الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در حوزه حقوق اجتماعی و سیاسی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیات علمی، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
تحقق تمدن نوین اسلامی که ازدیدگاه آیت‌الله خامنه‌ای رهبری انقلاب اسلامی به‌عنوان آرمان جمهوری اسلامی تلقی ‌می‌گردد، از موضوعات مهمی است که محل بحث و نظر است. یکی از موضوعات تمدن نوین اسلامی، الزامات تحقق آن است. در این مقاله تلاش شده به بررسی این سؤال پرداخته شود که الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در حوزه حقوق اجتماعی و سیاسی کدام است؟ مقاله حاضر توصیفی تحلیلی بوده و با استفاده از روش کتابخانه‌ای به بررسی سؤال مورداشاره بپردازد. یافته‌ها بر این امر دلالت دارد که تحقق تمدن نوین اسلامی نیازمند الزاماتی در حیطه حقوق اجتماعی و سیاسی است. توجه به کرامت انسانی، حق آموزش و ترویج علم و دانش‌آموزی، عدالت و عدم تبعیض از مهم‌ترین الزامات حقوق اجتماعی و حق تعیین سرنوشت، تساهل و مدارا با مخالفان، حق برپایی اجتماعات، آزادی بیان و حق امنیت از مهم‌ترین الزامات تحقق تمدن نوین اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی در حوزه حقوق سیاسی است. تحقق مؤلفه‌های مورد اشاره اجتماعی و سیاسی به ‌عنوان حقوق افراد، تشکل‌ها و گروه‌ها زمینه‌ساز رشد، تعالی و شکوفایی توانایی‌ها و استعدادهای همگانی در راستای تحقق تمدن نوین اسلامی را فراهم می‌کند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

The requirements for the realization of the new Islamic civilization in the statement of the second step of the Islamic revolution in the field of social and political rights

نویسنده English

Fateme Sadat Ghoreishi Mohammadi
Faculty Member, Department of Law, University of Payam Noor, Tehran, Iran
چکیده English

The realization of the new Islamic civilization, which is considered as the ideal of the Islamic Republic from the point of view of Ayatollah Khamenei, the leader of the Islamic Revolution, is one of the important issues that is the subject of discussion and opinion. One of the issues of modern Islamic civilization is the requirements for its realization. In this article, an attempt has been made to investigate the question that what are the requirements for the realization of the new Islamic civilization in the declaration of the second step of the Islamic revolution in the field of social and political rights? The present article is descriptive and analytical and investigates the mentioned question by using the library method. The findings indicate that the realization of modern Islamic civilization requires requirements in the field of social and political rights. Paying attention to human dignity, the right to education and promotion of science and scholarship, justice and non-discrimination are among the most important requirements of social rights and the right to self-determination, tolerance and tolerance with opponents, the right to establish assemblies, freedom of speech and the right to security are among the most important requirements for the realization of modern Islamic civilization. In the statement, the second step of the Islamic revolution is in the field of political rights. The realization of the mentioned social and political components as the rights of individuals, organizations and groups provides the basis for the growth, excellence and flourishing of everyone's abilities .

کلیدواژه‌ها English

Islamic modern civilization
second step statement
Islamic revolution
social rights
political rights
ابن خلدون، عبدالرحمن (13۶۶). مقدمۀ ابن خلدون، ترجمۀ محمد پروین گنابادی، تهران: بنگاه ترجمه و نشـر کتاب، چاپ اول.
اسحاقی، سید حسین (1382). اصالت جاوید گفت ‌و گوی تمدن‌ها در بوته نقد، قم: بوستان کتاب، چاپ اول.
باقری دولت‌آبادی، علی و کمالی‌زاده، محمد (1400). «مبانی نظری و شاخص‌های «جامعه اسلامی» در اندیشه سیاسی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدظله العالی)»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 2(1).
بخاری، محمد بن اسماعیل (1412). صحیح، بیروت: دارالفکر، چاپ اول، جلد اول.
بسته نگار، محمد (1380). حقوق بشر از منظر اندیشمندان، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ اول.
جان احمدی، فاطمه (1386). تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی، قم: معارف، چاپ دوم.
جاودان، محمد (1384). «نواندیشی دینی دراسلام و تأملاتی درکرامت ذاتی انسان و حقوق بشر» (مجموعه مقالات دومین همایش بین‌المللی حقوق بشر)، قم: نشر مرکز مطالعات حقوق بشر دانشگاه مفید، چاپ دوم.
جعفری، محمد تقی (1370)، تحقیق در دو نظام حقوق جهانی بشر از دیدگاه اسلام و غرب، تهران: نشر دفتر خدمات حقوقی بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران، چاپ اول.
جعفری، محمدتقی (137۵). فلسفه تاریخ و تمدن، تهران: موسسه تدوین و نشر آثار علامه جعفری، چاپ دوم.
جعفری، محمدتقی (1378). جبر و اختیار، قم: موسسه تدوین و نشر آثار استاد علامه محمدتقی جعفری، چاپ سوم.
جمشیدی راد، محمد صادق و ادیب بهروز، محسن (1398). «الزامات و بایسته‌های تحقق تمدن نوین اسلامی بر مبنای سیره‌‌ی سیاسی پیامبر(ص)»، فصلنامه سیاست متعالیه، 7(24).
 حاجی‌زاده، یدالله (1400). «مبانی قرآنی و روایی راهکارهای تحقق تمدن نوین اسلامی در بیانیۀ گام دوم انقلاب»، مجله پژوهش‌نامه علوم حدیث تطبیقی، 15(8).
حکیمی، محمدرضا (1360). الحیاه، قم: نشر دفتر انتشارات اسلامی، چاپ سوم، جلد دوم.
خامنه‌ای، علی (۱۳۹۱). بیانات در دیدار جوانان خراسان شمالی.
خامنه‌ای، علی (1397). حدیث ولایت، تهران: مؤسسه تحقیقات و نشر معارف اهل‌البیت، چاپ اول.
دینوری، ابوحنیفه احمد بن داود (1371). اخبار الطول، ترجمه محمود مهدوی دامغانی، تهران: نشر نی، چاپ اول.
ری شهری، محمد (1379). میزان الحکمه، ترجمه حمیدرضا شیخی، تهران: دارالحدیث، چاپ دوم، جلد یازدهم.
زرین‌کوب، عبدالحسین (1381). کارنامۀ اسلام، تهران: نشر امیرکبیر، چاپ دوم.
زیدان، جرجی (1369). تاریخ تمدن اسلام، ترجمه علی جواهر کلام، تهران: نشر امیرکبیر، چاپ ششم، جلد سوم.
شریف ‌رضی، محمد بن حسین (1374). نهج‌البلاغه، ترجمه محمد دشتی، تهران: انتشارات مؤسسه نشر شهر، چاپ دوم.
طباطبایی، سید محمد حسن (1387). تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الاسلامیه، چاپ ششم، جلد دهم.
طوسی، نصیرالدین (1360)، اخلاق ناصـری، تصـحیح و توضـیح مجتبـی مینـوی و علیرضـا حیـدری، تهـران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی، چاپ اول.
عمید زنجانی، عباسعلی (1370). «تاریخچه حقوق بشر در اسلام»، نشریه دانشکده حقوق و علوم سیاسی، 27(1).
فیض کاشانی، محمد محسن بن الشاه مرتضی (1361). محجه البیضاء فی تهذیب الاحیاء، قم: دفتر انتشارات اسلامی، جلد پنجم.
قرآن کریم، اسراء، ۷۰ و اﺑﺮاﻫﻴﻢ، 35.
قمی، عباس (1384). سفینه البحار، مشهد: نشر بنیاد پژوهش‌های اسلامی، چاپ اول، جلد اول.
کرمی فریدونی، علی (1385). ظهور و سقوط تمدن‌ها از دیدگاه قرآن، قم: نسیم انتظار، چاپ اول.
کشیشیان‌سیرکی، گارینه (1400). «الگوسازی نظام پیشرفته اسلامی بر اساس شاخصه‌های جوانگرایی در بیانیه گام دوم انقلاب»، فصلنامه جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی، 2(3).
کلانتری، فتح اله (1400). «جایگاه قدرت نظامی درتحقق تمدن نوین اسلامی»، مجله مدیریت نظامی، 21(84).
لوین، لیا (1377). پرسش و پاسخ درباره حقوق بشر، ترجمه محمد جعفر پوینده، تهران: نشر قطره، چاپ اول.
مفید، محمد بن نعمان (1341). الارشاد، ترجمه هاشم رسولی، قم: انتشارات علمیه اسلامیه، چاپ اول.
مکارم شیرازی، ناصر (1374). تفسیر نمونه، دارالکتب الاسلامیه، تهران: چاپ اول، جلد بیست و دوم.
میر موسوی، سید احمد و حقیقت، سید صادق (1388). مبانی حقوق بشر از دیدگاه اسلام و دیگر مکاتب، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، چاپ چهارم.
نصر، سید حسین (۱۳۵۹). علم و تمدن در اسلام، ترجمه احمد آرام، تهران: خوارزمی.
نصر، سید حسین (۱۳۹۴)، قلب اسلام، چاپ پنجم، تهران: نشر نی.
هانتینگتون، ساموئل (13۸4). تمدن‌ها و بازسازی نظام جهانی، ترجمۀ مینو احمد سرتیپ، تهران: نشرکتاب سرا، چاپ چهارم.
ولایتی، على اکبر (۱۳۸۴). تاریخ و تمدن اسلامی، قم: دفتر نشر معارف.
Baderin, MA. (2001). Establishing Areas of Common ground between Islamic Law and International Human Rights. The International Journal of Human Rights, 5(1): 72-113.