تحلیل فرهنگ سیاسی روشنفکران دینی بعد از انقلاب اسلامی
دوره 6، شماره 4، زمستان 1404، صفحه 89-113
رضا علیزاده، منصور وثوقی، مصطفی ازکیا
چکیده فرهنگ سیاسی به معنای ساختارها، ارزشها، ایستارها و احساسات نسبت به سیاست و رفتار سیاسی در جامعه است.باتوجه به اهمیت فرهنگ سیاسی ، پژوهش ذیل با استفاده از روش تحلیل گفتمان لاکلاو و موفه به مطالعه فرهنگ سیاسی روشنفکران دینی ایران پس از انقلاب اسلامی میپردازد. جامعه آماری شامل 20 متن از پنج روشنفکر دینی است. یافتهها نشان میدهد که دال مرکزی گفتمان این روشنفکران «نقد قدرت سیاسی» بوده، که که با دالهای شناور شامل «آزادی»، «حقوق انسانی»، «گفتگو و نفی خشونت»، «جامعه مدنی» و «نقد سنت» مفصل بندی شده است که در چارچوب دال مرکزی معنا مییابند. این گفتمان بازتابی از فرهنگ سیاسی مشارکتی است که بر پایبندی به ارزشهای مدرن مانند حقوق بشر، کثرتگرایی و عقلانیت انتقادی استوار است. روشنفکران دینی با تأکید بر سازگاری دین و مدرنیته، به دنبال بازتعریف رابطه بین سنت و تجدد در فضای سیاسی ایران هستند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که این گفتمان نقش مؤثری در شکل دهی به تحولات سیاسی و اجتماعی ایران پس از انقلاب داشته و چالشهای پیشروی توسعه سیاسی را با نگاهی انتقادی و اصلاحگرانه بررسی میکند

