جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

بررسی تاثیر «موازنه فایده» در ظهور و تداوم قوم گرایی در ایران معاصر: مطالعه موردی شمال‌غرب کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

محرمعلی عرفانی 1
مالک ذوالقدر 2
مهدی خوشخطی 3

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان، ایران

3 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، واحد زنجان، دانشگاه آزاد اسلامی، زنجان، ایران

چکیده
جنبش اتنیسیسم (به معنی مطالبه محوری و حق‌خواهی دربرابر اتنوسنتریسم گروه قومی مسلط در ایران) در قالب ملی گرایی ترکی بخش مهمی از حیات سیاسی در آذربایجان را رقم می زند. در این جستار سعی بر این است تازمینه ها، علل و ریشه های سیاسی شدن تفاوت های فرهنگی، نژادی، زبانی و منطقه‌ ای در آذربایجان کنونی؛ مخصوصاً از زمان وقوع انقلاب اسلامی تاکنون– در «رهیافت مدرن» دربارۀ قومیت و ملی گرایی رابیابیم. برای تبیین جریان های سیاسی قومی - ملی یا تحلیل قوم گرایی در آذربایجان، یکی از نظریه‌ های مدل علمی مایکل هشتر یعنی؛ تأثیر گزینش حسابگرانه و عقلانی (با تبیین غیرساختاری) به کار گرفته می شود. نتایج حاصله در این مقاله تأثیر مستقیم شاخص ها و متغیرهای برآمده از نظریۀ «انتخاب عقلانی» یا «اصل موازنۀ فایده» مدل مایکل هشتر در ظهور و تداوم «قوم گرایی» و «ناسیونالیسم در آذربایجان» در سدۀ اخیر را به طور آشکار نمایان می سازد.

کلیدواژه‌ها

موازنۀ فایده
قوم‌گرایی
ناسیونالیسم
عوامل سازمانی
موقعیت سیاسی

عنوان مقاله English

Investigating The impact of “The -principle‌of benefit balance” on ‌the-appearance and continuation‌ of “Ethnicism in contemporary Iran : A case study of northwest of the country

نویسندگان English

moharamali erfani 1
malek zolghadr 2
Mehdi Khoshkhatti 3
1 phd candidates, Department of political science: Tendency to Iran issues, Zanjan Branch, Islamic azad university, Zanjan, Iran
2 Department of political science and ternationa Relations. Zantan Branch, Islamic Azad university, Zantan, Iran
3 Department of political science and international Relations. Zanjan Branch, Islamic Azad university, Zanjan, Iran
چکیده English

The ethnocentric movement (meaning centralism and right-seeking against the ethnocentrism of the dominant ethnic group in Iran) in the form of Turkish nationalism forms an important part of political life in Azerbaijan. In this article, we try to find out the reasons, causes and roots of politicization of cultural, racial, linguistic and regional differences in present-day Azerbaijan; Especially since the Islamic Revolution - in the "modern approach" to ethnicity and nationalism.

the ethnic-national political currents or the analysis of ethnicity in Azerbaijan, one of the theories of Michael Hechter's scientific model is: The effect of arithmetic and rational selection (with non-structural explanation) is used. The results of this article show the direct effect of the indicators and variables derived from the theory of "rational choice" or "principle of balance of benefit" of Hechter's model on the emergence and continuation of "ethnicism" and "nationalism in Azerbaijan" in the last century. The ethnocentric movement (meaning centralism and right-seeking against the ethnocentrism of the dominant ethnic group in Iran) in the form of Turkish nationalism forms an important part of political life in Azerbaijan. In this article, we try to find out the reasons, causes and roots of politicization of cultural, racial, linguistic and regional differences in present-day Azerbaijan; Especially since the Islamic Revolution - in the "modern approach" to ethnicity and nationalism.

the ethnic-national political currents or the analysis of ethnicity in Azerbaijan, one of the theories of Michael Hechter's scientific model is,

کلیدواژه‌ها English

Balance of benefit
Ethnicism
Nationalism
Organizational factors
Political Situation
اسمیت، برایان کلایو (1387). جهان سوم: نظریه­های توسعه و دگرگونی سیاسی، امیراحمد حاجی­یوسفی و محمدسعید قائنی­نجفی، چاپ دوم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین­المللی انتشارات وزارت امور خارجه.
احمدی، حمید (۱۳۹۵). قومیت و قوم­گرایی در ایران: افسانه و واقعیت، چاپ دوازدهم، تهران: نشر نی.
احمدی، حمید (1383). ایران، هویت، ملیت، (مجموعه مقالات)، چاپ اول، تهران: موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
اصغرزاده، علیرضا (۱۳۸۶). ایران و چالش تنوع: بنیادگرایی اسلامی - راسیسم آریائیستی و مبارزات دموکراتیک، چاپ اول، کانادا: دانشگاه تورنتو.
برتون، رولان (۱۳۹۲). قوم­شناسی سیاسی، ناصر فکوهی، چاپ چهارم، تهران: نشر نی.
خوبروی­پاک، محمدرضا (۱۳۹۱). نقدی بر فدرالیسم، چاپ اول، تهران: پردیس دانش.
رحمان­زاده هروی، محمد (۱۳۹۳). نژاد، قوم و ملت در ایران، چاپ اول، تهران: نشر کتاب آمه.
زارع­کهنمویی، اصغر (۱۳۹۴). برابری و رفع تبعیض؛ ۱۵ گفتگوی پژوهشی دربارۀ حقوق قومیت­ها، چاپ دوم، تبریز: نشر موغام.
زنگنه، احمد (۱۳۵۵). خاطراتی از مأموریت­های من در آذربایجان، بی­نام.
شیفر، براندا (۱۳۸۱). «مرزها و برادری: ایران و چالش هویت آذربایجانی»، یاشار صدقیانی­آذر، ویراستار: سئودا محسنی­نمین، چاپ اول، تهران: اولوس (نشریۀ دانشجویی دانشگاه تهران).
گر.تد، رابرت (۱۳۷۹). چرا انسان­ها شورش­می­کنند؟، علی مرشدی­زاد، چاپ دوم، تهران: پژوهشکدۀ مطالعات راهبردی.
ماتیل، الکساندر (۱۳۸۳). دایره المعارف ناسیونالیسم، امران فانی، محبوبه مهاجر، جلد اول (مفاهیم اساسی: آ-خ)، تهران: کتابخانه وزارت امور خارجه.
مالشویچ، سینیشا (۱۳۹۰)، (جامعه­شناسی قومیت)، مترجم: پرویز دلیرپور، تهران: انتشارات سبزان.
مقصودی، مجتبی (۱۳۸۰). تحولات قومی در ایران: علل و زمینه‌ها، تهران: موسسه مطالعات ملی.
نصیری، تیمور (۱۳۸۵). «دولت مدرن و چالش­های هویت­طلبانۀ قومی»، نشریۀ دان­اولدوزو، ویژه­نامۀ «چالش هویت در آذربایجان؛ زمینه­ای برای طرح یک گفتمان و ظهور یک جنبش»، دانشگاه صنعتی اصفهان، شماره ۱۰.
Amir Ahmadi, H(hoshang) (10 oct 1987),” theory of Ethnic collective movements and its Aplication to Iran: Ethnic and racial studies”, 10, no 4 (oct 1987): 363-392.
carlton, j.H(Hayyes),” the Historical Evolution of modern Nationalism”, (newyork: R.R.smith 1931). carlton, j.H (Hayyes),” the Historical Evolution of modern Nationalism”, (newyork: R.R. smith 1931).
Hechter, Michael (1986),” Theories of Ethnic Relation, In John F. stak the Perimordial challenge: Ethnicity in the contemporary word. newyork: green wood press Pp 267.
Hechter, Michael (1992), ” Rational choice Theory and Historical SocioLogy”, international social science journal, 133.
kedouri, Elie (1993),” Nationalism”, fourth edition (oxford: Blackwell, orig. 1960).
Mead well, Hudson (1989),” Cultural and instrumenta Approches to Ethnic Nationalism”, Ethnic and Racial studies”, 12, no.3.
Mojab, sh (shahrzad) and Hassanpour, A (Amin). (1995), “the politics of nationality and ethnic Diversity, ins. rahnama and s. behdad(eds)”, Iran after the revolution: crisis of an Islamic state (Pp 229-250). London: I.B. Tauris.
Nissman. David.B (1987), ”the Soviet Union and Iranian Azerbaijan: The use of nationalism for political Penetration”, Boulder, westview press: oz kirimli, umut (2009), ”theories of nationalism”, (London: Macmillan).

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما