جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده بررسی سیمای زن در شعر فارسی، یکی از راههای شناخت هویّت و جایگاه زن ایرانی در دوره‌های مختلف است. ادبیّات هر دوره، نمایان گر نگرش نویسندگان و شاعران آن زمان و به طور کلّی بیانگر اندیشه حاکم بر آن دوران است؛ بنابراین به جاست برای شناخت سیمای زن در هر دوره، اشعار شعرای آن دوره را مورد بررسی قرار دهیم تا به این واقعیّت مهم دست یابیم. از همان آغاز مشروطیت، وضعیت زن ایرانی مورد توجه و اعتراض روشنفکران ایرانی از جمله ملک الشعرای بهار بوده است. او به مسأله زن و موضوعاتی از قبیل:عشق، ازدواج، حجاب و فعالیت های فرهنگی و اجتماعی زنان می پردازد و در آگاهی زنان و حمایت از حقوق و آزادی آنان اشعاری می سراید. بهار با نگرشی متأثر از فرهنگ سنتی، نسبت به موضوع زن و عشق نگاه مثبتی ندارد ، ولی زن را در جایگاه مادر می ستاید و برای او مقامی شایسته و درخور قائل است. زن در دوره انقلاب اسلامی در اجتماع، حضوری فعال دارد و علاوه بر شرکت در مبارزات علیه طاغوت پس از آن هم در مسائل سیاسی و اجتماعی تأثیر گذار بوده است. او از لحاظ برخی شاخص های کیفی و معنوی، وضعیتش تا حدودی بهبود می یابد. در این مقاله سعی شده است به روش توصیفی – تحلیلی، سیمای زن در دوره انقلاب اسلامی و دوره مشروطه بر اساس اندیشه شعری ملک الشعرای بهار بررسی شود.

چکیده با توجه به اهمیت مشارکت زنان در توسعه سیاسی و اقتصادی در جامعه، لزوم پژوهش در این خصوص مشخص می‌شود. این پژوهش در پی آن است که بـه بررسی جایگاه اجتماعی و حقوقی زنان که به نوعی مورد ستم فرهنگ مردسالاری قرار گرفته‌اند، بپردازد که دو دوره پهلوی و انقلاب اسلامی و میزان فعالیت زنان در این دو دوره مورد بررسی قرار گرفته است. با توجه به انعکاس فرهنگ مردسالاری و انتقاد از آن در آثار نویسندگان، به بررسی شخصیت زنان در یکی از رمان های علی محمد افغانی پرداخته شده است. نتایج به دست آمده حاکی از آن است که فرهنگ مردسالاری در دوره پهلوی اول بیشتر از دوره پهلوی دوم بوده است. در دوره انقلاب اسلامی با تأسی جستن از دستورات قرآن و به فرمان امام خمینی، میزان  حضور زنان در جامعه و فعالیت‌های سیاسی و اجتماعی آنان بسیار چشمگیر بوده است. در این تحقیق از روش پژوهشی کتابخانه‌ای بر مبنای روش توصیفی-تحلیلی استفاده شده است.