An Institutional Analysis of Political Underdevelopment in the Early Years Following the Islamic Revolution of Iran Using Douglass North’s Approach

Document Type : Original Article

Authors

1 .

2 Assistant Professor, Department of Political Science, Kermanshah Branch, Islamic Azad University, Kermanshah, Iran

3 Associate Professor, Department of Political Science, Faculty of Law, Theology and Political Science, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran.

4 Associate Professor, Department of Political Science and Islamic Revolution Studies, Faculty of Humanities, Shahed University, Tehran, Iran

Abstract
The Islamic Revolution of Iran (1979) represents a significant institutional rupture in Iran’s development trajectory, characterized not by a transition to an open access order but by the reinforcement of a limited access order within the framework of traditional-religious structures. This study employs Douglass North’s institutional framework to analyze the role of four key actors post-revolution—clergy and revolutionary institutions, the National Front and Freedom Movement, leftist factions, and technocrats from the Pahlavi regime—in perpetuating Iran’s underdevelopment. The findings indicate that the clergy, leveraging extensive social capital and robust informal institutional networks, successfully established new formal institutions and monopolized power resources within a limited access order. Conversely, other actors were marginalized due to their lack of entrenched institutional networks, limited social legitimacy, and inability to create or strengthen effective formal and informal institutions. The persistence of reliance on traditional-religious institutions, high transaction costs, and constraints on institutional competition have been major obstacles to the emergence of an open access order and sustainable development in Iran.

Keywords


آبراهامیان، یرواند(1386). ایران بین دو انقلاب، ترجمه احمد گل‌محمدی و محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
آبراهامیان، یرواند(1391). تاریخ ایران مدرن، ترجمه محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی.
آبراهامیان، یرواند(1394). مردم در سیاست ایران: پنج پژوهشِ موردی، ترجمه بهرنگ رجبی، تهران: نشر چشمه.
ازغندی، علیرضا(1394). درآمدی بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران، تهران: نشر قومس.
استمپل، جان. دی(1377). درون انقلاب ایران، ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
اشرف، احمد و بنوعزیزی، علی(1387). طبقات اجتماعی، دولت و انقلاب در ایران، ترجمه سهیلا ترابی فارسانی، تهران: انتشارات نیلوفر.
امامی، قاسم؛ ابطحی، سید مصطفی؛ مطلبی، مسعود(1402). تحلیل آسیب‌شناسانه اقتصاد سیاسی دولت‌های نهم و دهم مبتنی بر نظم اجتماعی داگلاس نورث، جامعه‌شناسی سیاسی انقلاب اسلامی. 4(14)، 59-37.
امجد، محمد(1380). ایران؛ از دیکتاتوری سلطنتی تا دین‌سالاری، ترجمه حسین مفتخری، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.
بازرگان، مهدی(1363). انقلاب ایران در دو حرکت، تهران: مؤلف.
بشیریه، حسین(1390). جامعه‌شناسی سیاسی: نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، تهران: نشر نی.
بشیریه، حسین(1392). دیباچه‌ای بر جامعه‌شناسی سیاسی ایران دوره جمهوری اسلامی، تهران: مؤسسه نگاه معاصر.
بشیریه، حسین(1394). زمینه‌های اجتماعی انقلاب ایران، ترجمه علی اردستانی، تهران: نشر نگاه معاصر.
پهلوی، محمدرضا(1371). پاسخ به تاریخ، شهریار ماکان، تهران: نشر البرز.
جعفریان، رسول(1386). جریان‌ها و‌ سازمان‌های مذهبی-سیاسی ایران (از روی کار آمدن محمدرضاشاه تا پیروزی انقلاب اسلامی) 1320-1357، قم: نشر مورخ.
حسینی‌زاده، سیّدمحمّدعلی(1389). اسلام سیاسی در ایران، قم: انتشارات دانشگاه مفید.
رفیع‌پور، فرامرز(1376). توسعه و تضاد، کوششی در جهت تحلیل انقلاب اسلامی و مسائل اجتماعی ایران، تهران: شرکت سهامی انتشار.
رنجبرکی، علی(1400). اقتصاد سیاسی توسعه‌خواهی دولت در ایران بررسی نظریه‌ی دسترسی باز و محدود داگلاس نورث در دوره‌ی جمهوری اسلامی، پژوهش سیاست نظری، 8(32)، 183-155.
روحانی، حسن(1391). خاطرات حجت‌الاسلام‌والمسلمین دکتر حسن روحانی؛ انقلاب اسلامی (1341-1357) جلد اول، تهران: مجمع تشخیص مصلحت نظام-مرکز تحقیقات استراتژیک.
سلطانی، سیدعلی‌اصغر(1394). قدرت، گفتمان و زبان؛ سازوکارهای جریان قدرت در جمهوری اسلامی، تهران: نشر نی.
سمیعی، محمد(1399). نبرد قدرت در ایران: چرا و چگونه روحانیت برنده شد؟،تهران: نشر نی.
سولیوان، ویلیام(1372). مأموریت در ایران در خاطرات دو سفیر: اسراری از سقوط شاه و نقش پنهان آمریکا و انگلیس در ایران، ترجمه محمود طلوعی، تهران: نشر علم.
سی‌نورث، داگلاس و دیگران (1397). خشونت و نظام‌های اجتماعی: چارچوبی مفهومی برای تفسیر تاریخ مکتوب بشر، ترجمه بهنام ذوقی رودسری، تهران: انتشارات شیرازه.
سی‌نورث، داگلاس و دیگران(1396). سیاست، اقتصاد و مسائل توسعه در سایه خشونت، ترجمه محسن میردامادی و محمدحسین نعیمی‌پور، تهران: انتشارات روزنه.
سی‌نورث، داگلاس(1398). دگرگونی اقتصادی، ترجمه داود حیدری و مفید علیزاده، تهران: انتشارات دنیای اقتصاد.
طبری، احسان(1367). کژراهه خاطراتی از تاریخ حزب توده، تهران: انتشارات امیرکبیر.
علم، امیراسدالله(1386). یادداشت‌های علم، ویراسته علی‌نقی عالیخانی، جلد6، تهران: انتشارات کتابسرا.
فوران، جان(1396). یک قرن انقلاب در ایران جنبش‌های اجتماعی در ایران، تهران: انتشارات مولا.
کِدی، نیکی آر(1393). نتایج انقلاب ایران، ترجمه مهدی حقیقت‌خواه، تهران: انتشارات ققنوس.
کیانوری، نورالدین(1358). بررسی مسائل گوناگون ایران در سال 1358، تهران: انتشارات توده.
مؤمنی، فرشاد؛ شاکری، عباس؛ عرب مازار یزدی، علی؛ عظیمی دخت شورکی، سیدمحسن( 1398). تحلیلی بر ویژگی‌های سیاست‌های ضد فساد با تأکید بر ساختار نظم اجتماعی، سیاست‌گذاری اقتصادی، 6(21)، 124-103.
نجاتی الف، غلامرضا(1373). تاریخ سیاسی 25 ساله ایران از کودتا تا انقلاب، جلد1، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
نجاتی ب، غلامرضا(1373). تاریخ سیاسی 25 ساله ایران از کودتا تا انقلاب، جلد2، تهران: مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
هانتینگتون، ساموئل(1396). سامان سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمه محسن ثلاثی، تهران: نشر علم.
هایزر، رابرت(1393). مأموریت در تهران: خاطرات ژنرال هایزر، ترجمه علی‌اکبر عبدالرشیدی، تهران: انتشارات اطلاعات.
Leon Trotsky, The Russian Revolution (New York, 1959) p.xi.
Gustave Le Bon, The Crowd: a study of the popular mind (Auckland: The Floating Press, 2009), p. 152.
Hamid Algar, “Preface,” in Ali Shariati, Marxism and Other Western Fallacies: An Islamic Critique, trans. R. Campbell (Berkeley, Calif.: Mizan, 1980), 12.
North, D.C.,Wallis,J.J.,Webb,S.B.,& Weingast,B.R.(2009).