برساخت هویت زنانه در گفتمان نواندیشی دینی
دوره 6، شماره 2، تابستان 1404، صفحه 101-120
مریم حایک، علیرضا آقاحسینی
چکیده در دهه دوم استقرار نظام جمهوری اسلامی، جریان «نواندیشی دینی» ظهور یافت و هویت زنانه متفاوتی را در برابر هویت زنانه گفتمان انقلاب ایجاد کرد. از منظر نواندیشان، تجدد دارای اصالت است و بر این مبنا میبایست هویت زنانه نوینی مفصلبندی میگردید. در این راستا نواندیشان تلاش-هایی را برای واسازی هویت زنانه گفتمان انقلاب اسلامی و مفصلبندی هویت زنانه نوینی انجام دادند. در نتیجه تلاشهای این جریان، مطالباتی نوین از سوی زنان شکل گرفت و منجر به ایجاد چالشهایی در برابر هویت زنانه گفتمان انقلاب شد. این مقاله با بهرهگیری از روش تحلیل گفتمان لاکلائو و موفه به تحلیل سخنان و عملکرد وابستگان گفتمان نواندیشی دینی در واسازی هویت زنانه گفتمان انقلاب اسلامی و برساخت هویت زنانه گفتمان نواندیشی پرداخته است. تحلیل گفتمان نواندیشی دینی نشان داد عملکرد غیرزبانی وابستگان این گفتمان در جهت مفصلبندی هویت زنانه در دامنهای وسیع صورت گرفته است. طرح مطالبات نوین زنان در سطح جامعه به ویژه در رابطه با سه موضوع حجاب و نوع پوشش، خوانندگی و دوچرخهسواری زنان در فضای عمومی، از جمله عملکردهای غیرزبانی گفتمان نواندیشی در جهت مفصلبندی هویت زنانه می باشد. به عبارتی گفتمان نواندیشی تلاش نمود با ایدئولوژیسازی و تولید معنا، نقص هویتی خود را رفع نموده و معنای خود را بر گفتمان انقلاب اسلامی برتری دهد.

