جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده تبارشناسی انقلاب اسلامی از جهات متعدد و مختلف قابل پیگیری است . یکی از آنها شناسایی تبارهای فکری و گفتمانی آن است . از همین رو ، این مقاله پرسش اصلی خود را درباره جایگاه عدالت خواهی در اندیشه مطهری و تبلور آن در گفتمان انقلاب اسلامی ایران طرح کرده است . فرضیه مقاله بر آن بوده است که انقلاب اسلامی به عنوان انقلابی با مبانی فکری الهی قطعاً در گفتمان خود به مفهوم عدالت نیز توجه داشته است . تبلور این مفهوم را می توان در قانون اساسی که در واقع عصاره تفکرات انقلاب اسلامی بود مشاهده کرد. حال برای فهم بهترین گفتمان باید تبارشناسی فکری آن را در متفکران شاخص انقلاب دنبال کرد که استاد مطهری یکی از مهمترین آنها بوده است . یافته های تحقیق نشان داده که نظام فکری انقلاب اسلامی در اصل گفتمانی عدالت محور بوده است که تبار بسیاری از مولفه ها و عناصر آن را می توان در اندیشه استاد مطهری پیگیری کرد . رویکرد مقاله توصیفی – تحلیلی و شیوه جمع آوری داده ها کتابخانه ای بوده است .

چکیده حکمرانی یک مفهوم چند وجهی است که شامل تمام جنبه‌های اعمال اقتدار می‌شود به همین دلیل هر یک از ابعاد کارایی و اثربخشی به مولفه‌هایی در حوزه‌های اداری، اقتصادی، سیاسی و اجتماعی تقسیم شده است که نمایانگر تاکید این مقاله بر چند وجهی بودن حکمرانی است. بنابراین حکمرانی خوب زیرمجموعه‌ای از حکمرانی است که در آن منابع و مشکلات عمومی به طور مؤثر، کارآمد و در پاسخ به نیازهای حیاتی جامعه مدیریت می‌شوند. اشکال مؤثر دموکراتیک حکومت بر مشارکت عمومی، پاسخگویی و شفافیت متکی است. لذا عوامل موثر برحکمرانی خوب مبتنی بر اندیشه‌های انقلاب اسلامی کدامند؟ فرضیه مورد تأیید قرار گرفت که با توجه به اندیشه‌های سیاسی انقلاب اسلامی ایران ظرفیت کافی برای ارایه الگوی بومی حکمرانی خوب وجود دارد. مقاله حاضر با هدف ارتقای مولفه‌های حکمرانی خوب با توجه به رویکرد اندیشه‌های انقلاب اسلامی انجام می‌گردد. این مقاله به دلیل انتخاب رویکرد آمیخته اکتشافی داده‌های کـیفی علاوه بر اینکه  اهمیت بیشتری داشتند در توالی گردآوری داده‌ها ابتدا داده‌های کیفی و سپس داده‌های کـمی گـردآوری‌ شدند. در مرحله کیفی از بین استراتژی‌های پژوهش کیفی از تکنیک فراترکیب استفاده گردید و به تدوین مدلی جامع که شامل عوامل موثر بر حکمرانی خوب با توجه به رویکرد اندیشه‌های انقلاب اسلامی است، پرداخته شد. مصاحبه به عنوان اصلی‌ترین ابزار جمع آوری داده‌ها مورد استفاده قرار گرفت. حکمرانی خوب مستلزم اتخاذ رویکردی چند جانبه با چندین سیستم کنترل و توازن که می‌تواند از طریق تفکیک قوای نهادهای مختلف، از طریق مشارکت جامعه مدنی، رسانه‌ها و از طریق مشارکت یا پیمان‌هایی با بخش تجاری به دست آید.

چکیده حکمرانی خوب که با مولفه هایی مانند «مشارکت،شفافیت،پاسخگویی، اثربخشی و حاکمیت قانون» بررسی و می تواند الگویی برای توسعه پایدار انسانی با ساز و کار تعامل عملی در سه بخش دولت، بخش خصوصی و جامعه مدنی باشد. بنابراین جامعه باید از طراحی نظام حکمرانی آغاز و تبدیل به یکی از فرآیندها «تمدن سازی اسلامی» گردد. لذا حکمرانی مطلوب باید نظام اجتماعی را به گونه ای سامان دهد تا بسترهای مناسبی را برای رشد آگاهی های فردی و اجتماعی در آن مهیا و زمینه گمراهی در آن کاهش یابد بنابراین حکمرانی مطلوب به معنای فرآیندها و نهادهایی است که به واسطه آن‌ها شهروندان، گروه‌ها و نهادهای مدنی، منافع مدنی خود را دنبال و حقوق قانونی خود را به اجرا و تعهدات‌شان را برآورده می‌سازند. داده های مورد نیاز تحقیق به روش تحلیلی_توصیفی و کتابخانه ایی گرد آوری شده است در پژوهش حاضر که به فرضیه اصلی تحقیق پاسخ داده شده است، با توجه به اندیشه های سیاسی انقلاب اسلامی ایران ظرفیت کافی برای ارایه الگوی بومی حکمرانی خوب وجود دارد؟ بنظر می رسد ظرفیت کافی برای ارایه الگوی بومی حکمرانی خوب در ایران وجود داشته باشد. هدف از ارائه مقاله حاضر؛ بررسی عوامل مؤثر بر حکمرانی خوب مبتنی بر اندیشه های سیاسی انقلاب اسلامی می باشد.