ادبیات دفاع مقدس یکی از مهم‌ترین حوزه‌های ادبیات معاصر فارسی در ثبت و بازنمایی تجربه‌های انسانی، اجتماعی و تاریخی جنگ ایران و عراق است. این ادبیات، در عین پرداختن به رویدادهای نظامی و ارائه روایت‌هایی از رزمندگان، زمینه‌ای برای روایت زندگی مردم عادی، خانواده‌ها و به‌ویژه زنانی نیز فراهم می‌کند که جنگ زندگی و روابط اجتماعی آنان را دستخوش تغییر کرده است. از آنجا که خاطره‌نگاری ادبی بر تجربه شخصی و حافظه فردی استوار است، امکان بازنمایی ابعادی از جنگ را فراهم می‌کند که در روایت‌های رسمی به‌روشنی دیده نمی‌شوند. کتاب «فرنگیس»، نوشته مهناز فتاحی و مبتنی بر خاطرات فرنگیس حیدرپور، زن روستایی و ساکن منطقه مرزی گیلان‌غرب، نمونه‌ای مناسب از این گونه ادبی است. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر مطالعات کتابخانه‌ای، به بررسی چگونگی بازنمایی نقش و کنشگری زنان در این اثر می‌پردازد. مسئله اصلی پژوهش، بررسی فرایندی است که طی آن فرنگیس، که در ابتدا در محیطی سنتی از نظر خانوادگی و اجتماعی زندگی می‌کرد و سپس با شرایط جنگ مواجه شد، از فردی متأثر از رویدادها به شخصیتی مسئول، تصمیم‌گیرنده و کنشگر تبدیل می‌شود. یافته‌ها نشان می‌دهد که نقش فعال او از تجربه‌های پیش از جنگ آغاز می‌شود و با وقوع جنگ گسترش می‌یابد. افزون بر این، مقاومت یک زن مرزنشین تنها به مشارکت در نبردها محدود نمی‌شود، بلکه حفظ خانواده، تداوم زندگی روزمره و دفاع از خود و نزدیکان را نیز دربرمی‌گیرد. از این رو، «فرنگیس» نمونه‌ای روشن از بازنمایی زن در ادبیات مقاومت دفاع مقدس است.