جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده این مقاله به تحلیل تطبیقی سیاست‌گذاری آموزشی در جمهوری اسلامی ایران، ژاپن، فنلاند و کره جنوبی می‌پردازد تا چگونگی برساخت "انسان توانمند و مطلوب" در هر یک از این نظام‌های آموزشی را تبیین کند. پژوهش حاضر با اتخاذ رویکرد تطبیقی، کیفی و تحلیل بولی، مؤلفه‌ها و پیش‌شرط‌های کلیدی مؤثر بر توسعه سرمایه انسانی را شناسایی می‌کند. یافته‌های کلیدی نشان می‌دهد که نظام‌های آموزشی موفق (ژاپن، فنلاند و کره جنوبی)، با تمرکز بر عواملی چون آموزش مهارت‌های زندگی، همسویی با نیازهای بازار کار، کیفیت بالای نظام تربیت معلم و ارزیابی کارآمد آموزشی، به پرورش انسان‌هایی خلاق، مسئولیت‌پذیر و سازگار با چالش‌های جهانی نائل شده‌اند. در مقابل، تحلیل نشان می‌دهد که نظام آموزشی ایران با چالش‌های بنیادینی نظیر تمرکزگرایی شدید، فقدان ارتباط مؤثر با بازار کار، ضعف در تربیت معلم، نبود نظام ارزیابی کیفیت و غلبه رویکرد ایدئولوژیک مواجه است که مانع تحقق الگوی انسان توانمند و توسعه سرمایه انسانی مؤثر شده است. این مقاله با ارائه پیشنهادهای سیاستی، بر ضرورت بازطراحی بنیادین نظام آموزشی ایران در راستای ساختن نسلی توانمند و متعادل تأکید می‌کند.

چکیده در دنیای امروزی همانطور که شهروندی به عنوان یکی از ویژگی­های نظام­های دموکراتیک پذیرفته شده­است، آموزش شهروندی برای پیشرفت جامعه و همچنین حفظ آن، ضروری می­نماید. از سوی دیگر تنوع مفاهیم و موضوعات حول "شهروند" نشان می­دهد که نه تنها  پدیده­ی شهروندی حائز اهمیت است بلکه این پدیده در حال تغییر است. بر همین اساس از آنجا که انسان از بدو تولد به طرق مختلف تحت آموزش است و «آموزش سنگ بنای ایجاد، حفظ و پیشرفت تمام جوامع بشری است» آموزش شهروندی برای دستیابی به اهداف مطرح شده در هر جامعه الزامی می­نماید. هدف این تحقیق بررسی جایگاه آموزش شهروندی در سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران می­باشد. روش تحقیق در این پژوهش تحلیل محتوای کیفی است. روش نمونه­گیری به صورت هدفمند و ابزار پژوهش کمی بوده­است. با توجه به یافته­های این تحقیق، الگوی آموزش شهروندی را می­توان در مؤلفه­ی دانش شهروندی، مهارت شهروندی و نگرش شهروندی و 27 شاخص مجزا مطرح و ارائه نمود. نتایج نشان می­دهد که بسیاری از شاخص­های آموزش شهروندی در متن سند تحول بنیادین آموزش و پرورش وجود دارد.