باز شناسی اصل «نه شرقی و نه غربی» با تاکید بر دیدگاه امام خمینی (ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار و عضو هیات علمی گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل، بابل، ایران

چکیده
عدم وجود تعریفی جامع و مانع از اصل نه شرقی و نه غربی و فقدان اجماع در خصوص معنای آن در بین گروه­های سیاسی موجب شده تا برداشت­های مختلفی از آن صورت بگیرد. حتی برخی­ها معتقدند تاریخ مصرف این اصل به پایان رسیده است. از این رو بازشناسی این اصل از زبان اندیشمندان و خصوصا امام خمینی دارای اهمیت ویژه­ای است؛ مطالعه حاضر بر آن است تا با بازشناسی مفهوم نه شرقی و نه غربی به تبیین عِلّی آن به مثابه اصل اساسی حیات انقلاب اسلامی بپردازد تا درک درستی از این اصل و حال جمهوری اسلامی داشته باشیم. بنابراین در پرسش اصلی می­توان گفت اگر بخواهیم در یک تحلیل منصفانه درک درستی از اصل «نه‌شرقی و نه غربی» و حال جمهوری اسلامی داشته باشیم چه مسائلی را باید مدنظر داشته باشیم؟ فرضیه مقاله می­گوید: اصل نه شرقی و نه غربی، استراتژی کلان سیاست خارجی جمهوری اسلامی است که موانع و مشکلات و فرصت­های عدیده­ای را در پیشگاه ملت مسلمان ایران قرار داده است. این فرضیه در پژوهش حاضر در خلال بررسی اسنادها و با بهره­گیری از روش اسنادی- تحلیلی به آزمون نهاده شده است. یافته­های پژوهش بر اساس اسناد و قانون اساسی، اصل نه شرقی و نه غربی را این گونه ترجمه کرده­اند: عدم اتکا به غرب و شرق، رفتار عادلانه محور روابط با شرق و غرب، عدم گرایش به سوی شرق و غرب، تعیین سرنوشت خویش و حفظ استقلال.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Recognition of the principle of "neither East nor West" with emphasis on the view of Imam Khomeini

نویسنده English

gholamreza zabetpour kari
Assistant Professor and Faculty Member, Department of Islamic Education, Noshirvani University of Technology, Babol, Iran
چکیده English

The lack of a comprehensive definition of the neither Eastern nor Western principle and the lack of consensus on its meaning among political groups have led to different interpretations of it. Some even believe that the expiration date of this principle has expired. Therefore, recognizing this principle from the language of thinkers, especially Imam Khomeini, is of special importance; The present study intends to recognize the concept of neither Eastern nor Western, to explain it causally as the basic principle of the life of the Islamic Revolution in order to have a correct understanding of this principle and the present of the Islamic Republic. Therefore, in the main question, we can say that if we want to have a correct understanding of the principle of "neither East nor West" and the Islamic Republic in a fair analysis, what issues should we consider? The article hypothesis states: "Neither Eastern nor Western principle is the grand foreign policy strategy of the Islamic Republic, which has presented many obstacles, problems and opportunities to the Muslim nation of Iran." This hypothesis has been tested in the present study during the review of documents using the documentary-analytical method. The findings of the research based on the documents and the constitution have translated the principle of neither East nor West as follows: non-reliance on West and East, fair behavior based on relations between East and West, lack of orientation towards East and West, determination Self-destiny and maintaining independence.

کلیدواژه‌ها English

Imam Khomeini
neither Eastern nor Western
Islamic Revolution
قرآن کریم.
احتشامی، انوشیروان (1378). سیاست خارجی ایران در دوران سازندگی (اقتصاد،‌ دفاع، امنیت)، ترجمه: ابراهیم متقی، زهره پوستین­چی، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
بخشایشی اردستانی، احمد (1375). اصول سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات آوای نور.
بیانات مقام معظم رهبری در دیدار با رئیس و اعضای مجلس خبرگان رهبری 20/12/1394.
خامنه ای، سید علی (1367). «بررسی ابعاد حکومت اسلامی، حکومت در اسلام»، مقالات سومین و چهارمین کنفرانس اندیشه اسلامی انتشارات امیر کبیر، چاپ دوم.
خمینی، روح ا... (1392). ترجمه تحریرالوسیله امام خمینی، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
خمینی، روح الله (1362). در جستجوی راه از کلام امام، تهران: موسسه انتشارات امیر کبیر.
خمینی، روح الله (1379). صحیفه نور، تهران: طبع و نشر.
خمینی، روح الله (1389). صحیفه امام، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
دفتر سیاسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (1361). گذری بر دو سال جنگ، تهران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی.
رمضانی، روح ا… (1380). چارچوبی تحلیلی برای بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، ترجمه: علیرضا طیب، تهران، نشر نی.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (1398). تهران: انتشارات پژوهشکده شورای نگهبان.
کولایی, الهه (1376). سیاست و حکومت در فدراسیون روسیه, تهران، وزارت امور خارجه.
مصباح یزیدی، محمد‌تقی (1376). تهاجم فرهنگی، قم: انتشارات مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
مقصودی، مجتبی (1388). رهیافت سیاسی و بین المللی، سال پنجم، شماره 19، پائیز.
منوچهر محمدی (1377). سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران اصول و مسائل، تهران: نشر دادگستر.
موسی پور، میثم و محمد تقی کرامتی (1384). منشور دولت اسلامی: بازخوانی مواضع و انتظارات مقام معظم رهبری از قوه مجریه در 16 سال گذسته، دفتر جریان شناسی تاریخ معاصر، قم: همای غدیر.
نجفی، محمد حسن (1404ق). جواهرالکلام، قم: جامعه مدرسین.
نیکزاد، عباس (1383). «حقوق مردم در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران»، رواق اندیشه، شماره 29، اردیبهشت.
یزدانی، عنایت الله (1378). «انزواگرایی یا انزواگریزی»، فصلنامه سیاست خارجی، سال سیزدهم، شماره 2، تابستان.