صاحب امتیاز: انجمن علمی انقلاب اسلامی ایران ناشر: انتشارات نگاه راهبردی جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی 2783-5200 7 2 2026 05 22 Analyzing the Components for Enhancing Political Participation among University Students in Post-Islamic Revolution Iran واکاوی مؤلفه‌های ارتقای مشارکت سیاسی دانشجویان در دوره پسا انقلاب اسلامی ایران 247127 FA امیر علی کتابی استادیار علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران 0000-0001-9347-0201 طاها عشایری استادیار گروه تاریخ و جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران ایوب منتی استادیار مطالعات منطقه ای، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران. 0009-0005-2798-4614 Journal Article 2025 06 07 The political participation of university students is one of the key mechanisms for political development and the realization of a democratic political system in Iranian society. Accordingly, the primary objective of this study is to understand and analyze the components that enhance student political participation in the post-Islamic Revolution era in Iran, using the qualitative meta-synthesis method. This research employs an inductive qualitative meta-synthesis approach, covering the period from 1997 to 2024. Through purposive non-probability sampling, 120 scholarly sources were extracted from academic databases including Noormags, Magiran, and IranDoc. After screening and selection, 85 scientific documents were finalized as the sample and subjected to analysis using Excel and Maxqda 2022 software. The results indicate that various factors have contributed to the enhancement of political participation among university students during this period. These include: social factors such as social capital, social reference models, and societal values and norms, as well as participatory family structures; cultural factors including cultural policymaking, the promotion of an Islamic-Iranian lifestyle, religious discourse in universities, and media literacy; political factors such as political development, political culture, political capital, and political governance; psychological factors including internal motivation, self-esteem, and norm-oriented personality; economic factors such as levels of economic capital and economic development; and contextual-demographic factors including level of education, type of employment, and place of residence مشارکت سیاسی دانشجویان یکی از سازوکارهای مهم توسعه سیاسی و تحقق نظام سیاسی مردم سالار در جامعه ایران است. بر این اساس هدف اصلی پژوهش، فهم و واکاوی مؤلفه‌های ارتقای مشارکت سیاسی دانشجویان در دوره پسا انقلاب اسلامی ایران به روش فراترکیب است. روش پژوهش از نوع استقرایی فراترکیب کیفی در بازه زمانی 1376 الی 1403 است که به روش نمونه‌گیری غیر احتمالی (تعمدی) از 120 اسناد علمی (استخراج‌شده از پایگاه علمی نورمگز، مگ ایران و ایران داک)، بعد از غربالگری و گزینش، 85 سند علمی به‌عنوان حجم نمونه انتخاب و وارد فاز تجزیه‌وتحلیل با نرم‌افزار Excell و Maxqda 2022 شدند. نتایج نشان می‌دهد که سرمایه اجتماعی، الگوی مرجع اجتماعی، ارزش و هنجارهای اجتماعی؛ خانواده مشارکتی (عوامل اجتماعی)؛ سیاست‌گذاری فرهنگی، رواج سبک زندگی اسلامی-ایرانی، گفتمان دینی در دانشگاه؛ سواد رسانه‌ای (عوامل فرهنگی)، توسعه سیاسی، فرهنگ سیاسی، سرمایه سیاسی، حکمرانی سیاسی سیاسی (عوامل سیاسی)؛ انگیزه و محرک درونی، عزت‌نفس، شخصیت هنجارمند (عوامل روانی)، میزان سرمایه اقتصادی و توسعه اقتصادی (عوامل اقتصادی) و تحصیلات، نوع شغل، محل زندگی (زمینه‌ای-جمعیتی) در ارتقای مشارکت سیاسی دانشجویان طی فاصله زمانی 1376 الی 1403 تأثیرگذار بوده است.