پایش و ارزیابی اجرای سیاست‌های عدالت در سال اول برنامه‌ی ششم توسعه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشکده معارف و اندیشه اسلامی دانشگاه تهران، تهران، ایران

چکیده
سیاست‌های عدالت اجتماعی همواره بخشی از مهم‌ترین آرمان‌های جمهوری اسلامی از بدو تأسیس بوده است. این سیاست‌ها در قوانین بالادستی و قوانین برنامه‌های توسعه نیز از جایگاه مطلوبی برخوردار می باشد. با این وجود نگاهی به عملکرد سیاست‌ها و قوانین مرتبط با عدالت اجتماعی نشان می‌دهد شاخص‌های مطلوبی در خصوص تحقق این سیاست‌ها وجود ندارد. به همین دلیل مقاله‌ی حاضر در راستای پاسخ به این پرسش برآمده است که سیاست‌های عدالت اجتماعی در سال اول برنامه‌ی ششم توسعه چگونه محقق شده است؟ به عبارت دیگر این مقاله در صدد بررسی و پایش اجرای سیاست‌های عدالت در سال 1396 می‌باشد. هدف اصلی این مقاله پی بردن به این موضوع است که اجرای سیاست‌های عدالت در یک سال چگونه پیش می‌رود. اهمیت این مسئله به دلیل کوتاه بودن زمان رصد و پایش و تعمیم نتایج پایش برای بهبودی اجراء در سال‌های بعدی برنامه حیاتی می‌باشد. داده‌های این پژوهش به روش اسنادی و کتابخانه‌ای و با استفاده از گزارش‌های رسمی سازمان برنامه و بودجه جمع‌آوری شده‌اند که با روش تفسیری، تحلیل می‌گردند. به این ترتیب پس از بررسی میزان و نحوه‌ی اجرای برنامه‌ی ششم در حوزه‌ی عدالت موانع اصلی تحقق سیاست‌های عدالت در سال اول برنامه‌ی ششم استخراج گردیده است. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد ضعف در پیش بینی منابع مالی و غیر مالی، فرایند کند تدوین و تصویب آیین‌نامه‌ها و روند اداری، وابستگی بودجه به درآمدهای نفتی، تأثیر تحریم‌ها و ضعف در عوامل مدیریتی برخی از مهم‌ترین موانع اجرای برنامه‌ی ششم توسعه در سال اول می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Monitoring and evaluating the implementation of justice policies in the first year of the Sixth Development Plan

نویسنده English

samaneh keshvardoost
university of Tehran
چکیده English

The present article seeks to answer the question of how social justice policies were implemented in the first year of the Sixth Development Plan. The importance of this issue is due to the short time of observation and monitoring results and the generalization of monitoring results to improve performance in subsequent years. The data of this research have been collected through documentary and library method using official reports of the Planning and Budget Organization and analyzed by interpretive method. The main impediments to the realization of justice policies have been identified after monitoring the implementation of the Sixth Plan. The results show that weaknesses in the prediction of financial and non-financial resources, slow adoption of regulations, dependence on oil revenues, and weak management factors are some of the major obstacles to implementing the Sixth Development Plan.

آقانظری، حسن(1384). عدالت اقتصادی از نظر افلاطون ارسطو و اسلام، اقتصاد اسلامی، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، 14.
اخلاقی، غلام سرور(1389). راهکارها و موانع تحقق عدالت در نظام سیاسی اسلامی، کوثر معارف، 13.
بختیاری، صادق(1382). تحلیلی از توزیع درآمد با استفاده از روش پارامتریک، تهران: وزارت امور اقتصادی و دارایی.
بشیریه، حسین(1375). تاریخ اندیشه‌ها و جنبش‌های سیاسی در قرن بیستم: اندیشه‌های فرید ریش هایک (22)، اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، 103و104.   
پورعزت، علی اصغر (1380). مدیریت دولتی و عدالت اجتماعی، دانش مدیریت. 55.
جهانگرد، اسفندیار و ورمزیار، حسن(1391). مجموعه مطالعات الگوی مطلوب برنامه ریزی برای ایران: بررسی تطبیقی نظام‌های برنامه‌ریزی ایران طی برنامه‌های قبل و بعد از انقلاب اسلامی، دفتر مزاعات برنامه و بودجه، مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.
سجادی، حمید و متقی، ابراهیم(1393). آسیب‌شناسی امکان پذیری نظارت و کنترل در برنامه‌های توسعه ایران، دانش سیاسی، سال دهم،شماره دوم.
حکیمی، محمد رضا(1376). حقوق و عدالت، نقدونظر، بهار و تابستان، 2و3.
عبادی، محمدحسین و جوادی، محمدرضا(1397). آسیب شناسی جایگاه نظارت و ارزیابی در برنامه ریزی توسعه ایران، سیاست‌های راهبردی و کلان، سال ششم، شماره بیست و یکم.
کشوردوست، سمانه(1396). اجرپژوهی تدابیر الگوی پیشرفت، سازمان الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت.
گزارش عملکرد قانون برنامه ششم توسعه در سال 1396 (1397). ج اول حوزه فرابخشی، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.
گزارش عملکرد قانون برنامه ششم توسعه در سال 1396 (1397). ج دوم حوزه بخشی (1)، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.
گزارش عملکرد قانون برنامه ششم توسعه در سال 1396(1397). ج سوم، حوزه بخشی (2)، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.
فتحانی، علی(1388). عدالت اقتصادی و راهبردهای مبتنی برمفهوم، اقتصادی بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، 89 و 90.
فراهانی‌فرد، سعید(1384). توسعه پایدار بر محور عدالت، اقتصاد اسلامی، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
معین، محمد(1362). فرهنگ فارسی معین، تهران: مؤسسه امیرکبیر، ج2.
مطهرى، مرتضى (1373). انسان کامل، قم: صدرا، چاپ یازدهم، ج1.
مرامی، علیرضا (1374). بررسی مقایسه‌ای مفهوم عدالت، تهران: انتشارات مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ ششم.
یوسفی، احمدعلی(1386). نظام اقتصاد علوی، تهران: انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ اول.
یونسکو (سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد)(2015). پایش و ارزشیابی عملکرد: چطور بدانیم چه کرده ایم؟، ترجمه حمید مرعشی، تهران: دفتر بین‌المللی آموزش.
Kusek, Jod Zall, Rist Ray C. (2004), A Handbook for Development Practitioners, Ten Steps to a Results-Based Monitoring and Evaluation System, The World Bank Washington,D.C.
United Nations Economic and Social Commission for Asia and the Pacefic, ESCAP Monitoring and Evaluation: Policy and Guidelines, 2017.