جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

تحولات و چالش‌های سیاسی طبقه متوسط جدید در جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

علی جان مرادی جو

استادیار علوم سیاسی دانشگاه افسری امام حسین(ع)، تهران، ایران

چکیده
پرداختن به مسئله طبقه متوسط جدید به منزله یکی از گروه‌های اصلی تأثیرگذار در دورانِ معاصر تاریخ ایران به‌ویژه در چهار دهه اخیر، از ابعاد گوناگونی اهمیت دارد. یکی از این ابعاد که تأثیر به سزایی در شناخت انقلاب اسلامی داشته و خواهد داشت، تحولات، ویژگی‌ها و چالش‌های سیاسی طبقه متوسط جدید در جمهوری اسلامی است. این‌که ظهور و وجود طبقه متوسط جدید در جمهوری اسلامی ایران چه تحولات سیاسی را پشت سر گذاشته و چه چالش‌هایی را فرا روی نظام جمهوری اسلامی ایران قرار می‌دهد؟ سؤال اصلی مقاله حاضر را تشکیل می‌دهد. به لحاظ روش‌شناسی از نوع مطالعه توصیفی تحلیلی می‌باشد که برای جمع‌آوری اطلاعات از روش کتابخانه‌ای استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که ظهور طبقه متوسط جدید در ایران و تحولات آن، نظام جمهوری اسلامی را با چالش‌هایی از قبیل سیال بودن مطالبات و تمایلات سیاسی، منازعه گفتمانی با طبقه متوسط سنتی، خواسته‌های سیاسی متکثر و حکمرانی خوب مواجه ساخته است.

کلیدواژه‌ها

طبقه متوسط جدید
جمهوری اسلامی ایران
چالش‌های سیاسی
منازعه گفتمانی

عنوان مقاله English

Developments and political challenges of the new middle class in the Islamic Republic of Iran

نویسنده English

Ali Jan Moradi Joo
Assistant Professor of Political Science, Imam Hossein (AS) Military University, Tehran, Iran
چکیده English

Addressing the issue of the new middle class as one of the main influential groups in the contemporary period of Iranian history, especially in the last four decades, is of various dimensions. One of these dimensions that has and will have a great impact on the understanding of the Islamic Revolution is the developments, characteristics and political challenges of the new middle class in the Islamic Republic. What political developments has the emergence and existence of a new middle class in the Islamic Republic of Iran gone through and what challenges does it pose to the system of the Islamic Republic of Iran? The main question of this article is. Methodologically, it is a descriptive-analytical study that has been used as a library method to collect information. The results show that the emergence of a new middle class in Iran and its developments has faced the Islamic Republic with challenges such as the fluidity of political demands and tendencies, discourse conflict with the traditional middle class, multiple political demands and good governance.

کلیدواژه‌ها English

New Middle Class
Islamic Republic of Iran
Political Challenges
Discourse Conflict
  • آبراهامیان، یرواند (1384). ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران معاصر، ترجمه احمد گل محمدی و ابراهیم فتاحی ولیلایی، چ 11، تهران: نشر نی.
  • ابراهیمی، پریچهر (1376). «طبقه متوسط جدید در جوامع غربی و ایران»، فصلنامه علوم اجتماعی، سال پنجم، شماره ۹.
  • انصاری، ابراهیم (۱۳۷8). نظریه‌های قشربندی اجتماعی و ساختار تاریخی آن در ایران، اصفهان: دانشگاه اصفهان.
  • بحرانی، محمدحسین (۱۳۸۸). طبقه متوسط و تحولات سیاسی در ایران معاصر (۸۰ -۱۳۲۰): پژوهش در گفتمان‌های سیاسی قشرهای میانی ایران، تهران: آگاه.
  • بشیریه، حسین (۱۳۸۱). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
  • بشیریه، حسین (۱۳۸۵). دیباچه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران در دوره جمهوری اسلامی ایران، تهران: نشر نگاه معاصر.
  • بیل، جیمز (1387). سیاست در ایران، گروه‌ها، طبقات و نوسازی، ترجمه علی مرشدی زاده، تهران: اختران.
  • پالیزبان، محسن (1388). «رویکردهای متفاوت نسبت به جمهوریت و اسلامیت در جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه سیاست، سال سی و نهم، شماره 11.
  • تاج‌الدین، محمدباقر (28/2/1398). «انسدادِ اجتماعی»، سایت جامعه شناسان جوان، قابل‌دسترسی در تارنمای: https://youngsociologists.com
  • توسلی، غلامعباس و ابراهیم، انصاری (۱۳۷۹). «ساختار طبقاتی ایران بین دو انقلاب مشروطه و اسلامی): بررسی طبقه متوسط جدید در ایران»، در جستارهایی در جامعه‌شناسی معاصر، تهران: جامعه ایرانیان.
  • حسام قاضی، روژان (1395). مدرنیسم توسعه‌نیافتگی و از خود بیگانگی طبقه متوسط جدید در ایران، تهران: آوای نور.
  • دارابی، علی (1395). آینده‌پژوهی انقلاب اسلامی: بیم‌ها و امیدها، تهران: امیرکبیر.
  • دارابی، علی (1394). «طبقه متوسط جدید و توسعه سیاسی در ایران پس از انقلاب اسلامی»، فصلنامه مطالعات توسعه اجتماعی ایران، سال هشتم، شماره 1.
  • زارعی، سید سعید (1383). «حکمرانی خوب، حاکمیت و حکومت در ایران»، فصلنامه تحقیقات حقوقی، شماره 40.
  • ظهیری نژاد، مهناز (1395). «مصائب دولت رانتی»، مجله عصر اندیشه، شماره 13، دی ماه.
  • عراقی، غلامرضا (1386). «طبقه متوسط جدید و تأثیرات آن در دوره پس از انقلاب»، فصلنامه علوم سیاسی، سال دهم، شماره 38.
  • عظیمی، حسین (۱۳۷۸). «پیدایش طبقه اجتماعی جدید در ایران»، ماهنامه چشم‌انداز ایران، شماره 3.
  • عیوضی، محمدرحیم (۱۳۸۰). طبقات اجتماعی و رژیم شاه، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.
  • فکوهی، ناصر (1383). «طبقه متوسط، امیدها و واهمه‌ها»، نشریه اقتصاد پویا، شماره 12.
  • فوزی، یحیی و رمضانی، ملیحه (1388). «طبقه متوسط جدید و تأثیرات آن در تحولات سیاسی بعد از انقلاب اسلامی در ایران»، فصلنامه مطالعات انقلاب اسلامی، سال پنجم، شماره 17.
  • کرمانی، مجید و باسخا، مهدی (1388). «نقش حکمرانی خوب در بهبود کارکرد هزینه‌های دولت: مطالعه موردی بخش بهداشت و آموزش کشورهای اسلامی»، فصلنامه تحقیقات اقتصادی، سال چهل‌وچهار، شماره 86.
  • لاروک، پی یر (۱۳۵۸). طبقات اجتماعی، ترجمه ایرج علی‌آبادی، تهران: فروردین.
  • محمدی فر، نجات و محمدی، روح‌الله (1390-1391). «نقش دولت نفتی(رانتیر) در شکل‌گیری و ماهیت طبقه متوسط جدید»، مجله چشم‌انداز ایران، شماره 72.
  • مقصودی، مجتبی (۱۳۸8). تحولات سیاسی- اجتماعی ایران (۵۷-۱۳۲۰)، تهران: روزنه.
  • نورانی، امیر (1385). «انقلاب اسلامی و چالش سنت و تجدد»، در مجموعه مقالات همایش انقلاب اسلامی، ج 2، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها، تهران: دفتر نشر معارف.
  • Bottomore, Tom (1991). A Dictionary of Marxist Thought, Oxford UK & Cambridge USA: Blackwell.
  • Parkin, F (1968). Middle Class Radicalism the Social Bases of the British Campaign Nuclear for Disarmament: Manchester: Manchester University Press.
  • Watson, I (1993). "Education, Class and Culture: The Birmingham Ethnographic Tradition and the Problem of the New Middle Class", British Journal of Sociology of Education, Vol. 14, No. 2.

صفحه اصلی

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

داوران

تماس با ما