بررسی نقش و جایگاه امنیت غذایی در امنیت ملی، اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی پژوهشکده امنیت غذایی دانشگاه آزاد اسلامی، اراک، ایران

چکیده
مطالعه تاریخ سیاسی معاصر جهان و مناسبت های موجود در اقتصاد جهانی گویای این است: خطراتی که امنیت و رفاه آینده جوامع بشری را تهدید می کند نه چندان خطراتی چون برخوردهای بین المللی و تجاوز بوسیله یک قدرت خارجی، بلکه بی ثباتیهای اقتصادی، اکولوژیک و اجتماعی بخصوص پدیده ناامنی غذایی است. ناامنی غذایی از جمله عواملی است که می تواند ارزشهای حیاتی و در نتیجه امنیت ملی یک کشور را به مخاطره بیاندازد. امنیت غذایی که به مفهوم دسترسی به غذای کافی در حال حاضر و آینده می باشد با رشد سریع جمعیت جوامع موجودیت خود را از دست داده است و در بخشهایی از کره زمین اوضاع سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ویژه ای پدید آورده است که نه تنها سرنوشت سیاسی کشورهای نیازمند بوسیله کشورهای صنعتی رقم می خورد، بلکه زندگی روزمره آنها به تصمیمات کشورهای سلطه گر بستگی یافته است و رهایی از این وابستگی و رسیدن به استقلال ملی و پیشرفت اجتماعی جز با توسعه پایدار میسر نیست و محور توسعه پایدار، توسعه کشاورزی است. توسعه کشاورزی جز با بهره گیری از روشهای علمی و دستاوردهای تکنولوژیک امکانپذیر نیست. با عنایت به این موضوع، در نوشتار حاضر نقش و جایگاه امنیت غذایی در امنیت ملی، اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار و نیز وضعیت امنیت غذایی کشور در دو سطح کلان و خرد و همچنین چالش ها و فرصت های آن بررسی، تحلیل و راهکارها ارائه شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigating the role and position of food security in national security, resistance economy and sustainable development of the Islamic Republic of Iran

نویسنده English

Afshin Ismailifar
Faculty member of Food Safety Research Institute of Islamic Azad University, Arak, Iran
چکیده English

The study of the contemporary political history of the world and the opportunities in the world economy shows that the dangers that threaten the future security and well-being of human societies are not so much dangers as international conflicts and aggression by a foreign power, but economic, ecological and social instability. Especially the phenomenon of food insecurity. Food insecurity is one of the factors that can jeopardize the vital values ​​and consequently the national security of a country. Food security, which means access to adequate food now and in the future, has lost its existence with the rapid population growth of societies and has created special political, economic and social conditions in parts of the world that are not only political destiny. The countries in need are made up of industrialized countries, but their daily lives depend on the decisions of the dominant countries, and getting rid of this dependence and achieving national independence and social progress is possible only through sustainable development, and the axis of sustainable development is agricultural development. Agricultural development is not possible except by using scientific methods and technological achievements. With regard to this issue, in this article, the role and position of food security in national security, resilient economy and sustainable development, as well as the food security situation in the country at both macro and micro levels, as well as its challenges and opportunities are reviewed, analyzed and solutions are presented. Is.

کلیدواژه‌ها English

Food security
national security
sustainable development
agriculture and a resilient economy
آزر، ادوارد ای. وچونگ این مون (1379). امنیت ملی در جهان سوم، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
اسماعیلی فر، افشین (1391). «امنیت غذایی و چالشهای فراروی آن»،  .www.foodpress.ir
بوزان، باری (1378). مردم، دولتها و هراس، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
رنجبر، مقصود (1378). ملاحظات امنیتی در سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
شیخ الاسلام، ربابه (1375). «چرخه شوم سوء تغذیه»، در مجموعه مقالات گردهمایی بررسی مسئله فقر و فقرزدایی، جلد اول، تهران.
قاسمی، حسین (1373). «تعاریف و مبانی نظری امنیت غذایی»، در مجموعه مقالات ویژه نامه امنیت غذایی، تهران: موسسه پژوهشهای برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.
عبادی، فرزانه (1380). اهمیت و کیفیت ایمنی غذا در کشورهای در حال توسعه، ترجمه گزارش فائو، تهران: انتشارات موسسه پژوهشهای برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.
گاسیورسکی، مارک جی (1379). مشروعیت رژیم و امنیت ملی، ادوارد ای، آزر و چونگ این مون (ویراستاران)، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
گریفین، کیت و تری مک کنلی (1377). توسعه انسانی: دیدگاه و راهبرد، ترجمه غلامرضا خواجه پور، تهران: انتشارات وداد.
ماکسوئیل ، سیمون (1379). امنیت غذایی از دیدگاه فرانوگرایی، ترجمه پرناز صدیقی و بیتا صمیمی، تهران: موسسه پژوهشهای برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.
ماندل، رابرت (1379). چهره متغیر امنیت ملی، ترجمه پژوهشکده مطالعات راهبردی، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی، چاپ دوم.
نصری، قدیر (1380). نفت و امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات پژوهشکده مطالعات راهبردی.
نوروزی، فرح آرا و بیتا صمیمی (1381). ترازنامه غذایی ایران 1368 -1380: ارزیابی روند تولید و عرضه مواد غذایی در کشور از دیدگاه تغذیه ای، تهران: موسسه پژوهشهای برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.
Riely, F., et al (1999). Food Security Indicators and Framework For use in the Monitoring and Evaluation of Food Aid Programmes, www.Food aid.org.