صاحب امتیاز: انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران ناشر: انتشارات نگاه راهبردی جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی 2783-5200 7 2 2026 05 22 A Comparative Study of Foreign Policy Discourses of the Islamic Republic of Iran (Case Study: The Construction and Reform Period) بررسی تطبیقی گفتمان‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران(مطالعه موردی: دوره سازندگی و اصلاحات) 337 361 248555 FA سید محمدرضا موسوی استادیار گروه معارف اسلامی دانشگاه صنعتی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران Journal Article 2026 05 04 This article deals with a comparative and analytical study of the foreign policy discourses of the Islamic Republic of Iran in the two periods of construction and reform. In this study, structural and strategic developments in Iran's foreign policy have been analyzed based on domestic and international approaches. In the construction period, principles such as economic modernization, maintaining territorial integrity, de-escalation, and normalization of relations with regional and world countries were the main axes of foreign policy. These principles were formulated based on Islamic values ​​and national interests and pursued within the framework of a multilateralism strategy and regional and international cooperation. In the reform period, the focus on political-cultural development, dialogue among civilizations, de-escalation, and improvement of relations with Europe and neighboring countries created changes in the foreign policy discourse. Iran's policies in this period were based on international norms, acceptance of global organizations, and efforts to reduce tensions. In this study, the role of the United Nations, the Non-Aligned Movement, the International Atomic Energy Agency, and relations with regional and world countries have been examined in detail. The results show that Iran's foreign policy has undergone fundamental changes in each period, under the influence of domestic, regional, and global factors, and significant efforts have been made to preserve national interests. این مقاله به بررسی تطبیقی و تحلیلی گفتمان‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دو دوره سازندگی و اصلاحات، می‌پردازد. در این مطالعه، تحولات ساختاری و استراتژیک در سیاست خارجی ایران بر اساس رویکردهای داخلی و بین‌المللی مورد تحلیل قرار گرفته است. در دوره سازندگی، اصولی چون نوسازی اقتصادی، حفظ تمامیت ارضی، تنش‌زدایی و عادی‌سازی روابط با کشورهای منطقه و جهان، محورهای اصلی سیاست خارجی بودند. این اصول بر مبنای ارزش‌های اسلامی و منافع ملی تنظیم شده و در قالب استراتژی چندجانبه‌گرایی و همکاری‌های منطقه‌ای و بین‌المللی پیگیری شد. در دوره اصلاحات، تمرکز بر توسعه سیاسی- فرهنگی، گفت‌وگوی تمدن‌ها، تنش‌زدایی و بهبود روابط با اروپا و کشورهای همسایه، تغییراتی در گفتمان سیاست خارجی ایجاد کرد. سیاست‌های ایران در این دوره، بر مبنای هنجارهای بین‌المللی، پذیرش سازمان‌های جهانی و تلاش برای کاهش تنش‌ها قرار گرفت. در این مطالعه، نقش سازمان ملل، جنبش عدم تعهد، آژانس بین‌المللی انرژی هسته‌ای و روابط با کشورهای منطقه و جهان، به تفصیل بررسی شده است. نتایج نشان می‌دهد که سیاست خارجی ایران در هر دوره، تحت تأثیر عوامل داخلی، منطقه‌ای و جهانی، تغییراتی اساسی داشته و در مسیر حفظ منافع ملی، تلاش‌های قابل توجهی صورت گرفته است. https://www.psirj.ir/article_248555_8ff5d281907e5cb7c4f043d2ce0e2555.pdf