بررسی عدالت اجتماعی و تاثیر ادراک آن بر ادراک فساد در جامعه ایران (مطالعه موردی شهروندان شهرستان ساری)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

2 دانشیار گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

3 استادیار گروه جامعه شناسی، واحد بابل، دانشگاه آزاد اسلامی، بابل، ایران

چکیده
عدالت اجتماعی یعنی طراحی و اجرای نظام حقوقی به گونه ‌ای که هر کس به حق عقلانی ‌اش برسد و در مقابل آن حقوق، وظایفی را انجام دهد یا مسئولیت و عواقب تخلف از آن را بپذیرد. فساد پدیده ای جهانی است و هیچ جامعه ای نمی تواند از فساد و تبعات آن ایمن باشد. علت این فراگیری و عمومیت این است که ریشه های فساد در جوامع مختلف یکسان است. بنابراین، فساد نیز به عنوان محصول واحد این ریشه های مشترک، طبیعتا در همه جا رشد خواهد کرد. این پژوهش در پی پاسخ به این سوال بوده است که چه رابطه‌ ای بین ادراک عدالت اجتماعی و ابعاد آن (تناسب،برابری) با ادراک فساد و ابعاد آن میان شهروندان ساکن شهر ساری در استان مازندران وجود دارد؟ در این پژوهش برای تبیین تاثیر عدالت اجتماعی بر ادراک فساد از نظریه های راولز، هیوم، هاروی، گیدنز، وبر، پارتو و دورکیم استفاده گردیده است.داده های مورد نیاز با روش پیمایش و ابزار پرسش نامه از میان یک نمونه آماری400 نفری گردآوری شده است. برای تحلیل داده از نرم افزارspss استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که بین ابعاد متغیر ادراک عدالت با متغیر ادراک فساد، رابطه معنی‌داری وجود دارد. بررسی رابطه متغیرها گویای این است که بین متغیرها، همبستگی معکوس و منفی وجود دارد، میزان تاثیر ابعاد ادراک عدالت اجتماعی بر ادراک فساد تقریبا برابر(82/0) بود. نتایج حاصل از پژوهش نظریات مطرح شده درچارچوب نظری را تایید می‌کند و در راستای پژوهش های پیش از خود است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigating social justice and the impact of its perception on the perception of corruption in Iranian society (Case study of citizens of Sari city)

نویسندگان English

zahra chamani jo jadeh 1
ali rahmani firouz jah 2
manuchehr pahlavan 3
1 PhD student in sociology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
2 Associate Professor, Department of Sociology, Babol branch, Islamic Azad University, Babol, Iran .
3 Assistant Professor, Department of Sociology, Babol Branch, Islamic Azad University, Babol, Iran
چکیده English

Social justice means the design and implementation of the legal system in such a way that everyone gets their rational rights and performs duties in return for those rights or accepts the responsibility and consequences of violating it. Corruption is a global phenomenon and no society can be safe from corruption and its consequences. The reason for this universality is that the roots of corruption are the same in different societies. Therefore, as a product of these common roots, corruption will naturally grow everywhere. This research sought to answer the question, what is the relationship between the perception of social justice and its dimensions (proportionality, equality) and the perception of corruption and its dimensions among the citizens of Sari city in Mazandaran province? In this research, the theories of Rawls, Hume, Harvey, Giddens, Weber, Pareto, and Durkheim were used to explain the impact of social justice on the perception of corruption. The required data were collected from a statistical sample of 400 people using a survey method and a questionnaire tool. Is. SPSS software was used for data analysis. The results of the research show that there is a significant relationship between the dimensions of the justice perception variable and the corruption perception variable. Examining the relationship between the variables indicates that there is an inverse and negative correlation between the variables, the impact of social justice perception dimensions on corruption perception was almost equal (0.82). The results of the research confirm the ideas presented in the theoretical framework and are in line with previous researches.

کلیدواژه‌ها English

Social justice
proportionality
equality
perception of corruption
ابراهیم پور، داوود؛ جوان پور، عزیز و حسینی اصل، وحیده (1394). «رابطه عدالت اجتماعی ادراک شده با میزان مشارکت شهروندان در توسعه یافتگی شهر تبریز»، مطالعات جامعه شناختی شهری، سال پنجم، شماره 16.
آرون، ریمون (1384). مراحل اساسی سیر اندیشه در جامعه شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
استونز، راب (1379). متفکران بزرگ جامعه شناسی، ترجمه مهرداد میردامادی، تهران: نشر مرکز.
افروغ، عماد (1387). حقوق شهروندی و عدالت، تهران: انتشارات سوره مهر.
افضلی، عبدالرحمن (1390). «فساد اداری و تاثیر آن بر توسعه: علل، پیامد ها و راهکار های برون رفت. مجله حقوقی بین المللی»، نشریه مرکز امور بین‌المللی ریاست جمهوری، سال بیست و هشتم، شماره 45، صص 264-234.
اکبری جمکرانی، محمد (1392). «راهکارهای کاهش تبعیض در مدیریت»، دومین کنفرانس بین‌المللی مدیریت، کارآفرینی و توسعه اقتصادی، قم: دانشگاه پیام نور.
بهشتی، سید صمد و خان محمدی، احسان (1399). «بررسی وضعیت ادراک از فساد و عوامل مرتبط با آن مطالعه ی شهروندان شهر سرپل‌‌‎ذهاب»، جامعه شناسی کاربردی، دوره 31، شماره 4.
توسلی، غلامعباس (1380). نظریه‌های جامعه شناسی، تهران: سمت.
حیدری، حنیفه؛ محمدی، مجید و نجفی، زیبا (1394). «عوامل موثر بر فساد اداری با تاکید بر ایران»، تهران: کنفرانس بین‌المللی علوم انسانی و علوم اجتماعی.
دهقان، محسن؛ رحمانی فیروزجاه، علی و عباسی اسفجیر، علی اصغر (1398الف). «رابطه ادراک فساد و اعتماد اجتماعی (مطالعه موردی شهروندان آمل، ساری، چالوس)»، مسائل اجتماعی ایران، سال دهم، زمستان.
رالز، جان (1389). نظریه عدالت، ترجمه کمال سروریان و مرتضی بحرانی، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
رفیع پور، فرامرز (1395). آناتومی جامعه، مقدمه‌ای بر جامعه شناسی کاربردی، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ 10.
رفیع پور، فرامرز (1388). سرطان اجتماعی فساد، تهران: شرکت سهامی انتشار، چاپ 2.
ستوده، هدایت اله (1382). آسیب شناسی اجتماعی، تهران: انتشارات آوای نور.
شاه علی، مهرزاد و رنجبر، حسام الدین (۱۳۹۴). «بررسی تاثیر بی عدالتی و بی اعتمادی در سازمان بر گسترش میل به فساد اداری (مورد مطالعه: اداره امور مالیاتی شهرستان دلیجان)»، کنفرانس ملی هزاره سوم و علوم انسانی، شیراز، مرکز توسعه آموزش های نوین ایران.
شیخاوندی، داور (1386). جامعه شناسی انحرافات و مسائل جامعتی ایران، تهران: شرکت نشر قطره، چاپ2.
فاضلی، محمد و جلیلی، محدثه (1397). بررسی بین کشوری رابطه کیفیت حکومت، میزان فساد و سطح اعتماد نهادی و اجتماعی»، فصلنامه جامعه شناسی کاربردی، سال 29، شماره 2.
فکوهی، ناصر (1390). انسان شناسی شهری، چاپ هفتم، تهران: نشر نی.
کریمیان بستانی، مریم و رجبی، آزیتا (1389). «تحلیل عدالت اجتماعی در شهر با تاکید بر نابرابری های آموزشی. مورد شناسی: شهر زاهدان»، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال هفتم، شماره 26، صص 119-93.
مارکس، کارل (1396). سرمایه /نقد اقتصاد سیاسی، جلد1، ترجمه حسن مرتضوی، تهران: نشر لاهیتا.
مارکس، وبر (1396). اخلاق پروتستان و روح سرمایه داری، ترجمه عبدالکریم رشیدیان و پریسا منوچهری کاشانی، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ 7.
هاروی، دیوید (1376). عدالت اجتماعی و شهر، ترجمه فرح حسامیان؛ محمدرضا حائری و بهروز منادی زاده، تهران: انتشارات پردازش و برنامه ریزی شهری.
هزار جریبی، جعفر (1390). «بررسی احساس عدالت اجتماعی و عوامل موثر بر آن (مطالعه موردی شهرتهران)»، جامعه شناسی کاربردی، دوره 22، شماره 3، صص 41-62.
Rawls, J. (2009). A theory of justice. Harvard university press.
Smith, M. L. (2010) "Perceived Corruption, Distributive Justice, and the Legitimacy of the System of Social Stratification in the Czech Republic", Communist and Post-Communist Studies, 43 (4): 439-451.
Song, X. and W. Cheng (2012) "Perception of Corruption in 36 Major Chinese Cities: Based on Survey of 1,642 Experts", Social Indicators Research, 109 (2): 211-221.
Tanzi, V., & Davoodi, H. (2000). Corruption, Growth and Public Finances. IMF working paper series.