مقایسه مفهوم آزادی از نظر آیت الله نائینی و کارل پوپر.
دوره 5، شماره 1، بهار 1403، صفحه 323-345
محمد جلیل فر، محمدکاظم کاوه پیشقدم، حمیدرضا حقیقت
چکیده در این پژوهش موضوع آزادی از نگاه دو اندیشمند شرق و غرب به نامهای آیت الله نائینی و کارل پوپر به شیوه توصیفی – کتابخانه ای مورد کنکاش قرار گرفته است. هدف پژوهش مقایسه دو نگاه متعالی توسط دو صاحب نظر مسائل سیاسی به اصل مبارک آزادی است که همواره بعنوان یکی از مهمترین مولفه های حکومت مشروع در کنار سایر لوازم حکمرانی خوب مانند اجرای عدالت، ممانعت از خشونت و تغییر مسالمت آمیز حاکمان، نشانه آشکاری از برقراری تعامل صحیح فرمانروایان با مردم بشمار می رود. مفروض ما نقد حاکمان توسط اندیشمندان مذکور، پیرامون موضوع آزادی بوده و مسئله اساسی، چگونگی نگاه نائینی و پوپر به مفهوم آزادی و اینکه آیا می توان بین استنباط آنها از آزادی، سازگاری برقرار کرد؟ نائینی، آزادی از اسارت و بندگی را در سلطنت تملیکیه و مشارکت مردم در امورات مملکت را تاکید و با ستایش از سلطنت ولایتیه، پیروان دین اسلام را به رهایی از ذلت اسارت و بندگی سلاطین ترغیب نموده است. پوپر نیز آزادی را مهمتر از برابری دانسته و معتقد است بدون آزادی، برابری ایجاد نشده و آزادی بدون قید نیز باعث ظلم قدرتمندان به ضعیفان می شود لذا مداخله گری سیاسی دولت را برای حفاظت از آزادی فردی و بهره کشی اقتصادی لازم دانسته و تعیین درجه آزادی مردم و حفظ و حراست از آزادی شهروندان را یکی از مهمترین وظایف دولت دموکراتیک می داند. این پژوهش عنصر آزادی بعنوان یکی از پایه های حاکمیت سیاسی را در آثار این اندیشمندان با ادبیاتی متفاوت ولی نگاهی نسبتاّّ مشترک

