تحلیل جامعه شناختی شاخص های حوزه علمیه انقلابی در اندیشه مقام معظم رهبری و تطبیق آن با قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه معارف، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

چکیده
یکی از ثمرات اندیشه های فقهی و کلامی آیت الله خامنه ای، حوزه علمیه انقلابی است که معتقد به اسلام سیاسی و مبتنی بر ولایت مطلقه فقیهِ جامع الشرایط می باشد. این مقاله در صدد پاسخ گویی به این سوال است که شاخص های حوزه علمیه انقلابی با رویکرد جامعه شناختی از نگاه معظم له کدام هستند و دیدگاه قرآن کریم به این شاخص ها چگونه است. روش این پژوهش کیفی و در جمع آوری داده ها از روش اسنادی و در تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده شده است. برای پاسخ به این سوال، سخنان ایشان پیرامون این موضوع مورد بررسی قرار گرفت. مقولات حاصل از آن با مقولات مورد نظر در قرآن کریم مقایسه شد تا میزان انطباق آن مشخص شود. شاخص های به دست آمده عبارتند از : تهذیب نفس، پاسخگویی به مسائل روز جامعه، همکار و پشتیبان حکومت، مستقل از دولت در معیشت طلاب، تولید و تبیین فکر در جامعه، عامل نفوذ در قلب مردم، عالم بودن، لحاظ کننده ظرفیت های انقلاب در تحلیل ها، استفاده کننده از ظرفیت های انقلاب در تبلیغ دین. بر اساس یافته های پژوهش، در آیات قرآن به بیشتر مقوله هایی که در تحلیل بیانات مقام معظم رهبری استخراج شده، اشاره شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Sociological analysis of the indicators of the revolutionary seminary in the thought of the Supreme Leader and its comparison with the Holy Quran

نویسنده English

mohamad hosein nazemi ashani
asa as
چکیده English

One of the fruits of Ayatollah Khamenei's jurisprudential and theological thoughts is the revolutionary seminary, which believes in political Islam and is based on the absolute authority of the jurist. This article aims to answer the question of what are the indicators of the revolutionary seminary from the point of view of His Holiness and what is the view of the Holy Quran on these indicators. The method of this research is qualitative and documentary method was used in data collection and thematic analysis method was used in data analysis. To answer this question, his words about this issue were examined. The resulting categories were compared with the desired categories in the Holy Quran in order to determine the extent of its conformity. The obtained indicators are: self-improvement, responding to the issues of society, collaborating and supporting the government, independent from the government in the livelihood of students, producing and explaining thoughts in the society, influencing the hearts of the people, being a scholar, taking into account the capacities of the revolution. In the analysis, the user of the capacities of the revolution in the propagation of religion. Based on the findings of the research, most of the categories extracted in the analysis of the Supreme Leader's statements have been mentioned in the verses of the Quran.

کلیدواژه‌ها English

The indicators of the revolutionary seminary
political Islam
the thought of the Supreme Leader
the Holy Quran
قرآن کریم، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی (1373). قم: دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی
آذر نوش، آذرتاش (1398). فرهنگ معاصر عربی فارسی، تهران: نشر نی.
اعرافی، علیرضا (1395). حوزه علمیه، چیستی/گذشته/حال/آینده، قم: موسسه اشراق و عرفان.
امام خمینی، روح الله (1385). صحیفه امام خمینی، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
اندرو، وینست (1399). نظریه‌های دولت، ترجمه حسین بشری، تهران: نشر نی.
ایزدهی، سجاد (1396). «شاخص‌های علوم حوزوی در تراز حوزه انقلابی با تاکید بر اندیشه مقام معظم رهبری»، فصلنامه سپهر سیاست، دوره 4، شماره 14.
باردن، لورنس (1375)، تحلیل محتوا، ترجمه مایحه آشتیانی و محمد یمنی دوزی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
ببی، ارل (1381). روش تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمه رضا فاضل، تهران: سمت.
بهشتی، محمد (1380). فرهنگ صبا، تهران: صبا
پایگاه اطلاع رسانی حفظ و نشر آثار آیت‌الله سید علی خامنه‌ای: www.Khamenei.ir
پاپی نژاد، شهربانو و محبی، سیده فاطمه (1389). شاخص‌های سنجش وضعیت زنان و خانواده، تهران: شورای فرهنگی اجتماعی زنان.
حامد مقدم، احمد (1380). دانش اجتماعی با تکیه بر جامعه شناسی سیاسی سال چهارم آموزش، تهران: برهان.
دو ورژه، موریس (1395). اصول علم سیاست، ترجمه دکتر ابوالفضل قاضی شریعت پناهی، تهران: امیر کبیر.
راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1395). مفردات الفاظ القرآن، قم: ذوی القربی.
رفیع پور، فرامرز (1384). تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.
زبیدی، مرتضی (1395). تاج العروس، قم: دارالفکر.
حبیبی، ظاهر (1398). «مؤلفه‌های حوزه انقلابی از دیدگاه امام خمینی (ره)»، نشریه نورالمصطفی، شماره 9.
صلح میرزایی، سعید (1390). حوزه و روحانیت برگرفته از بیانات مقام معظم رهبری، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
طباطبایی، محمد حسین (1390). تفسیر المیزان، قم: دار الفکر.
فرمهینی فراهانی، محسن (1390). فرهنگ توصیفی علوم تربیتی، تهران: شباهنگ.
مجتبی زاده، علی (1392). رابطه روحانیت و نظام اسلامی از منظر امام و رهبری، قم: مرکز مدیریت حوزه علمیه.
مصطفوی، محمد حسن (1399). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، قم: مرکز نشر کتاب.
مطهری، مرتضی (1384). پیرامون انقلاب اسلامی، تهران: صدرا.
نباتیان، محمد اسماعیل (1396). «حوزه انقلابی و صدور فرهنگ انقلاب اسلامی»، فصلنامه علوم سیاسی، شماره 80.