جامعه‌شناسی سیاسی؛ عوامل فردی، روان‌شناختی شکل‌گیری نگرش سیاسی در انقلاب اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران

2 دانشیار و عضو هیئت علمی دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی، تهران، ایران.

چکیده
جامعه‌شناسی مطالعه رفتار انسان در زمینه اجتماعی است. بنابراین جامعه، واحد اساسی تحلیل است. از طرفی سیاست حل تضادهای انسان‌هاست؛ فرایندی است که جامعه از طریق آن منابع و ارزش‌ها را مقتدرانه توزیع، تصمیمات را اتخاذ یا سیاست‌ها را تعیین می‌کند؛ بنابراین سیاست، اعمال قدرت و نفوذ در جامعه است. این در حالی است که انقلاب اسلامی ایران با پیدایش خود در عصری که حضور اجتماعی دین پایان‌یافته تلقی می‌شد، چالش‌های نظری فراوری آنچه دنیای غرب آن را یوتوپیای بشر می‌پنداشت، ‌ایجاد کرد و در پی آن موجی از نظریه‌پردازی غرب را به خود معطوف ساخت. با این توصیف نقطة تعاملی جامعه‌شناسی و سیاست را می‌توان در نگرش سیاسی مظرح کرد. چراکه نگرش سیاسی مفهومی پُرکاربرد در روان‌شناسی اجتماعی و جامعه‌شناسی سیاسی است؛ با این وجود توجه اندکی به آن در این رشته می‌شود. اما، به جهت اهمیت نگرش سیاسی در افزایش احتمال پیش‌بینی رفتارهای سیاسی می‌باید توجه به آن مطمح نظر قرار گیرد. مقاله حاضر با هدف تبیین جامعه‌شناسی سیاسی؛ عوامل فردی، روان‌شناختی شکل‌گیری نگرش سیاسی به‌عنوان محرک مهم این تحقیق برای تعیین معنا و چگونگی شکل‌گیری نگرش سیاسی در دستور کار قرار گرفت تا ضمن بسط نظری مفهوم نگرش سیاسی عوامل و چگونگی شکل‌گیری آن‌ با بهره‌گیری از رویکرد آمیخته و روش توصیفی- تحلیلی توضیح می‌دهد. نتایج از یافته‌های تحقیق مبین شناخت نگرش سیاسی به شناخت احتمالی کنش‌های سیاسی کمک کرده و قابلیت پیش‌بینی در حوزه سیاست را افزایش می‌دهد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Political Sociology; Individual and psychological factors in the formation of political attitudes in the Islamic Revolution

نویسندگان English

vahid riazi 1
kazem samdeliri 2
1 Assistant Professor and Faculty Member of the University and Higher Research Institute of National Defense and Strategic Research, Tehran, Iran
2 Assistant Professor and Faculty Member of the University and Higher Research Institute of National Defense and Strategic Research, Tehran, Iran
چکیده English

Sociology is the study of human behavior in the social context. Society is therefore the basic unit of analysis. On the other hand, politics is the resolution of human conflicts; It is the process by which society authoritatively distributes resources and values, makes decisions, or determines policies; So politics is the exercise of power and influence in society. At the same time, the Islamic Revolution of Iran, with its emergence in an era when the social presence of religion was considered over, created theoretical challenges in processing what the Western world considered to be human utopia, and subsequently turned a wave of Western theorizing. With this description, the interaction point of sociology and politics can be explained in the political perspective. Because political attitude is a widely used concept in social psychology and political sociology; However, little attention is paid to it in this field. However, due to the importance of political attitude in increasing the probability of predicting political behavior, it should be considered. The present article aims to explain political sociology; Individual and psychological factors of political attitude formation as an important stimulus of this research to determine the meaning and how to form a political attitude was put on the agenda to theoretically expand the concept of political attitude of agents and how it is formed using a mixed approach and descriptive-analytical method. The results of the research findings indicate that understanding the political attitude helps to identify the possible political actions and increases the predictability in the field of politics.

کلیدواژه‌ها English

Political attitude
psychological
individual factors
political sociology
اونیل، پاتریک (1386).‌ «مبانی سیاست تطبیقی (نظام‌های تطبیقی)»، ترجمة سعید میرترابی، ‌تهران، قومس.
آذین، احمد و عزیزی، یوسف (1390). « بررسی عوامل مؤثر بر نگرش سیاسی- اجتماعی جوانان (15 الی 29 ساله) در شهر بروجن»،​ فصلنامه تحقیقات سیاسی و بین​المللی، شماره نهم،​ زمستان، صص 108-101.
باتلر، دیوید. ای (1383). «انتخابات،‌ مبارزات»،‌ در، لیپست.
پالمر، لاری اشترن و همکاران (1380)، نگرش جدید به علم سیاست، ترجمة منوچهر شجاعی،‌ تهران: ‌دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
تایلور، بی‌جی و‌ جانستون، آرجی (1386). جغرافیای انتخابات،‌ ترجمة زهرا پیشگاهی‌فرد، رسول اکبری،‌ تهران:‌ قومس.
دورماگن، ژان-ایو، موشار، دانیل (1389). «جامعه​شناسی سیاسی»، ترجمه عبدالحسین نیک​گهر، تهران: آگه.
راش، مایکل (1385)، «جامعه‌ و سیاست؛ مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی»،‌ ترجمة منوچهر صبوری، تهران: سمت.
رنی، آستین (1374)، «آشنایی با علم سیاست»، ترجمة لیلا سازگار، تهران، مرکز نشر دانشگاهی.
سبکتکین‌ریزی، قربانعلی و شاعری، فاطمه (1399). «بررسی رابطه بین ابعاد جامعه‌پذیری سیاسی با مشارکت سیاسی در بین شهروندان شهر بجنورد»، فصلنامه جامعه‌شناسی سیاسی ایران، سال سوم، شماره چهارم، پیاپی 12، زمستان، صص 228-199.
سیدامامی، کاووس (1386). «مشارکت سیاسی دانشجویان: ارزیابی برخی از پیش​بینی‌کننده‌های مشارکت سیاسی»، پژوهشنامه علوم سیاسی، شماره 6.
کریمی یوسف (1383). «روان‌شناسی اجتماعی؛ نظریه‌ها،‌ مفاهیم و کاربردها»، ‌تهران: ارسباران.
کسرایی، محمدسالار و وردیزاده، نسرین (1389). «تحلیل نگرش گروه‌‌های سیاسی درون حاکمیت به نقش مردم در نظام سیاسی»، فصلنامه دانشنامه علوم اجتماعی، دوره 1، شماره 4، زمستان، صص 124-94.
کیندر، دانلدآر و سیرز، دیوید. اُ (1378). «افکار عمومی و فعالیت سیاسی»، ‌در، هولندر.
گنجی، قربانعلی، گنجی و محمدرضا، گنجی، نادر (1395). «سنجش میزان سرمایه اجتماعی بر حسب نوع نگرش افراد نسبت به عملکرد ارگان‌های دولتی در استان گلستان»، فصلنامه مطالعات سیاسی، سال هشتم، شماره 32، تابستان، صص 92-79.
میلبرث، لستر و گوئل، لیل (1386). «مشارکت سیاسی»، ترجمة سید رحیم ابوالحسنی، تهران: میزان.
نلسون. جان‌ام (1379). «مشارکت سیاسی»، در: واینر و هانتینگتون (1379).
International Encyclopedia of the Social Sciences.1986. New York: Macmillen, 1968, Vol. 12, p. 218 (quoted in Jo Freedman, The Political Culture of the Democratic and Republican Parties).