امام خمینی و تفسیر جامع گرایانه از اسلام

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری تاریخ اسلام دانشگاه ازاد اسلامی واحد نجف آباد، نجف آباد، ایران

2 دانش آموخته دکتری تاریخ اسلام دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده
تا پیش از وقوع جنگ اول جهانی و سقوط امپراتوری عثمانی، متفکران جهان اسلام اغلب دو مقوله ی دین و دولت را مفاهیمی به هم پیوسته تفسیر می کردند و قائل به جدایی و تفکیک دین و دولت از یکدیگر نبودند. در اواخر دوران امپراتوری عثمانی و اواسط حکومت قاجار، با رشد تفکرات سیاسی غرب در جهان اسلام و بعدها با سقوط این امپراتوری، اندیشه های سیاسی مدرن در میان روشنفکران و نوگرایان مسلمان رشد و گسترش یافت. از قرن نوزده محصلانی که به اروپا رفته بودند، با تاثیرپذیری از اندیشه دولت – ملت ندای جدایی دین از دولت را مطرح کردند. با روی کار آمدن حکومت پهلوی این جریان بیش از پیش تقویت شد و با طیف مذهبیون وارد چالش جدی شد. امام خمینی(ره) که پس از درگذشت آیت الله بروجردی مرجعیت حوزه علمیه را عهده ­دار بود، تلاش کرد تا با ارائه تفسیری جامع­ گرایانه از دین آن را به تمامی ابعاد زندگی انسان پیوند دهد. پژوهش حاضر تلاش دارد تا با طرح این پرسش که منظور از تفسیر جامع­گرایانه امام از اسلام چیست، پاسخ ایشان را در قالب موضوعات عمدتاً سیاسی- اجتماعی تبیین نماید.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Imam Khomeini and the comprehensive interpretation of Islam

نویسندگان English

mahmoud naghdipour 1
Abdolvahed Ghaderi 2
1 PhD student in Islamic History, Islamic Azad University, Najafabad Branch, Najafabad, Iran
2 PhD student in Islamic History, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran
چکیده English

Before the outbreak of World War I and the fall of the Ottoman Empire, thinkers in the Islamic world often interpreted the two categories of religion and state as interconnected concepts and did not believe in the separation of religion and state. Towards the end of the Ottoman Empire and the mid-Qajar period, with the growth of Western political thought in the Islamic world and later with the fall of this empire, modern political thought grew and expanded among Muslim intellectuals and modernists. In the nineteenth century, students who went to Europe, influenced by the idea of ​​the nation-state, called for the separation of religion and state. With the coming to power of the Pahlavi government, this trend was further strengthened and entered into a serious challenge with the religious spectrum. Imam Khomeini, who was in charge of the seminary after the death of Ayatollah Boroujerdi, tried to link it to all aspects of human life by presenting a comprehensive interpretation of religion. The present study tries to explain his answer in the form of mainly socio-political issues by asking the question of what is meant by the Imam's holistic interpretation of Islam.

کلیدواژه‌ها English

Islam West holistic Imam Khomeini religion and government clergy
  • البنّا، حسن (بی‌تا). مجموعه رسائل الإمام الشهید حسن البنّا، الجزء الأول و الثانی، مکتبه الشامله، نسخه 3.23، shamela.ws
  • حکمی زاده، علی اکبر (1322). «اسرار هزار ساله»، تهران، هفته نامه پرچم، شماره 12.
  • خرقانی، سیّد اسدالله (1335هـ.ق). رساله روح التمدن و هویّت الإسلام (اسلام چهل سال اوّل یا دموکراسی عالم)، طهران، چاپ اول.
  • خرقانی، سیّد اسدالله (بی‌تا). محو الموهوم وصحو المعلوم أو السـبیل إلى عودة العزَّة والعَظَمَة والسیادة الإسلامیة، ترجمه إلى العربیة وقدَّم له وعلَّق حواشیه سـعد محمـود رسـتم، ijtehadat.com
  • خمینی، روح الله (1391هـ.ق/ 1971م). حکومت اسلامی.
  • خمینی، روح الله (15 خرداد 1368). صحیفه انقلاب: وصیتنامه سیاسی- الهی رهبر کبیر انقلاب اسلامی، تهران: وزرات فرهنگ و ارشاد اسلامی سازمان چاپ و انتشارات، چاپ اول.
  • خمینی، روح الله (3 اسفند 1367). منشور بیداری پیام امام امت(مد ظله عالی) به فرزندان فیضیه و پیام قائم مقام رهبری به محضر رهبر معظم انقلاب اسلامی، تهران: مرکز چاپ و نشر سازمان تبلیغات اسلامی.
  • خمینی، روح الله (آذر 1360). مصباح الهدایه «إلی الخلافه و الولایه»، ترجمه سیّد احمد فهری، پیام آزادی.
  • خمینی، روح الله (بی‌تا). کشف الاسرار، قم: انتشارات پیام اسلامی.
  • خمینی، روح الله (خرداد 59). با قرآن در صحنه تفسیری بر سوره حمد گفتارهای امام خمینی، تهران: انتشارات البرز، چاپ اول.
  • رجبی، محمد حسن (1369). زندگینامه سیاسی امام خمینی(ره)، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • رزق، جابر (1384). دین و دولت در اندیشه شهید حسن البنّا، مقدمه و مؤخره از سید هادی خسرو شاهی، ترجمه محمد جواد حجتی کرمانی، تهران: انتشارات اطلاعات، چاپ اول.
  • رضا، محمد رشید (رمضان 1341هـ). الأحکام الشرعیة المتعلقة بالخلافة الإسلامیة(6)، المنار، المجلد 24، صص 73-345، مکتبه الشامله، نسخه 3.23، http://www.shamela.ws.
  • عبدالرازق، علی (1925م/ 1343هـ.ق). الإسلام و أصول الحکم بحث فی الخلافه و الحکومه فی الإسلام، دار الهلال، الطبعه الاولی.
  • العقیل، المستشار عبدالله (1429هـ، 2008م). من اعلام الدعوه و الحرکه الإسلامیه المعاصره، تقدیم مصطفی مشهور، محمد مهدی عاکف، بدر محمد بدر، عبدالله الطنطاوی، الجزء الأول، دار البشیر، الطبعه السابعه منقحه و مزیده.
  • فراستخواه، مقصود (1374). سرآغاز نواندیشی معاصر: تاریخچه پیدایش و برآمدن اندیشه نوین «دینی و غیردینی» در ایران و دیگر کشورهای مسلمان نشین(از سده نوزدهم تا اوایل سده بیستم)، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ دوم.
  • قطب، سیّد (1379هـ.ش/ 1421هـ.ق). عدالت اجتماعی در اسلام، ترجمه محمد علی گرامی و سید هادی خسروشاهی، تهران: کلبه شروق، چاپ اول.
  • قطب، سیّد (1383هـ.ق). اسلام و دیگران اقتباس از نوشته سیّد قطب، ترجمه سیّد محمد شیرازی، نشر نور.
  • قطب، سیّد (1399هـ.ق/ 1979م). معالم فی الطریق، دارالشروق، الطبعه الشرعیه السادسه.
  • قطب، سیّد (بی‌تا)، دراسات اسلامیه، دارالشروق.
  • مودودی، ابوالأعلی (تابستان 1358). سیستم سیاسی در اسلام، ترجمه م. م. بحری، تهران: انتشارات رسالت قلم.
  • نائینی، شیخ محمد حسین (اردیبهشت 1358). تنبیه الامه و تنزیه المله یا حکومت از نظر اسلام، بضمیمه مقدمه و پا صفحه و توضیحات بقلم سیّد محمود طالقانی، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ پنجم.