تحلیل گفتمانی اسلام سیاسی امام خمینی(ره) و اسلام سنتی سید حسین نصر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

2 دانشیار گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی، واحد چالوس، دانشگاه آزاد اسلامی، چالوس، ایران

چکیده
اسلام به عنوان ایدئولوژی ای سیاسی برای اولین بار با پیروزی انقلاب اسلامی محقق شد؛ اما آنچه در این بین کمتر مورد توجه دارد تبیین چرائی و چگونگی شکل‌گیری و رشد اندیشه اسلام سیاسی می باشد. گفتمان اسلام سیاسی، بر اساس اندیشه‌های امام خمینی(ره)، بر ولایت فقیه، فقه و روحانیت به‌عنوان مفسران اصلی شریعت تاکید دارد. اسلام سیاسی فقاهتی نیز پس از انقلاب اسلامی با پشتوانه‌ امام خمینی و روحانیت به‌عنوان قدرتمندترین گفتمان مطرح گردید. این گفتمان به آرامی نشانه‌ها و مفاهیم خود را در یک مناظره‌ سخت گفتمانی و دررویارویی با گفتمان‌های دیگر تثبیت نمود. از سویی از دیرباز تلاش‏های بسیاری برای حل چالش بین سنّت و مدرنیته صورت گرفته است. اصلی ترین سوالی که در این پژوهش به ذهن متبادر می شود این است که اسلام سنّتی که نصر بر آن اصرار می‌ورزد با اسلام سیاسی امامخمینی(ره) که معیار صحیح فهم معارف دینی است چه تفاوت هایی دارد؟که یافته های پژوهش حاکی از آن است که اسلام سنّتی و به‌طورکلی سنّت‌گرایی که نصر بر آن اصرار می‌ورزد با اسلام سیاسی امام خمینی(ره) که معیار صحیح فهم معارف دینی است، در مسائل گوناگونی با هم چالش دارند.و سوال دیگر در این خصوص است که اسلام سیاسی امام خمینی با تأکید بر جاودانگی و جامعیت دین و همچنین پویایی فقه شیعه در اثبات کارآیی دین بر چه مباحثی تاکید دارد؟که یافته ها حاکی از آن است که اسلام سیاسی امام خمینی با تأکید بر جاودانگی و جامعیت دین و همچنین پویایی فقه شیعه به دنبال اثبات کارآیی دین برآمده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Discourse analysis of the political Islam of Imam Khomeini (RA) and the traditional Islam of Seyyed Hossein Nasr

نویسندگان English

morteza omrani 1
saeed eslami 2
kamal pouladi 3
1 PhD student, Department of Political Science, Chalous Branch, Islamic Azad University, Chalous, Iran.
2 Associate Professor, Department of Political Science, Chalos Unit, Islamic Azad University, Chalos, Iran
3 Assistant Professor, Department of Political Science, Chalous Branch, Islamic Azad University, Chalous, Iran.
چکیده English

Islam as a political ideology was realized for the first time with the victory of the Islamic Revolution; But what is of less interest in this is the explanation of why and how the thought of political Islam was formed and developed. The discourse of political Islam, based on the thoughts of Imam Khomeini (RA), emphasizes the authority of jurisprudence, jurisprudence and clergy as the main interpreters of Sharia. Jurisprudential political Islam also emerged as the most powerful discourse after the Islamic Revolution with the support of Imam Khomeini and the clergy. This discourse slowly established its signs and concepts in a tough discourse debate and in confrontation with other discourses. On the one hand, many attempts have been made to solve the challenge between tradition and modernity. The main question that comes to mind in this research is what is the difference between the traditional Islam that Nasr insists on and the political Islam of Imam Khomeini (RA), which is the correct standard of understanding religious education? It is that the traditional Islam and in general the traditionalism that Nasr insists on and the political Islam of Imam Khomeini (RA), which is the standard of correct understanding of religious teachings, are in conflict with each other in various issues. And another question in this regard is that the political Islam of Imam Khomeini Emphasizing the immortality and comprehensiveness of religion as well as the dynamics of Shiite jurisprudence,

کلیدواژه‌ها English

Jurisprudential Islam
political Islam
Imam Khomeini (RA)
traditional Islam
Seyyed Hossein Nasr
قران کریم.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج 1.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج 4.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج 5.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج 7.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج9.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج 13.
امام خمینی (1387). صحیفه امام، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، ج 19.
ادیب‌زاده، مجید (1387). گفتمان و سیاست خارجی، تهران: نشر اختران.
بشیریه، حسین (١٣٨٠). موانع توسعۀ سیاسی در ایران، تهران: نشر گام نو.
بهروزلک، غلامرضا (1386). «اسلام سیاسی و اسلامگرایی معاصر»، فصلنامه پگاه حوزه، شماره 209.
حائری، عبدالهادی (١٣٦٤). تشیع و مشروطیت در ایران و نقش ایرانیان مقیم عراق، تهران: نشر امیرکبیر.
درزی، علی و دانش‌کیا، محمدحسین (1399). «بررسی تطبیقی دیدگاه شهید مطهری و سید حسین نصر درباره انحطاط تمدن اسلامی- ایرانی و راه های برون رفت از آن»، فصلنامه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، دوره 11، شماره 39.
دین‏پرست، منوچهر (1383). سیدحسین نصر دلباخته معنویت، تهران: کویر.
دهشیری، محمدرضا (1380). درآمدی بر نظریه ‌سیاسی ­امام ­خمینی، تهران: مرکز اسناد انقلاب­اسلامی.
رودلف اتو (1380). مفهوم امر قدسی، ترجمة همایون همتی، تهران: انتشارات نقش­جهان، چاپ اول.
رکابیان، رشید (1400). «آسیب‌شناسی‌ ارتجاعِ انقلاب‌ اسلامی در اندیشه سیاسی مقام معظم رهبری (مدظله العالی)»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دوره 2، شماره 8.
میرچا، الیاده (1375). مقدس و نامقدس، ترجمة نصرا زنگویی، تهران: انتشارات سروش، چاپ1.
سلیمانی، غلامعلی (1401). «انقلاب اسلامی و بازآفرینی انسان جهادی»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دوره 3، شماره 11.
صالحی، علیرضا؛ ابطحی، سیدمصطفی و طاهری ابوالقاسم (1401). «روحانیت، حکومت و توسعه سیاسی در ایران معاصر»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دوره 3، شماره 11.
عبدالعلی‌پور، قادر؛ فرخی، یزدان و کیانی، جواد (1401). «ارائه الگوی ارزش‌های بنیادین در «سیر تکوین انقلاب اسلامی» بر اساس گفتمان امام خمینی(رحمت الله علیه) و مقام معظم رهبری»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، دوره 3، شماره 11.
موثقی، احمد (1380). جنبش های اسلامی معاصر، تهران: انتشارات سمت.
محمدی، عبدالله (1396). نصر، سنت، تجدد: بررسی زندگی و افکار سید حسین نصر، تهران: نشر کانون اندیشه جوان وابسته به موسسه کانون اندیشه جوان.
نصر، سیدحسین (1381). معرفت و معنویت، ترجمة انشاءاالله رحمتی، تهران: دفتر پژوهش و نشر سهروردی.
نصر، سیدحسین (1383). در غربیت غربی، ترجمه امیر مازیار و امیر نصری، تهران، رسا.
نصر، سیدحسین (1385). در جست‏وجوی امرقدسی، ترجمه سیدمصطفی شهرآیینی، تهران: نی.
نصر، سیدحسین (1386). دین و نظم طبیعت، ترجمة انشاءاالله رحمتی، تهران: نشر نی.
نصر، سیدحسین (1399). تفسیر معاصرانه قرآن کریم، ترجمه انشالله­رحمتی، تهران: نشر سوفیا.
نظرپور، محمد و صارمی، حمیدرضا (1399). «خوانش سنتگرایان دینی از شهر با تأکید بر تفکرات سید حسین نصر»، فصلنامه مطالعات طراحی شهری و پژوهشهای شهری، سال 3، شماره 3.
یوسف پور، جعفر؛ سمیعی، عطاالله و قربانعلی‌پور، علی (1394). «اندیشه­های سیدحسین نصر و تمدن ­نوین اسلامی»، کنفرانس بین‌المللی معماری، شهرسازی، عمران، هنر و محیط زیست؛ افق های آینده، نگاه به گذشته، تهران.
یوسفی‌فخر، سیدحسین (1396). «سیاست و اجتهاد در اندیشه سیاسی امام خمینی»، فصلنامه حضور، شماره 62.