واکاوی نهادی سرمایه اجتماعی زنان و تأثیر آن در انتخابات مجلس شورای اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار علوم سیاسی جهاد دانشگاهی، تهران، ایران.

چکیده
سرمایه اجتماعی مجموعه‌ای از مفاهیمی چون اعتماد، هنجارها، روابط و شبکه‌هاست که باعث ایجاد ارتباط و مشارکت بهینه بین اعضای یک جامعه می‌شود و در نهایت منافع متقابل افراد جامعه را تامین خواهد کرد. نهادگرایان از عوامل نهادی نظیر سنت‌ها، آداب و رسوم، فرهنگ و مذهب تحت عنوان قیود غیر رسمی و به عنوان عوامل تأثیرگذار بر ادراک فرد نام می‌برند که این پارامترها در ایجاد سرمایه اجتماعی افراد نقش‌آفرینی می‌کنند. نهادها به مثابه قواعد بازی در یک ساختار سیاسی- اجتماعی هستند و بستر نهادی شامل هر دو بخش نهادهای رسمی و نهادهای غیر رسمی است که قواعد اخلاقی و هنجارهای ارزشی، مجموع باورها و اعتقاداتی که رفتار انسانی را تنظیم می‌کند، را در بر می‌گیرد. رویکرد نهادگرایی به سرمایه اجتماعی به عنوان متغیر وابسته توجه دارد. با توجه به پژوهش‌های صورت گرفته رابطه معناداری میان سرمایه اجتماعی و افزایش میزان مشارکت سیاسی در جوامع مختلف وجود دارد. به هر میزان سرمایه اجتماعی افراد افزایش یابد از شانس بالاتری برای حضور در ساختار قدرت برخوردار خواهند شد. در اینجا تلاش می‌گردد تا رابطه میان سرمایه اجتماعی زنان و حضور آنان در مجلس شورای اسلامی مورد تبیین قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Institutional analysis of women's social capital and its effect on the elections of the Islamic Council

نویسنده English

leila sangi
Acecr faculty member
چکیده English

Social capital is a set of concepts such as trust, norms, relationships and networks, which creates optimal communication and participation between the members of a society and ultimately provides the mutual benefits of society members. Institutionalists refer to institutional factors such as traditions, customs, culture and religion as informal constraints and as influencing factors on individual perception, and these parameters play a role in creating social capital of individuals. Institutions are like the rules of the game in a political-social structure, and the institutional framework includes both formal institutions and informal institutions, which includes moral rules and value norms, the sum of beliefs and convictions that regulate human behavior. The institutional approach focuses on social capital as a dependent variable. According to the researches, there is a significant relationship between social capital and increasing the amount of political participation in different societies. As much as the social capital of people increases, they will have a higher chance to be in the power structure. Here, an attempt is made to explain the relationship between women's social capital and their presence in the Islamic Council.

احدی فر، سعید (1374). درآمدهای نفتی؛ توسعه و جهان سوم، تهران: نشر نظری.
امیری، حکیمه (1395). خاطرات مریم بهروزی، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
بشیریه، حسین (1381). دیباچه‌ای بر جامعه شناسی ایران دوره‌ جمهوری اسلامی ایران، چاپ اول، تهران: انتشارات نگاه معاصر.
بقائی سرابی، علی؛ حق شناس، سمیه (1395). «تأثیر سرمایة اجتماعی و سرمایة فرهنگی در مواجهة زنان با رفتارهای غیراخلاقی»، پژوهشنامة زنان، دوره 7، شماره 1.
پیشگاهی­فرد، زهرا؛ زهدی گهرپور، محمد (1389). «بررسی جایگاه و نقش زنان خاورمیانه در مشارکت سیاسی»، زن و جامعه، سال اول، شماره 1.
تونیکس، فران (1387). اعتماد، سرمایه اجتماعی و اقتصاد، در اعتماد و سرمایه اجتماعی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
حاجی یوسفی، امیرمحمد (1388). دولت و جهانی شدن در خاورمیانه، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
خمینی، روح‌الله (1361). صحیفه‌ نور، چاپ اول، جلد دوازدهم، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
ریزر، مارتین؛ هارپفر، کریستین؛ نوونتی، توماس؛ والاس، کلر (1387). تحولات سرمایه اجتماعی: نگاهی به شواهد، ترجمه محمد مهدی شجاعی باغینی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
زمان زاده نصرآبادی، حمید (1387). نفت: نفرین یا موهبت؟، پایان نامه کارشناسی ارشد اقتصاد دانشگاه تهران.
سنگی، لیلا؛ فریدزاده، رضا (1400). کارآفرینی دانشگاهی در ایران، تهران: انتشارات جهاد دانشگاهی تهران.
شجاعی باغینی، محمد مهدی (1387). مبانی مفهومی سرمایه اجتماعی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماع.
عبدالهی، محمد (1383). «زنان و نهادهای مدنی؛ مسایل، موانع و راهبردهای مشارکت مدنی زنان در ایران»، جامعه شناسی ایران، دوره 5، شماره 2.
فوزی، یحیی (1387). تحولات سیاسی اجتماعی بعد از انقلاب اسلامی در ایران 1357-1380، چاپ دوم، جلد اول، تهران: انتشارات عروج.
مجیدی، محمدرضا (1389). آشنایی با قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران (حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران)، چاپ اول، قم: دفتر نشر معارف.
محمدی­نژاد، حسین (1392). قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ دوم، تهران: اخوان.
مطالعات پارلمانی تطبیقی(3) (1392). جایگاه زنان نماینده از دوره اول تا نهم مجلس شورای اسلامی، تهران: مرکز پژوهش های مجلس شورای اسلامی.
موثق، محمدرضا (1382). جایگاه مجلس شورای اسلامی در ساختار قدرت سیاسی جمهوری اسلامی ایران، چاپ اول، قم: بوستان کتاب.
موحدی، بهناز (1380). زنان، توسعه و تعدد نقشها، مرکز امور مشارکت زنان ریاست جمهوری، تهران: انتشارات برگ زیتون.
موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره) (1393). جایگاه زن در اندیشه امام خمینی(ره)، چاپ پانزدهم، تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
نظری، منوچهر (1395). زنان در عرصه قانونگذاری ایران (۱۲۸۵ـ۱۳۹۵ش)، تهران: نشر کویر.
وولکاک، مایکل؛ نارایان، دیپا (1387). سرمایه اجتماعی در مبانی مفهومی سرمایه اجتماعی، ترجمه محمد مهدی شجاعی باغینی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
هابز، گرام (1387). سرمایه اجتماعی چیست؟، ترجمه محمد مهدی شجاعی باغینی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.