جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده با توجه به عضویت جمهوری اسلامی ایران در این سازمان‌ها، جایگاه ایران در نظام بین‌المللی حفاظت از محیط‌زیست دریایی و هوایی و نحوه تعامل میان تعهدات بین‌المللی و الزامات حاکمیت ملی مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای، اسناد حقوقی و کنوانسیون‌های بین‌المللی مرتبط انجام شده است. بررسی صلاحیت آیمو و ایکائو نشان می‌دهد که این سازمان‌ها با تدوین استانداردها و مقررات فنی در حوزه حمل‌ونقل دریایی و هوایی، نقش مهمی در ارتقای ایمنی و کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی ایفا می‌کنند. آیمو با هدف ایجاد کشتیرانی ایمن و جلوگیری از آلودگی دریاها و ایکائو بر اساس مفاد کنوانسیون شیکاگو با تأکید بر اصول حقوق بین‌الملل هوانوردی، از جمله اصل حاکمیت دولت‌ها بر قلمرو هوایی، چارچوب‌هایی برای همکاری بین‌المللی در حفاظت از محیط‌زیست ارائه کرده‌اند. جمهوری اسلامی ایران نیز به‌عنوان عضو این سازمان‌ها در جهت هماهنگی مقررات داخلی با استانداردهای بین‌المللی و اجرای الزامات زیست‌محیطی گام برداشته است. در حقوق بین‌الملل محیط‌زیست، اصل حاکمیت دولت‌ها در کنار مسئولیت آن‌ها در جلوگیری از ورود خسارت زیست‌محیطی به سایر کشورها مورد شناسایی قرار گرفته است. ازاین‌رو، صلاحیت آیمو و ایکائو را می‌توان نه در تعارض با حاکمیت دولت‌ها، بلکه در چارچوب همکاری بین‌المللی برای حفاظت از محیط‌زیست تحلیل کرد؛ امری که برای کشورهایی مانند جمهوری اسلامی ایران نیز مستلزم تقویت سازوکارهای حقوقی و اجرایی در سطح ملی است.