جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده تحریم‌های اقتصادی طی دو دهه اخیر به یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر بر سیاست خارجی و سیاست‌گذاری اقتصادی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده‌اند. در این شرایط، همکاری با گروه بریکس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ائتلاف‌های اقتصادی نوظهور، ظرفیت‌های قابل‌توجهی برای تنوع‌بخشی به روابط اقتصادی، کاهش وابستگی به نظام مالی غرب‌محور و تقویت تاب‌آوری اقتصادی فراهم کرده است. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین الگوی سیاست‌گذاری اقتصادی جمهوری اسلامی ایران در چارچوب همکاری با بریکس به‌منظور کاهش آثار تحریم‌های بین‌المللی است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و بر پایه منابع کتابخانه‌ای، ظرفیت‌های همکاری ایران با بریکس را در حوزه‌های تجارت، سرمایه‌گذاری، همکاری‌های بانکی، استفاده از ارزهای ملی، توسعه زیرساخت‌های مالی و تقویت زنجیره‌های تأمین بررسی می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد که همکاری با بریکس، اگرچه به‌تنهایی قادر به خنثی‌سازی کامل آثار تحریم‌ها نیست، اما از طریق توسعه سازوکارهای مالی جایگزین، گسترش تجارت با ارزهای ملی، تنوع‌بخشی به شرکای اقتصادی و بهره‌گیری از ظرفیت نهادهای مالی این گروه، می‌تواند آسیب‌پذیری اقتصاد ایران را کاهش داده و اثربخشی سیاست‌های مقابله با تحریم را افزایش دهد. لذا این پژوهش بر ضرورت هم‌افزایی دیپلماسی اقتصادی، اصلاحات نهادی داخلی و توسعه همکاری‌های چندجانبه با کشورهای عضو بریکس به‌عنوان راهبردی مؤثر برای ارتقای تاب‌آوری اقتصادی تأکید می‌کند.