نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

2 استاد گروه علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

3 استادیار علوم سیاسی، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران

چکیده

شناخت ابعاد روحانیت و نگرش این نهاد به مفهوم دموکراسی سرفصلی مهم از تاریخ سیاسی ایران خصوصاً در بعد از انقلاب اسلامی ایران است که در این دوره برای اولین بار قدرت سیاسی در اختیار این نهاد مذهبی قرار گرفته است. بر این اساس هدف اصلی مقاله حاضر پاسخ به این پرسش است که فهم و برداشت روحانیت سنتی از دموکراسی چگونه بوده است؟ برای پاسخ به این پرسش با استفاده از مدل های دموکراسی «دیوید هلد» این گمانه را مطرح ساختیم که روحانیت سنتی با رد مدرنیته و بنیان های نظری دموکراسی بر پایه نوعی اسلام فقاهتی، متحجر و سنتی نگرشی آمرانه و محافظه کارانه به دموکراسی داشته است. این نوشتار با روش کیفی اندیشه آیت اله مصباح یزدی را به عنوان نماینده روحانیت سنت گرا انتخاب نموده و بر اساس شاخص های هفت گانه دموکراسی دیوید هلد مورد آزمون قرار داده است.

مطالعات و بررسی‌ها نشان دادند که روحانیت سنت گرا به نمایندگی آیت‌اله مصباح بر پایه فقه سنتی و با تفسیری ظاهری از شریعت در برابر دموکراسی و مؤلفه‌های آن مقاومت ورزیده است و تا زمانی که این طیف از روحانیت نوعی رابطه و پل دیالکتیکی میان عقلانیت دینی و سنتی با عقلانیت جدید در راستای دموکراسی برقرار نکند جهان شیعه با نمایندگان روحانی خود با خطر بنیادگرائی مواجهه خواهد شد.

عنوان مقاله [English]

Clergy and democracy (case study: opinions and thoughts of Ayatollah Mohammad Taqi Misbah Yazdi)

نویسندگان [English]

  • Rahim Eini 1
  • Ali Shirkhani 2
  • Mohammad Hasan Elahi Manesh 3

1 PhD student in Political Science, Islamic Azad University, Qom Branch, Iran

2 Professor, Department of Political Science, Qom Branch, Islamic Azad University, Qom, Iran

3 Member of the Faculty of Islamic Azad University of Qom

چکیده [English]

Understanding the dimensions of the clergy and the attitude of this institution to the concept of democracy is an important chapter in the political history of Iran, especially after the Islamic Revolution of Iran, in which for the first time political power was given to this religious institution. Accordingly, the main purpose of this article is to answer the question of how the traditional clergy has understood democracy? To answer this question, using David Held's models of democracy, we hypothesized that the traditional clergy, rejecting modernity and the theoretical foundations of democracy based on a kind of petrified, petrified and traditional Islam, had an authoritarian and conservative view of democracy. This article has selected Ayatollah Mesbah Yazdi as the representative of the traditionalist clergy with a qualitative method and has tested David Held based on the seven indicators of democracy. Studies have shown that the traditionalist clergy, represented by Ayatollah Mesbah, based on traditional jurisprudence and with an apparent interpretation of Shari'a, has resisted democracy and its components, and as long as this spectrum of clergy is a relation and a dialectical bridge between religious and traditional rationality. If it does not establish democracy with a new rationality, the Shiite world will face the danger of fundamentalism with its spiritual representatives.