بررسی حکمرانی شایسته ازمنظراصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران
دوره 6، شماره 1، بهار 1404، صفحه 93-119
علی حمیدی
چکیده این مقاله که به روش توصیفی -تحلیلی و با هدف تحلیل نقش فریضه اجتماعی «امربه معروف ونهی ازمنکر»در ارتقای حکمرانی شایسته وتأثیرآن بر شفافیت، پاسخگویی و نظارت عمومی وتوسعه مشارکت عمومی در نظام جمهوری اسلامی ایران ،تدوین شده است به دنبال پاسخ این سؤال است که چگونه اصل هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ،میتواند در تقویت حکمرانی شایسته و ایجاد نظارت فعال مردم بر عملکرد دولت، مؤثر باشد،در این پژوهش، ابتدا مفاهیم مرتبط با اصل هشتم قانون اساسی و فریضه امر به معروف و نهی از منکر بررسی شده است مستندات قانونی و فقهی و همچنین دادههای جمعآوریشده از منابع مختلف کتابخانه ای ،چالشها و فرصتهای این اصل در زمینه حکمرانی شایسته شناسایی وتحلیل گردید.
یافته ها،حاکی ازاین است که این اصل ازقانون اساسی با تأکید بر مشارکت مردم در نظارت بر عملکرد دولت،میتواند بهعنوان ابزاری برای تحقق حکمرانی شایسته به کار گرفته شود.فریضه «امر به معروف و نهی از منکر»با تقویت نظارت عمومی و ترویج مسئولیتپذیری در سطح جامعه، از یکسو موجب افزایش شفافیت حکومت و از سوی دیگر باعث ایجاد اعتماد عمومی میشود. در عین حال، چالشهایی همچون تفسیرهای سلیقهای از این اصل، ممکن است اجرای مؤثر آن را دشوار کند و نیاز به اصلاحات قانونی و فقهی برای شفافسازی فرآیندهاداشته باشد.بنابراین،بهکارگیری مؤثر اصل هشتم میتواند به ارتقای کیفیت حکمرانی، توسعه اجتماعی ، اقتصادی و بهبود روابط میان مردم ودولت منجر شود به طوری که مشروعیت نظام سیاسی و ایجاد بسترهای لازم برای توسعه پایدار در کشورتقویت گردد.

