جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده فهم پدیده های سیاسی یکی از دل مشغولی‌های عمده انیشمندان، فیلسوفان و عالمان سیاسی بوده است، آنان سعی کردند با خلق ونوآوری، تلفیق، یا وام گیری به مجموعه نظریاتی دست یابند که قابلیت فهم و تبیین پدیده های سیاسی را داشته باشد، یکی از معروفترین چهره‌هایی که در ادبیات سیاسی دوران معاصر نقش داشته است، آنتونی گیدنز است، وی با به کارگیری نظریه ساخت‌یابی خود سعی کرد به بررسی پدیده‌های اجتماعی و سیاسی بپردازد، این تحقیق سعی دارد به این سوال پاسخ دهد، نظریه ساخت یابی گیدنز چه توانایی در فهم اندیشه سیاسی آیت الله خامنه ای دارد؟ یافته ها نشان می دهد، نظریه ساخت یابی با تلفیق نظریات ساختارگرایی و اراده گرایی به بازاندیش بودن انسان توجه می‌کند، و این نظریه این امکان را به محققین اندیشه سیاسی می‌دهد که با درک شرایط سیاسی و اجتماعی و توجه به اراده و بازاندیشی فردی پدیده سیاسی را تببین نمایند. اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای، به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی، از یک‌سو متکی بر ساختارهای نهادی انقلاب اسلامی و قانون اساسی است و از سوی دیگر بر نقش مردم، جوانان و نخبگان در تغییر و پیشرفت تأکید دارد. همین ویژگی سبب می‌شود چارچوب نظریه ساخت‌یابی گیدنز ابزاری مناسب برای فهم این اندیشه باشد.

چکیده مردمسالاری دینی نظریه ای سیاسی بر اساس دو مبنای خدا و مردم است، اما در عین حال تئوکراسی و یا دموکراسی نیست. حاکمان در تئوکراسی منصوب خدا تلقی می شوند، قانون او را اجرا می کنند و فقط در برابر او پاسخگو هستند، در حالی که در دموکراسی طبق خواست اکثریت مردم اداره می شود. سوال اصلی پژوهش این است که خدا و مردم در نظام مردم سالاری دینی بر پایه اصول قانون اساسی چه جایگاهی دارند؟ در پاسخ با رویکرد توصیفی-تحلیلی و ابزار کتابخانه ای داده ها و مستندات جمع آوری و تحلیل می شود. طبق دستاوردهای این پژوهش، بر پایه اصول قانون اساسی مردمسالاری دینی بر هر دو پایه خدا و مردم استوار است، اراده سیاسی مردم در طول حاکمیت مطلق خدا تعریف شده و قوانین خدا به انتخاب اکثریت مردم چارچوب نظامی سیاسی را تشکیل داده است و در آن مردم از طرف خدا بر سرنوشت خود حاکمند و مسؤلین هم در برابر مردم و هم در برابر خدا پاسخگو هستند، مصالح و منافع مردم با مقاصد الهی شریعت همسو است.