبران خدمات در آمریکا، اروپا و آسیا: مدیریت تطبیقی در مدیریت منابع انسانی. تحول اداری، 7(61): 29-18
عباس پور، عباس (1400). مدیریت منابع انسانی پیشرفته (رویکردها، فرایندها و کارکردها). تهران: انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).
عبدالله‌زاده شهربابکی، آزاده (1396). ارتقای کیفیت نظام‌های قضایی (گزارش کمسیون اروپا در چارچوب گزارش‌های مرتبط با ارتقای کیفیت اداره عمومی). تهران: انتشارات پژوهشگاه قوه قضاییه.
عبدالله زاده شهربابکی، آزاده. (1399). مسئولیت انضباطی قضات در نظام حقوقی کامن لا: مطالعه تطبیقی ایالات متحده آمریکا، کانادا و انگلستان. پژوهش‌های حقوقی، (42)2، 345-375.
علیپور مادرسرا، منیره؛ الوانی، سید مهدی؛ معمارزاده طهران، غلامرضا و البرزی، محمود (1398). بررسی و شناسایی مؤلفه‌های جبران خدمات نیروی انتظامی بر اساس مدل دستاورد کل. پژوهش‌های مدیریت عمومی، 12(45): 30-5.
غمامی، سیدمحمدمهدی و عبدالهیان، امید (1398). تحول نظام قضائی با تأکید بر کارآمدی فرایند صدور آراء قضایی. دیدگاه حقوق قضایی، 24(85): 54-29
فانی، علی‌اصغر؛ دانایی‌فرد، حسن؛ کاووسی، الهه و نیری، شهرزاد. (1399). طراحی مدل نظام جبران خدمات کارکنان دانشی در سازمان‌های دانش‌بنیان فناوری محور، پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی، 12(4): 195-161.
فرهیخته، فاطمه؛ موسوی، سید نجم‌الدین؛ حکاک، محمد و وحدتی، حجت اله. (1399). طراحی الگوی شایستگی مدیران قضایی ایران. مدیریت منابع در نیروی انتظامی، (1)8، 33-62.
قربانی اورنجی، سمیه. (1399). طراحی مدلی برای جبران خدمات اعضای هیئت‌علمی دانشگاه‌های جامع دولتی (موردمطالعه: دانشگاه‌های جامع دولتی شمال غرب کشور). رساله دکتری رشته مدیریت دولتی گرایش مدیریت منابع انسانی، دانشکده علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه لرستان.
قلی پور، آرین و آغاز، عسل (1400). مدیریت منابع انسانی پیشرفته (2): سیستم حقوق و مزایا. چاپ چهارم، تهران، سازمان مدیریت صنعتی.
کمیسیون اروپایی ارتقای عدالت (2012). ارزیابی نظام قضایی اروپا در سال 2012. ترجمه گروه مترجمان پژوهشگاه قوه قضائیه(1395)، تهران: مرکز مطبوعات و انتشارات قوه قضائیه.
نوتی زهی عارف، باقری مهدی، محبی سراج الدین(1400). طراحی الگوی نظام جبران خدمات کارکنان و مدیران. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 2(5)، ۲۹۸-۳۱۱
Armstrong, M. (2008). Strategic Human Resource Management: A Guide to Action (3rd ed). London/Philadelphia: Kogan.
Arul,P,G (2008). Compensation management. MBA(HRM)- IV Semester
Atkinson, A., Burgess, S, Croxon, B., Gregg, P, Propper, C, Slater, H. & Wilson, D (2009). Evaluating the impact of performance- related pay for teachers in England. Journal of labor economics, (16)3:251-261
Bateman, T. S.& Snell, S. A. (2004). Management: The new Competitive landscape, 6th Ed. New York: Megraw- Hill.
Berber, N., Morley, M. J., Slavić, A., & Poór, J. (2017). Management compensation systems in Central and Eastern Europe: a comparative analysis. The InTernaTIonal Journal of human resource management, 28(12), 1661-1689.
Borisova, Ginka and Salas, Jesus M. and Zagorchev, Andrey and Zagorchev, Andrey. (2019). CEO Compensation and Government Ownership. Corporate Governance: An International Review,27(2):120-143.
DeAngelo, G., & McCannon, B. C. (2017). Judicial compensation and performance. Supreme Court Economic Review, 25(1), 129-147.
Drucker, P. (2012). The practice of management. Routledge
Dulebohn, J. H., & Werling, S. E. (2007). Compensation research past, present, and future. Human Resource Management Review, 17(2), 191-207.
Ellig, B. R. (2007). The complete guide to executive compensation. New York, NY: McGraw-Hill.
Gaukrodger, D. (2017). Adjudicator Compensation Systems and Investor-State Dispute Settlement”, OECD Working Papers on International Investment, 2017/05, OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/c2890bd5-en
Giancola, F. L. (2009). Is Total Rewards a Passing Fad?. Compensation & Benefits Review, 41(4), 29-35
Henderson, R. I. (2003). Compensation management in a knowledge-based world. Prentice Hall.
Jarret Hann, J. D. (2016). Comparative Analysis of Judicial Compensation in the US and Canada: Facts, Figures and Comparisons. Institute for Court Management ICM Fellows Program 2015-2016 Court Project Phase.
Khanna, V. (2016). Determinants of CEO compensation. International Journal of Management Excellence, 6(2), 679-683.
Milkovich, G. & Newman, J. (2016). Compensation. New York: Mc Graw-Hill Companies.
Noe, R. A, Hollenbeck, J. R, Gerhart, B. & Wright, P. M. (2017). Human resource management: Gaining a competitive advantage. New York, NY: McGraw-Hill Education.
Noer NV. Suddin A., Sriwidodo U. (2020). Pengaruh Pelatihan, Kompensasi Dan Motivasi Terhadap Kinerja Penyuluh (Surveys Pada Dinas Pertanian Dan Perikanan Kabupaten Ponorogo). Jurnal Manajemen Sumber Daya Manusia. Vol 14:152-161.
Nurmansyah. (2018). Introduction to Human Resource Management, Concept Theory and Research. Fourth printing. Riau: Unilak Press
Ozma, A.; Jafarinia, S.; Hassanpoor, A., & Kheirandish, M. (2019). Discovering and explaining a model of compensation system: a case study of the staff working in a selected public university, International Journal of Learning and Intellectual Capital,16(4), pp. 384-398.
Pynes, J. E. (2009). Human resources management for public and nonprofit organizations: A strategic approach. Published by Jossey-Bass
Schlechter, A., Thompson, N. C., & Bussin, M. (2015). Attractiveness of non-financial rewards for prospective knowledge workers: An experimental investigation. Employee Relations, 37(3), 274-295.
Stewart, K. G. & Brown, G. L. (2011). Human Resource Management: Linking Strategy to Practice. (2rd ed). Jossey-Bass: John Wiley & Sons.
Tumi, N. S., Hasan, A. N., & Khalid, J. (2022). Impact of compensation, job enrichment and enlargement, and training on employee motivation. Business Perspectives and Research, 10(1), 121-139.
Winarni, R. S. D. (2022). Decent Compensation Supports Motivation Employee Work: Study at PT. Wangta Agung in Surabaya. International Journal of Multidisciplinary Research and Literature, 1(2), 170-174.