بررسی علل اجتماعی شکل گیری انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دانشیار دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

چکیده
انقلاب اسلامی زمانی شکل گرفت که دنیای مادی قائل به پایان یافتن عصر دین‌گرایی در عالم بود. به همین سبب دستگاه محاسباتی و جامعه‌شناختی غرب در خصوص پیش‌بینی و همچنین تحلیل این پدیده به خطای راهبردی افتاد. امروزه نیز جنبه‌های بسیاری از چرایی انقلاب اسلامی و توفیقات آن از حیث جامعه‌شناختی مبهم باقی مانده است؛ به سبب همین ضرورت، نگارنده در این اثر با روشی توصیفی ـ تحلیلی به دنبال بررسی علل اجتماعی شکل-گیری انقلاب اسلامی است و در نهایت بدین نتیجه رسیده که عوامل شکل-دهنده به انقلاب اسلامی، به سبب تحقق عوامل جداکننده از رژیم شاهنشاهی و عوامل محرّک به حکومت دینی پدید آمده که شرط شکل‌گیری هر انقلاب جامعی این دو عنصر است و از آن جمله می‌توان به عواملی چون انزجار از فساد حاکم، فقدان آزادی سیاسی بر جوّ جامعه و بالا رفتن سطح بصیرتی و به فعلیت رساندن ظرفیت‌های درونی و... اشاره داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigating the social causes of the formation of the Islamic Revolution

نویسنده English

hossein rahmani tirkalaie
a
چکیده English

The Islamic revolution was formed when the material world considered the end of the age of religion in the world. Because of this, the calculation and sociological apparatus of the West fell into a strategic error regarding the prediction and also the analysis of this phenomenon. Even today, many aspects of the why of the Islamic Revolution and its successes remain ambiguous from a sociological point of view; Due to this necessity, in this work, the author seeks to investigate the social causes of the formation of the Islamic Revolution with a descriptive-analytical method, and finally came to the conclusion that the factors shaping the Islamic Revolution, due to the realization of the factors that separate from the imperial regime and the factors The impetus for the religious government has emerged that the condition for the formation of any comprehensive revolution is these two elements, and among them are factors such as the disgust of the ruling corruption, the lack of political freedom in the atmosphere of the society, and the raising of the insight level and the actualization of the capacity. He mentioned internal and...

قرآن کریم.
نهج­البلاغه.
خمینی، روح الله (1388). صحیفه امام، تهران: مرکز حفظ و نشر آثار امام خمینی(ره).
ابن اعثم، ابومحمد احمد (1418). الفتوح، بیروت: دارالفکر.
جمعی از نویسندگان (1389). مشروعیت حکومت از منظر امام خمینی(ره) و جایگاه مردم، تهران: نی.
جوادی آملی، عبدالله (1391). تسنیم، قم: اسراء.
حاجی­صادقی، عبدالله (1393). بصیرت، چیستی، چرایی و چگونگی، قم: زمزم هدایت.
حکیمی، محمدرضا و همکاران (1389). الحیاه، قم: دلیل ما.
رضوی، عباس (1389). همبستگی حوزه­های علمیه جهان اسلام در پرتو پیام­رسانی دینی، تهران: حوزه.
رهنمایی، سیداحمد (1387). در اندیشه حکومت جهانی واحد، قم: مؤسسه امام خمینی(ره).
سیدقطب بن ابراهیم (1392). عدالت اجتماعی در اسلام، قم: بوستان کتاب.
سیفی­مازندرانى، علی اکبر (1383) مبانی الفقه الفعال فی القواعد الفقهیة الأساسیة، قم: مؤسسه النشر الاسلامی التابعه بجامعه المدرسین.
شریعتمداری، علی (1387). اصول و فلسفه تعلیم و تربیت، تهران: امیرکبیر.
صدر، سیدمحمدباقر (1383). اقتصاد ما، تهران: پژوهشگاه علمی تخصصی شهید صدر.
صدر، سید محمدباقر (1387). الاسلام یقود الحیاة، تهران: پژوهشگاه علمی تخصصی شهید صدر.
طالقانی، سیدمحمود (1398). پرتویی از قرآن، تهران: قدیانی.
طباطبایی، سیدمحمدحسین (1388). المیزان، قم: جامعه مدرسین.
طبرسی، فضل بن حسن (1403) مجمع البیان فی تفسیرالقرآن، قم: منشورات مکتبة آیت الله مرعشی.
طبری، ابن جدید (1374) المسترشد فی الامامه، تهران: کوشان­پور.
طوسی، محمد بن حسن (1389) التبیان، قم: مؤسسه آل­البیت.
کلینى، محمد بن یعقوب (1389) کافی، قم: جامعه مدرسین.
مسعودی، علی بن حسین (1388) مروج‌الذهب، تهران: نشر علمی و فرهنگی.
مطهری، مرتضی (1387) پیرامون انقلاب اسلامی، تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1389) سیری در سیره نبوی، تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1385) مجموعه آثار، تهران: صدرا.
مطهری، مرتضی (1387) مسأله شناخت، تهران: صدرا.
مکارم­شیرازی، ناصر (1378) نمونه، قم: مدرسه امیرالمؤمنین(علیه­السلام).
منصوری، خلیل (1390) عوامل و موانع بصیرت، قم: تحسین.
میرموسوی، سیدعلی (1397) مبانی حقوق بشر در اسلام و مکاتب دیگر، تهران: نشر فرهنگ و اندیشه اسلامی.
نگارش، حمید (1384). دشمن شناسى از دیدگاه امام خمینى(ره)، قم: زمزم هدایت.
وفا، جعفر (1383). تولی و تبری در قرآن، قم: پژوهشگاه تحقیقات اسلامی.
هاشمى، محمد (1374). حقوق اساسى جمهورى اسلامى ایران، قم: مجتمع آموزش عالی.