مقایسه تطبیقی اندیشه جهان وطنی و صلح از دیدگاه کانت و مطهری
دوره 5، شماره 3، پاییز 1403، صفحه 61-79
ملکه گازر، سید محسن آل سید غفور، فرزاد نویدی نیا
چکیده جهانوطنی و صلح جهانی از مفاهیم اساسی در اندیشه معاصر هستند که در هر دو حوزه غرب و شرق توجه زیادی را به خود جلب کردهاند. این مفاهیم در دو سنت فکری شرقی و غربی، بهویژه از نظر نگرشهای فلسفی و جهانبینی، تفاوتهای معناداری دارند. به همین دلیل، این مقاله قصد دارد اندیشههای شهید مطهری و امانوئل کانت را در خصوص جهانوطنی و صلح بهصورت تطبیقی تحلیل کند. سوال اصلی این مقاله آن است که اندیشۀ جهانوطنی و صلح دموکراتیک از منظر شهید مطهری و امانوئل کانت چگونه تبیین می شوند؟ در پاسخ می توان این فرضیه را مطرح نمود که جهانوطنی از منظر شهید مطهری بر اساس سه اصل مبنایی شناخت شناسی انسان ، جامعه و جهان مورد توجه است . در حالی که کانت آن را از منظر حق عمومی به سه دسته حق حکومت، حق ملی و حق بین الملل تقسیم می نماید و درمورد صلح هم هر دو اندیشمند معتقدند که نظامهای سیاسی جمهوری چون حکومتی مردمی می باشند، بنابر این طرفدار صلح اند، و بدنبال کسب قدرت و جنگ طلبی نیستند، زیرا جنگ فی نفسه خویی ویرانگر دارد و جامعه انسانی از وقوع جنگ متضرر می شوند. یافته های پژوهش حاکی است که نیل به صلح جهانی و جهان وطنی با تعامل از رهگذر گفتگو و همکاری دسته جمعی بدست می آید.

