چالش های حکمرانی جمهوری اسلامی ایران در شبکه های اجتماعی با محوریت جوانان نسل z
دوره 5، شماره 4، زمستان 1403، صفحه 111-140
خلیل اله سردارنیا، اسماعیل کازرونی، جمیل قریشی
چکیده هدف این پژوهش بررسی چالشهای حکمرانی در جمهوری اسلامی ایران با محوریت جوانان نسل Z (دهه هشتادیها) است. این نسل به عنوان "بومیان دیجیتال"، با آگاهی سیاسی و اجتماعی بالا و تمایل به حکمرانی مشارکتی، دغدغههایی نظیر عدالت اجتماعی، حقوق بشر، حقوق زنان و آزادیهای فردی دارند که حکمرانی کلاسیک یکسویه را به چالش و ضرورت حکمرانی خوب مبتنی بر تعامل را مطرح میکنند. این پژوهش با رویکرد تحلیل محتوای کیفی، مطالبات جوانان ۱۵ تا ۲۴ ساله (دختر و پسر) در بازه زمانی شهریور ۱۴۰۱ تا شهریور ۱۴۰۲ را از طریق مشاهده ویدئوها، متون و عکسهای منتشر شده در فضای مجازی (اینستاگرام، توییتر و...) و همچنین دیدگاهها و مصاحبههای پژوهشگران و کارشناسان بررسی کرده است. صدها محتوای منتشر شده در فضای مجازی و رسانهها بررسی، طبقهبندی و به مقولههای کلی و زیرمقولهها دستهبندی شدند.بر اساس فراوانی مقولهها، به نتیجهگیری کمی در خصوص علل اصلی اعتراضات نیز رسیدیم.یافتهها شامل چهار محور اصلی است: باورها و ارزشهای نسل Z، انتظارات از حاکمیت، چالشهای نظام و پیشنهادات نسل Z برای حکمرانی. نسل Z خواهان آزادی بیان، تضمین حقوق اساسی، تساوی جنسیتی، شفافیت و پاسخگویی دولت، انتخابات آزاد و مشارکت مردمی در تصمیمگیریهاست. آنها به تنوع فرهنگی، نوآوری، ارزشهای معنوی، کیفیت زندگی و دسترسی آزاد به اطلاعات اهمیت میدهند.چالشها شامل محدودیتهای آزادی بیان، تحریمها، عدم شفافیت و فساد است. نسل Z معتقد است مشارکت و گفتگو میتواند به تغییرات مثبت منجر شود. این پژوهش نشان میدهد حکمرانی باید با در نظر گرفتن مطالبات این نسل، به سمت حکمرانی مشارکتی، پاسخگو و شفاف حرکت کند