جامعه شناسی سیاسی انقلاب اسلامی

چکیده این پژوهش به بررسی تحول سازمانی جهاد سازندگی از جمله نهاد‌های انقلابی و نقش حیاتی آن در تحکیم انقلاب اسلامی و کارآمدی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در جنگ عراق و ایران ( 1367- 1359) می‌پردازد. پژوهش حاضر با رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از یک چارچوب نظری ترکیبی (شامل مؤلفه‌های فرصت سیاسی، بسیج منابع و سطح نهادمندی) تنظیم شده‌است. یافته‌ها نشان می‌دهند که جهاد سازندگی در فرآیند تحول نهادی، از ساختارهای داوطلب‌محور به یک نهاد مهندسی رزمی با نقش راهبردی در جنگ ارتقا یافت. سطح نهادمندی این سازمان از طریق مدیریت کارآمدی سازمانی با تأمین زیر‌ساخت‌های لجستیکی، مهندسی رزمی، تحقیقات مهندسی جنگ و خدمات پشتیبانی شکاف‌های پشتیبانی و مهندسی جنگ را در کنار ارتش و سپاه پر کند. این تجربه الگویی برای تحلیل نهاد‌سازی دفاعی در شرایط بحرانی فراهم می‌آورد.

یافته‌ها نشان می‌دهند که جهاد سازندگی در فرآیند تحول نهادی، از ساختارهای داوطلب‌محور به یک نهاد مهندسی رزمی با نقش راهبردی در جنگ ارتقا یافت. سطح نهادمندی این سازمان از طریق مدیریت کارآمدی سازمانی با تأمین زیر‌ساخت‌های لجستیکی، مهندسی رزمی، تحقیقات مهندسی جنگ و خدمات پشتیبانی شکاف‌های پشتیبانی و مهندسی جنگ را در کنار ارتش و سپاه پر کند. این تجربه الگویی برای تحلیل نهاد‌سازی دفاعی در شرایط بحرانی فراهم می‌آورد.

چکیده تا پیش از وقوع جنگ اول جهانی و سقوط امپراتوری عثمانی، متفکران جهان اسلام اغلب دو مقوله ی دین و دولت را مفاهیمی به هم پیوسته تفسیر می کردند و قائل به جدایی و تفکیک دین و دولت از یکدیگر نبودند. در اواخر دوران امپراتوری عثمانی و اواسط حکومت قاجار، با رشد تفکرات سیاسی غرب در جهان اسلام و بعدها با سقوط این امپراتوری، اندیشه های سیاسی مدرن در میان روشنفکران و نوگرایان مسلمان رشد و گسترش یافت. از قرن نوزده محصلانی که به اروپا رفته بودند، با تاثیرپذیری از اندیشه دولت – ملت ندای جدایی دین از دولت را مطرح کردند. با روی کار آمدن حکومت پهلوی این جریان بیش از پیش تقویت شد و با طیف مذهبیون وارد چالش جدی شد. امام خمینی(ره) که پس از درگذشت آیت الله بروجردی مرجعیت حوزه علمیه را عهده ­دار بود، تلاش کرد تا با ارائه تفسیری جامع­ گرایانه از دین آن را به تمامی ابعاد زندگی انسان پیوند دهد. پژوهش حاضر تلاش دارد تا با طرح این پرسش که منظور از تفسیر جامع­گرایانه امام از اسلام چیست، پاسخ ایشان را در قالب موضوعات عمدتاً سیاسی- اجتماعی تبیین نماید.

چکیده در پژوهش حاضر در پی پاسخ به این سوال هستیم که گونه‌شناسی آمریکاستیزی در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب چگونه بوده است؟ فرضیه پژوهش این است که از زمان شکل‌گیری جمهوری اسلامی، آمریکاستیزی یکی از گفتمان‌های حاکم بر دولت و جامعه ایران بوده و شالوده آمریکاستیزی را بیش از هر چیز پدیده شیعه‌گری شکل می‌دهد که برپایه ظلم‌ستیزی، فرهنگ عاشورایی و امید به مهدویت شکل گرفته و نمود آن را می‌توان در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای مشاهده نمود. الگوی نظری این پژوهش براساس کوهن و کاتیزنشتاین (2007) است و در این راستا، اطلاعات به روش کیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای جمع‌آوری و به شیوه توصیفی-تحلیلی، بررسی و تحلیل شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که حمایت از اسلام سیاسی در ایران یک رابطه قوی‌تر از ضدآمریکایی بودن از خود دینداری مسلمان دارد. این ارتباط بین حمایت از اسلام سیاسی و احساسات ضدآمریکایی با استدلال کوهن و کاتزنشتاین که اسلامگرایی را به یک دیدگاه منفی کلی از ایالات متحده یا آنچه که آن‌ها ضدآمریکایی رادیکال می‌خوانند، پیوند دارد. از بعد انقلاب اسلامی، آمریکاستیزی تدریجا به بخشی از هویت جمهوری اسلامی تبدیل شده است. نمود این مسئله را می‌توان در بیانات آیت‌الله خامنه‌ای مشاهده نمود که مبارزه با استکبارستیزی و آمریکا را در راس سیاست خارجی قرار داده است، چرا که شالوده آمریکاستیزی انقلاب اسلامی بیش از هر چیز به پدیده شیعه‌گری بازمی-گردد که برپایه ظلم‌ستیزی و امید به مهدویت شکل گرفته است که کمترین پیام آن را می‌توان در تلاش برای یافتن وضع مطلوب مشخص کرد.

چکیده یکی زمینه های فکری داخلی نهضت مشروطه مدارس بودند که از میان این مدارس می توان از مدرسه رشدیه نام برد که بوسیله یکی از روشنفکران دوره قاجار یعنی میرزا حسن رشدیه با تاثیر از روزنامه اختر در تبریز مدرسه ای به شیوه نوین تاسیس نمود که نقش مهمی را در آگاهی دادن به مردم در پیش از نهضت مشروطه داشت . وی در دوره قاجار جهت آگاهی بخشی به مردم با اشاعه معارف جدید خواستار حکومتی قانونی شد و در این راه با همکاری روشنفکران و فرهنگ دوستان زمان خود مبارزه سختی را با بیسوادی و استبداد حکومتی قاجار شروع نمود و در این راه تمام مصائب و مشکلات را تحمل نموده و در نهایت موفق شد. هدف ازاین پژوهش پرداختن به نقش فرهنگی- اجتماعی مدرسه رشدیه در نهضت مشروطه است. سوال پژوهش این است که مدرسه رشدیه چه نقشی در نهضت مشروطه داشت؟روش تحقیق ،از نوع تاریخی، توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری اطلاعات نیز کتابخانه ای و بررسی اسناد است و در بررسی کتابخانه‌ای منابع دست اولی که راجع به مدرسه رشدیه نوشته شده در اولویت هستند و اصلی‌ترین منابع تحقیق‌اند. یافته‏ ها و نتایج پژوهش، نقش فرهنگی- اجتماعی مدرسه رشدیه در آگاهی بخشی به مردم و همچنین نقش این مدرسه در نهضت مشروطه است.

چکیده انقلاب اسلامی ایران، نهضتی مردمی ـ اسلامی است که اهداف مهمی را برای پیشرفت انسان و جامعه دنبال می کند. گرایش به تبعیض طبقاتی می تواند هستی پذیری برخی از مقاصد متعالی جمهوری اسلامی را با چالش مواجه کند. تمایل به تجمل گرایی، در لایه هایی از صاحبان قدرت، می تواند نوعی از حکمرانی غیر علوی را به نمایش گذارد و مشی غیر الهی و غیر مردمی این سبک از رفتار قادر است مشکلاتی را در مسیر تحقق اهداف انقلاب اسلامی ایجاد کند. پژوهش حاضر با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی و بررسی دیدگاه ها، سعی در بازشناسی آسیب های گرایش به تبعیض طبقاتی دارد. ارائه تعریفی مشخص از اشرافیت و کاوش راهی برای رفع این آفت و اجتناب از آن؛ از گذرگاه فرهنگ سازی عمومی، توسعه نظارت مردمی و رسانه ای و جایگیری عنصر ساده زیستی، به عنوان یکی از مولفه های اصلی برای حضور در سمتهای جمهوری اسلامی، از جمله اهداف این پژوهش است. ضعف عملکرد نهادهای متولی ازجمله قوه مقننه، قوه مجریه، قوه قضاییه و نهادهای حاکم و همچنین دخالت افراد ذینفوذ و جناح های سیاسی در امر برخورد با تبعیض طبقاتی و اکتفای صرف به سخنرانی، از مهمترین علل رشد تبعیض طبقاتی در جمهوری اسلامی است.

چکیده نگرش و درک نخبگان سیاسی، سهم به سزایی در تدوین نهادها و سازمان های حکومتی در هر دوره از تاریخ سیاسی کشورهای اسلامی بخصوص کشورهای در حال گذار سیاسی داشته است. در این دوره از جنبش های اسلامی نوین در کشورهای مسلمان، نقش و اثر گذاری نخبگان سیاسی از اهمیت بالایی برخور دار بود. ضرورت و اهمیت این نقش در چگونگی تبیین و تفسیر مفاهیم، ارزش ها، نهادها، ارکان، قوانین، مدیریت، کارآمدی، مقبولیت و در نهایت مطلوبیت حکومت متاثر از بینش نخبگان سیاسی بخوبی مشهود می باشد. روش تحقیق از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتی بر روش گردآوری کتابخانه ای است. مقاله به این سئوال مهم و اساسی می پردازد که نقش نخبگان سیاسی در نهادینگی جنبش های اسلامی نوین در جهان اسلام چگونه می باشد؟ فرضیه اصلی بر اینست که ماهیت راهبردی و مدیریت نخبگان سیاسی در جنبش های اسلامی نوین با توجه به تصمیم سازی مطلوب، خودباوری سیاسی، تقویت هویت اسلامی و نهاد سازی کارآمد در جنبش های اسلامی منجر به طراحی مدل حکومت های اسلامی اصیل و انقلابی می گردد. با توجه به عدم نگرش و درک همه جانبه نخبگان سیاسی از آموزه ها و مفاهیم اصیل اسلامی،بدعت گذاری در تصمیمات سیاسی، انحراف در مسیر هویت سازی قیام های مردمی، بسیاری از جنبش های اسلامی در جهان اسلام با مشخصه عدم نهادینگی مواجه شده اند.

چکیده در این مقاله ضمن معرفی دیپلماسی اقتصادی تلاش شده‌است تا نقش وجایگاه آن درپذیرش قطعنامه۵۹۸ از سوی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی قرار گیرد.در جنگ ایران وعراق که یک جنگ تمام عیاربود،ایران کوشید تا درکنار عملیات نظامی، با اتخاذ سیاستهای اقتصادی مناسب، ضمن حفظ مرزها،حکومت را از هرگونه خطری در سایر زمینه‌ها حفظ کند؛ بدین ترتیب یکی از سیاست‌های اقتصادی ایران دراین دوره دیپلماسی اقتصادی بود که به دنبال فشارهای داخلی اقتصادی وتحریم اقتصادی ایران توسط غرب،با پذیرش قطعنامه۵۹۸ به عنوان یک راهکار برای مقابله با تحریم‌های اقتصادی از طریق کاهش آسیب پذیری وافزایش بازدارندگی اقتصادی اعمال شد.بنابراین این پژوهش بنادارد به این سؤال پاسخ دهد که دیپلماسی اقتصادی درپذیرش قطعنامه ۵۹۸ چه نقشی داشته است؟مقاله حاضربا روش توصیفی-تحلیلی این فرضیه را مطرح می کندکه«دیپلماسی اقتصادی به عنوان ابزاری برای تأمین منافع طراحان وبازیگران دولتی درچهارچوب فضای جریان ها،با شناسایی طرفیت‌های اقتصادی داخل ایران نقش بسیارمهم واستراتژیکی درپذیرش قطعنامه ۵۹۸داشته است».

چکیده پرسش اصلی پژوهش آن است که در بستر شرایط و وضعیت اقتصادی، سیاسی، مدیریتی و اجتماعی کشور انگاره ها یا ایستارها چه تاثیری بر مشارکت سیاسی دانشجویان در انتخابات ریاست جمهوری سال 1400 و ارزیابی آنها از انتخابات کنونی و انتخابات در آینده داشته است؟ این پژوهش با روش پژوهش پیمایشی توصیفی و با تکنیک پرسشنامه ای در دو شکل باز و بسته انجام شده است.. یافته های پژوهش در هر دو پرسش نامه باز و بسته با محور های چندگانه نشان دادند که عوامل و شرایط نامطلوب و بد اقتصادی کشور از بالاترین تاثیر در ایجاد انگاره و جهت گیری رفتاری در انتخابات ریاست جمهوری و ارزیابی منفی به نتایج انتخابات و احتمالا استمرار آن در آینده داشته اند. در جایگاه بعدی، عوامل دیگر قرار دارند که مهمترین آنها عبارتند از: مدیریت و مدیران ضعیف و ناکارامد یا کمتر کارامد، عدم شفافیت و فساد در نظام سیاسی و اقتصادی (بوروکراسی کمتر پاسخگو و نظارت پذیر) ، ضعف اخلاق مدنی، نبود فضای رقابتی و باز در حد مطلوب، وجود تبعیض ها، هدایت شدگی ها و فرصت های نابرابر در تبلیغات، عدم برخورداری کاندیداها از شاخص های صلاحیت، ارتباط پذیری صادقاانه با مردم و اخلاق مدنی و در نهایت نهادینه نبودن شرایط مطلوب برای تحقق رفتار انتخاباتی در قالب دو انگاره مطلوب حق فردی و تکلیف ملی برای بهبود شرایط و تعیین سازنده سرنوشت فردی و ملی. در مجموع این انگاره های سلبی منجر به کاهش مشارکت انتخاباتی دانشجویان مورد مطالعه در حد کمتر از یک سوم بود.

چکیده یکی از نیروهای سیاسی- اجتماعی جامعه ایرانی که در نهضت مشروطیت نقش داشتند و مسائل سیاسی و نظام سیاسی وقت را مورد توجه قرار دادند، روشنفکران بودند. آنان درآغاز نظام سیاسی را مورد انتقاد قرار داده و پس از آن راه حل هایی پیشنهاد نمودند. محور عمده اندیشه های این روشنفکران، دموکراسی و تقبیح خودکامگی بود. به بیان دیگر تقاضای محوری روشنفکران تامین امنیت زندگی و جان و مال همگان از خودکامگی نامحدود و غیر قابل پیش بینی حکومت قاجار بود. به طور کلی روشنفکران خواستار حکومتی بودند که در آن اعمال گسترده قدرت مطلق و خودکامه نامطمئن باشد. نمایندگان انتخابی مردم، مسئولان اجرایی را منصوب و فعالیت های آنها را کنترل و تعدیل کنند و وزارت عدلیه نهادی مستقل باشد و در چارچوب قوانین جنایی و مدنی عمل کند.

تفاوت نقش میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی و میرزا یوسف خان مستشارالدوله در نهضت مشروطه در بیدار نمودن مردم چه بود؟(سوال)

پرداختن به تفاوت نقش طالبوف تبریزی و مستشارالدوله در بیدار نمودن مردم در دوره قاجار و بویژه نهضت مشروطه.(هدف از این پژوهش) روش تحقیق در این پژوهش، از نوع تاریخی، توصیفی- تحلیلی است..(روش تحقیق) یافته‏ها و نتایج پژوهش عبارت است از روش هایی که میرزا عبدالرحیم طالبوف تبریزی و میرزا یوسف خان مستشارالدوله به کار بردند تا به نهضت مشروطه کمک نمایند.(یافته ‏ها و نتایج پژوهش)

چکیده نوشتار حاضر با اتکاء به این مفروض که سیاست خارجی دولت آیت‌الله رئیسی صرفا با رهیافت‌های مادی‌گرایانه و عینیت‌محورانه قابل تفسیر، تبیین و مطالعه نمی‌باشد، درصدد تحلیل و واکاوی شاخص‌هایِ چندگانه در تکوین و شکل‌گیری سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران- در بازه زمانی سالِ اول دولت سیزدهم- می‌باشد. لذا سوال اصلی پژوهش این است که سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران(1401-1400) چگونه باید از طریق رویکرد و رهیافت ارزیابانه مورد کنکاش قرار بگیرد؟ فرضیه کار نیز بدین صورت تدوین شده است که به نظر می‌رسد مولفه‌های چندوجهیِ معطوف به آرمان‌های انقلاب اسلامی اساسِ تکوین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران در دوره‌ی مورد بررسی را شامل می شود. در این راستا تحقیق حاضر می کوشد تا نشان دهد مرحلۀ ارزشیابی در بررسی سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران صرفا نباید به اتمام دولت موکول شود، بلکه در ارزیابی‌های دوره‌ای و مقطعی، نیز در تکوین سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران نقش به سزایی دارند. همچنین تحقیق فراروی مبتنی روش توصیفی و تحلیلی می باشد و در جمع آوری اطّلاعات از روش کتابخانه‌ای و اسنادی و بهره‌گیری از سایت‌ها و مجلات چاپی و الکترونیکی و در مورد ابزار مورد استفاده نیز از فیش‌برداری استفاده شده است.

چکیده فرسایش الگوهای سنتی همبستگی اجتماعی بر اثر جهانی‌شدن شتابان، مهاجرت گسترده و فردگرایی انتزاعی، ضرورت بازاندیشی در مفهوم همبستگی در جهان معاصر را برجسته ساخته است. از این رو، مقاله حاضر با هدف ارائه چارچوبی مفهومی برای بازاندیشی همبستگی اجتماعی، به تحلیل تطبیقی دو نظریه‌ی مطرح معاصر یعنی شناسایی هونت و سیاست حقیقت رورتی از طریق بازخوانی انتقادی متون آن‌ها پرداخته است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که ادغام ساختارمند این دو دیدگاه، مدل تلفیقی برای بازسازی همبستگی در سه لایه: 1. هستی‌شناختی: هویت‌یابی فردی از مسیر شناسایی اجتماعی؛ 2. -اجتماعی: بازتولید فضای کثرت‌گرا با بازتوصیف روایت‌ها؛ 3. همبستگی پایدار به مثابه برآیند دیالکتیکی «عدالت شناسایی نهادی‌شده» و «شمول گفتمانی»، فراهم می‌آورد. براین اساس نوآوری پژوهش، در پیوند خلاقانه ساختار و گفتمان در فضای کثرت‌گرایانه است که تفاوت‌ها را به موتور محرک پیشرفت تبدیل می‌کند و از این رو راهکاری برای مدیریت چالش‌هایی چون فردگرایی و بحران‌های هویتی ارائه می‌دهد. در نهایت، پیامدهای عملی این چارچوب شامل تدوین برنامه‌های آموزشی چندفرهنگی و خلق روایت‌های رسانه‌ای فراگیر برای تقویت انسجام اجتماعی می‌باشد.

چکیده پژوهش حاضر با هدف تحلیل سازوکار‌های همبستگی اجتماعی و فرایندهای ظرفیت‌سازی ملی در جامعه ایران طی جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل (۲۳ خرداد - ۳ تیر ۱۴۰۴) انجام شده است. چارچوب نظری تحقیق بر تلفیق نظریه همبستگی مکانیکی دورکیم، نظریه ساختار فرصت‌های سیاسی کریزی و رویکرد ظرفیت‌سازی اجتماعی لاورن-سکسبی استوار است. روش‌شناسی تحقیق کیفی و مبتنی بر تحلیل اسنادی محتوایی شامل بررسی بیانیه‌های رسمی، گزارش‌های رسانه‌ای و واکنش‌های اجتماعی است. یافته‌ها نشان داد که تهدید خارجی موجب فعال‌سازی سریع وجدان جمعی و ایجاد همبستگی فراطیفی شد که طیف‌های متعارض سیاسی از مهدی کروبی تا محافظه‌کاران را متحد ساخت. احیای نمادهای ملی ایرانی همچون سرود «ای ایران» و نمادهای شیر ایرانی در کنار هویت مذهبی، نقش مهمی در تقویت انسجام ملی ایفا کرد. همکاری گسترده مردم با نهادهای امنیتی و گزارش فعالیت‌های مشکوک، به شناسایی و دستگیری تعداد قابل توجهی از نفوذی‌ها و کشف مواد منفجره منجر شد که نشان‌دهنده عمق مشارکت اجتماعی و احساس مسئولیت ملی است. همچنین، سیستم‌های اقتصاد مقاومتی و شبکه‌های توزیع کالاهای اساسی کارآمدی مناسبی نشان دادند و تاب‌آوری جامعه در شرایط محدودیت ارتباطی پس از قطع اینترنت آشکار شد. با این حال، چالش‌هایی نظیر تلفات انسانی، آسیب به تأسیسات هسته‌ای، ضعف در سیستم‌های هشدار اولیه و پدافند غیرعامل، و تفاوت‌های نسلی در نگرش به بحران آشکار شد. نتیجه‌گیری پژوهش تأیید می‌کند که جامعه ایران از ذخایر عمیق همبستگی اجتماعی برخوردار است که در شرایط بحران قابل فعال‌سازی است، اما نهادینه‌سازی این دستاوردها مستلزم مدیریت هوشمندانه و برنامه‌ریزی بلندمدت است.

چکیده پژوهش حاضر با روش توصیفی_تحلیلی و با ابزار فیش برداری کتابخانه ای به بررسی پیامدهای تمدن غربی بر ایرانیان پرداخته است. ارتباط متقابل تمدن غربی با فرهنگ و تفکر(جهان بینی) غربیان منجر گردید، تا مهمترین پیامدهای تهاجم تمدنی غرب در فرهنگ و جهان بینی ایرانیان دنبال گردد. نتایج بررسی های انجام شده در پژوهش حاضر از یک سو تاییدگر ارتباط میان تفکر، فرهنگ و تمدن غربی است و از سوی دیگر نشان داد که ارتباط سه گانه ی یاد شده لزوما رابطه ای خطی نیست و در برخی از موارد ورود بی رویه و بدون توجه به مبانی فرهنگی و تفکری مظاهر تمدن غربی موجی از تغییرات تمدنی در وهله ی اول و تغییرات فرهنگی و تفکری را در مراحل بعدی شکل خواهد داد. چنانچه جامعه ایرانی با افزایش ورود مظاهر تمدن غربی درگام نخست با دگرگونی های در زمینه ی فرهنگ همچون فراموشی لباس ها، موسیقی و معماری و دیگر مظاهر تمدنی و فرهنگی ایرانی-اسلامی روبه رو شده است و درگام دیگر، تغییراتی در زمینه ی جهان بینی را شاهد بوده است.

چکیده در این پژوهش انواع جنگ نرم شامل تهاجم فرهنگی شبیخون فرهنگی و در نهایت ناتوی فرهنگی براساس اصل آمادگی دفاعی با توجه به اصل 151 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مورد بررسی و تبیین قرارداده شده است. استکبار همواره بدنبال روشهایی بوده تا بتوانند اهداف پلید خود را در مقیاس جهانی پیاده نماید. نظام سلطه که هرگز از عصیان‌گری وسرکش خود دست بر نداشته، آقایی و برتری خود را بر جهان حفظ و برای به کرسی نشاندن اهداف پلید خود از هیچ جنایتی و با هر هزینه ای کوتاهی نمی کند. یافته های این پژوهش نشان می دهد نظام سلطه برای تحقق اهداف شوم منطقه ای، و جهانی رویکرد خود را عمدتآ به سمت و سوی جنگ نرم سوق داده و در سالهای اخیر توانسته موفقیت‌های چشم‌گیری از این رویکرد تحصیل نماید، نظام سلطه ضمن آمادگی برحفظ توانمندی خود در جبهه نظامی و یا جنگ سخت از یک‌سو، و از دیگر سو با گذشت زمان و تغییرات ژئوپلیتیک در خاورمیانه و دیگر نقاط جهان و هم چنین تغییر روشها و اقدامات تدافعی کشورها در برابر تجاوزات دیگر کشورها و ساخت انواع سلاحهای مدرن و هم چنین بیداری ملتها و تحقیر نظام سلطه در جهان؛ لذا ادامه تجاوز بخاطر هزینه مادی و تلفات جانی سربازان، کاربرد خود را از دست داده و به انواع جنگ نرم شامل«تهاجم فرهنگی، شبیخون فرهنگی و ناتوی فرهنگی» تبدیل شده. این تحقیق با استفاده از شیوه تحلیلی –توصیفی و با استفاده از منابع  کتابخانه‌ای صورت گرفته است.

چکیده در جهان امروز با افزایش پیچیدگی تهدیدهای امنیتی، الگوی سنتی و کلاسیک حکمرانی امنیتی کارآمدی خود را از دست داده و ضرورت حرکت به‌سوی «حکمرانی خوب امنیتی» مبتنی بر تعامل و مشارکت جامعه بیش از پیش احساس می‌شود. این پژوهش با هدف ارزیابی عملکرد پلیس در تأمین امنیت عمومی در ایران از دهه ۱۳۸۰ تاکنون، شناسایی چالش‌ها و ارائه راهکارهای ارتقایی انجام شده است. مطالعه با روش کیفی میدانی و استفاده از پرسشنامه‌های باز نیمه‌ساختاریافته انجام و جامعه آماری آن ۴۰ نفر از صاحب‌نظران دانشگاهی و مدیران و فرماندهان ارشد پلیس بوده‌اند که به‌صورت هدفمند انتخاب شده‌اند. داده‌ها پس از کدگذاری با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد عملکرد پلیس در حوزه‌های عملیاتی و انتظامی مانند کنترل جرایم خشن، مدیریت درگیری‌های قومی–محلی و امنیت انتخابات قابل قبول بوده، اما در حوزه‌های اجتماعی و نرم‌افزاری از جمله مدیریت اعتراضات، پیشگیری اجتماعی، ارتباطات عمومی و امنیت دانش‌بنیان ضعف‌هایی وجود دارد. مهم‌ترین پیشنهادها شامل گذار به رویکردهای مشارکتی و پیشگیرانه، تقویت گفت‌وگو و میانجی‌گری، ارتقای دانش و اخلاق حرفه‌ای پلیس و کاهش مداخلات سیاسی نهادهای موازی است.

چکیده مشارکت سیاسی یکی از عوامل کلیدی در تحولات سیاسی و اجتماعی محسوب می‌شود. انقلاب اسلامی ایران به‌عنوان یکی از برجسته‌ترین رخدادهای سیاسی قرن بیستم، بر پایه مشارکت گسترده مردم شکل گرفت. این مشارکت در جریان انقلاب و پس از آن در مدیریت بحران‌های سیاسی و تثبیت نظام جمهوری اسلامی نقش اساسی ایفا کرده است. این پژوهش با سؤال اصلی «چگونه مشارکت سیاسی مردم در انقلاب اسلامی ایران توانست بحران‌های سیاسی را مدیریت کند؟» به بررسی فرضیه‌ای می‌پردازد که معتقد است مشارکت مردم، به‌واسطه رهبری امام خمینی(ره)، موجب مدیریت موفق بحران‌ها و نهادینه‌سازی نظام جدید شده است. مطالعه به روش توصیفی-تحلیلی و با استفاده از تحلیل کیفی تاریخی انجام شده است. داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای و اسناد تاریخی گردآوری و با نظریه بسیج سیاسی چارلز تیلی تحلیل شده‌اند. این روش امکان بررسی مشارکت سیاسی مردم در چارچوب مفاهیم اجتماعی و تاریخی را فراهم کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهند که در دوران پهلوی، انسداد سیاسی و سرکوب آزادی‌ها موجب بسیج غیررسمی شد. در سال‌های منتهی به انقلاب، مشارکت سیاسی به جنبشی گسترده تبدیل شد که با رهبری امام خمینی(ره) به پیروزی انقلاب اسلامی انجامید. پس از پیروزی، این مشارکت در فرآیندهایی مانند همه‌پرسی، انتخابات و دفاع مقدس ادامه یافت و موجب تثبیت نظام جمهوری اسلامی، تقویت مشروعیت و انسجام ملی گردید. این مشارکت، الگویی پایدار برای مدیریت بحران‌های داخلی و خارجی ایجاد کرده است.

چکیده پژوهش حاضر در صدد است تاثیر فضای مجازی بر کنش‌گری سیاسی اجتماعی دانشجویان دختر مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز را بررسی نماید. روش این پژوهش توصیفی-همبستگی است. جامعه پژوهش دختران مقطع کارشناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز در سال 1404-1403 می‌باشد و جهت تعیین حجم نمونه با توجه به مشخص بودن حجم جامعه از فرمول تعیین حجم نمونه کوکران استفاده شد که حجم نمونه ۳۷۵ تعیین شد و پرسشنامه‌ها به صورت تصادفی ساده در بین نمونه آماری توزیع شده است. ابزار گردآوری داده‌ها پرسشنامه محقق ساخته است و پایایی آن به وسیله‌ی آلفای کرونباخ (۸۹۲/0) مورد تایید قرار گرفت. پس از اطمینان از قابل قبول بودن نرمالیتی متغیر وابسته از روش رگرسیون تک متغیری، رگرسیون چندمتغیری و تحلیل واریانس یک طرفه برای آزمون فرضیه‌های پژوهش با استفاده از نرم‌افزار SPSS استفاده شد. نتایج بیانگر تایید نقش کاربری فضای مجازی و ابعاد آن در کنش گری سیاسی- اجتماعی دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز بود، هم‌چنین شواهدی در تایید نقش کاربری عضویت در فضای مجازی، نوع نگرش به محتوا در این فضا، میزان مشارکت در فضای مجازی و سال‌های حضور در فضای مجازی در کنش‌گری سیاسی -اجتماعی دانشجویان دختر دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز بود و 3 فاکتور رشته تحصیلی، محل سکونت و رفاه اقتصادی بر کنش‌گری سیاسی اجتماعی جامعه هدف اثرگذار نبودند.

چکیده این پژوهش با هدف شناخت و تعیین مؤلفه‏های مدل آموزش اخلاق حرفه ای و ارائه‏ی الگوی عملی جهت آموزش به نمایندگان مجلس شورای اسلامی، به روش ترکیبی (روش آمیخته) از نوع اکتشافی (کیفی-کمّی) به انجام رسیده و با استفاده از نظرات و دیدگاه‏های 21 تن از نمایندگان دوره‏های مختلف مجلس شورای اسلامی و صاحب‏نظران و متخصصان در زمینه طراحی مدل آموزش اخلاق حرفه‏ای، از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ ساختاریافته، اقدام به کشف و دسته‌بندی 90 مولفه‏ی اخلاق حرفه‏ای نمایندگی مجلس شورای اسلامی در 10 بُعد با استفاده از نرم افزار مکس کیودی کرده و در نهایت، ضمن نظرسنجی از تعداد 165 تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی در قالب پرسشنامه در جهت تایید مولفه‌ها و ابعاد به‏دست آمده، مدلی به منظور آموزش این مولفه‏ها به نمایندگان مجلس طراحی گردید. بعد از طراحی مدل به اعتبارسنجی مدل پرداخته و با نرم افزار pls به بررسی معادله ساختاری پژوهش پرداخته شد و نتایج نشان داد که همه‌ی معیار های ارزیابی مدل اندازه گیری و ساختاری در سطح بسیار مطلوبی قرار دارند و لذا مدل اخلاق حرفه ای نمایندگان مجلس مورد تایید می باشند

چکیده حکمرانی خوب (مطلوب)، در سه دهه اخیر به شدت مورد توجه محققان علوم اجتماعی بوده ‌است. بر طبق جدیدترین تعریف بانک جهانی، حکمرانی خوب، در اتخاذ سیاست‌های پیش‌بینی شده، آشکار و صریح دولت (شفافیت فعالیت‌های دولت) متبلور می‌باشد؛ این مرکز جهانی در گزارشی به بررسی اثرات حاکمیت نامطلوب بر تأخیر رشد اقتصادی کشورهای در حال توسعه پرداخته؛ و در این گزارش ـ که ناشی از نگرانی‌های مربوط به رابطه توسعه، دموکراسی و موضوعات متنوع اجتماعی می‌باشد ـ مفهوم حکمرانی خوب را مطرح نموده؛ و نتایج گزارش بر این موضوع استوار است که، ضعف در به‌کارگیری و عملی نمودن اصول حکمرانی خوب، یکی از مهمترین موانع رشد و توسعه در کشورها می‌باشد. با توجه به اصول اساسی حکمرانی خوب، یکی از مهمترین نظریات معاصر و جدیدی که توانایی بالایی در تحقق آنها دارد؛ نظریة چندسالاری رابرت دال است؛ بر همین اساس: این پژوهش کیفی با روش بررسی‌ روابط همبستگی میان متغیرها در پی پاسخ به این پرسش است که: چه رابطه‌ای می‌توان میان ساختار سیاسی جمهوری اسلامی ایران وشاخص‌های «حکمرانی خوب» با نظریه چندسالاری رابرت دال برقرارکرد؟ بر این اساس رابطه میان حکمرانی خوب و چندسالاری رابرت دال یک رابطة همبستگی و مستقیم می‌باشد.

چکیده مفهوم «پیشرفت» در ادبیات سیاسی معاصر، غالباً در چارچوب پارادایم «توسعه» تفسیر می‌شود؛ پارادایمی که برآمده از تجربه تاریخی غرب مدرن و مبتنی بر مبانی سکولار، اومانیستی و مادی‌محور است. این چارچوب، ضمن برخورداری از برخی کارآمدی‌های فنی، به دلیل بی‌توجهی به ابعاد معنوی، هویتی و غایت‌مند حیات انسانی، با بحران‌های عمیق نظری و تمدنی مواجه شده است. پژوهش حاضر با رویکردی توصیفی-تحلیلی و انتقادی، به واکاوی تطبیقی مبانی هستی‌شناختی، انسان‌شناختی و غایت‌شناختی «توسعه سیاسی غربی» و «پیشرفت سیاسی اسلامی» می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توسعه سیاسی غربی، سیاست را به سطح «اداره تکنوکراتیک منافع» تقلیل داده و غایت آن را در تأمین رفاه مادی و آزادی‌های فردی تعریف می‌کند در حالی که پیشرفت سیاسی در اندیشه اسلامی، بر پایه توحید ربوبی، اصل نفی سبیل و غایت حیات طیبه، سیاست را «ساختار اقامه دین و عدالت» می‌داند. این پژوهش با تبیین چهار لایه «گرایش»، «بینش»، «دانش» و «ساختار» در مدل اقامه سیاسی، نشان می‌دهد که پیشرفت سیاسی اسلامی نیازمند بازتعریف بنیادین مفاهیم، شاخص‌ها و نهادهای سیاسی بر اساس مبانی توحیدی است.

چکیده تحقق مرجعیت علمی در گام دوم انقلاب، بازاندیشی در عوامل مؤثر بر توسعه رهبری پژوهشی دانشجویان را ضروری ساخته است. یادگیری زبان دوم، ظرفیتی برای تقویت توانمندی‌های شناختی، گفتمانی و بین‌المللی جهت ایفای نقش دانشجو در رهبری پژوهش‌های علمی است. تحلیل نظام‌مند ۲۸ مطالعه (۲۰۰۰-۲۰۲۵) نشان می‌دهد یادگیری زبان از طریق پنج بُعد (بازپیکربندی شناختی، توانمندسازی گفتمانی، هویت علمی، مسئولیت اخلاقی و شایستگی بین‌فرهنگی)، بستری ساختاری برای ارتقای توانایی دانشجویان در رهبری پژوهش‌های علمی و مشارکت در شبکه‌های جهانی فراهم می‌آورد. این نتایج، دلالت‌های سیاستی مهمی برای نظام آموزش عالی در مسیر توانمندسازی نخبگان دارد. بر اساس یافته‌ها، مدل مفهومی پژوهش نشان می‌دهد که یادگیری زبان دوم می‌تواند به تقویت عاملیت علمی دانشجویان و افزایش مشارکت آنان در تعاملات و شبکه‌های علمی بین‌المللی کمک کند. در این چارچوب، زبان دوم نه صرفاً یک مهارت ارتباطی، بلکه عنصری مؤثر در توسعه ظرفیت‌های شناختی، ارتباطی و شبکه‌ای دانشجویان در فرآیند رهبری پژوهش‌های علمی تلقی می‌شود. توجه به این مؤلفه در برنامه‌های آموزش عالی می‌تواند در تقویت توانمندی‌های پژوهشی دانشجویان و توسعه تعاملات علمی بین‌المللی نقش مؤثری ایفا کند.

چکیده طنز سیاسی می‌تواند تأثیر بسزایی در پیشبرد جامعه به سمت رشد و تعالی داشته باشد. همچنین طنز سیاسی ماهنامه گل‌آقا را می‌توان به عنوان یکی از عوامل زمینه ساز برای نیل به توسعه سیاسی در دوران اصلاحات دانست. این پژوهش در پی پاسخگویی به سؤال طنز سیاسی در فاصله سال‌های 84-76 چه تأثیری بر توسعه‌ی سیاسی ایران داشته است و با فرضیه «طنز سیاسی موجب گشایش فضای تساهل و تسامح و انتقادپذیری و در نتیجه ارتقا توسعه سیاسی ایران در دوره اصلاحات سال‌های 1376 تا 1384 گردیده است»، که به صورت تحلیل محتوای جلد ماهنامه گل‌آقا (94 جلد) به روش اسنادی، کتابخانه‌ای و مصاحبه انجام گرفته است. و با توجه به دارا بودن محورهای مشترک با شاخص‌های توسعه سیاسی و در نتیجه دارا بودن دو رویکرد بازتاب دهنده و جهت دهنده از کاستی‌ها و نقایص از سمت جامعه به سمت دولت سهم بسزایی در گام برداشتن ایران از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب داشت. با توجه به بررسی محورهای مشترک دوران اصلاحات و ماهنامه گل‌آقا، تأثیر آن بر توسعه سیاسی کاملاً مشهود است، چنانکه می‌توان طنز سیاسی ماهنامه گل‌آقا را آئینه تمام نمای دلمشغولی‌های دوران اصلاحات بی‌هیچ قسمت تار و تاریک دانست.

چکیده سیاستگذاری امنیتی، با توجه به تهدیدات منطقه ای نقش مهمی در جهت دهی به فعالیت های کشور دارد. هدف این پژوهش شناخت تهدیدات امنیتی منطقه غرب آسیا در دهه 1390 شمسی است. چه تهدیداتی از سوی منطقه غرب آسیا متوجه امنیت جمهوری اسلامی ایران است؟ فرض مقاله بر این استوار است که تهدیدات امنیتی غرب آسیا تلفیقی از تهدیدات نشات گرفته ازسه بخشِ محیط داخلی کشور، تهدیدات منطقه ای و خصومت ایالات متحده با ایران است. در این پژوهش از روش کیفی مبتنی بر تحقیق کتابخانه ای بر اساس نظریه «مجموعه امنیتی منطقه ای «باری بوزان» جهت شناسایی تهدیدات امنیتی منطقه غرب آسیا برای جمهوری اسلامی ایران در دهه 1390بهره گرفته شده است. با گردآوری مطالب، از طریق فیش برداری از کتب، مقالات داخلی و خارجی و سایت های معتبر به تحلیل توصیفی از این تهدیدات در سه دسته بندی مجزا بر اساس ابعاد سیاسی- امنیتی، اقتصادی و اجتماعی مبادرت گردیده است. نتیجه این که امنیت کشور به طرز پیچیده ای به نحوه نقش آفرینی ایران در منطقه مذکور بر اساس شناخت دقیق تهدیدات و رفتار عقلانی وابسته است.

چکیده تونس اولین کشوری بود که در سال 2010موج جدید بیداری اسلامی در منطقه آن آغاز شد و با کنار زدن بن علی از حکومت، موج جدیدی از تحولات منطقه تحت عنوان مبارزه علیه استبداد و دموکراسی خواهی را رقم زد. درواقع مهمترین خواسته‏های مردم در این دوره از بیداری اسلامی؛ دموکراسی خواهی و از میان برداشتن استبداد و دیکتاتوری بود، که در مشابهت با انقلاب اسلامی ایران در بهمن ماه ۱۳۵۷ می باشد. مهمترین پرسش عبارت است ازاینکه: موج بیداری اسلامی(2011) در پی دموکراسی خواهی متاثر از نیروهای مختلف در کشور تونس چه نتایجی به دنبال داشته است؟ در این مقاله با تاکید بر زمینه های بیداری اسلامی در تونس، بررسی روند دموکراسی خواهی و تحقق آن متاثر از نیروها و جریانات مختلف اسلامی و سکولار در تونس و البته تاثیرپذیری آن از انقلاب اسلامی ایران مورد نظر می‏باشد. یافته‏های مقاله نشان می‏دهد، موج بیداری اسلامی و دموکراسی خواهی در تونس با رهبری حزب النهضه متاثر از انقلاب اسلامی ایران نسبت به سایر کشورها، نتایج بهتری در ایجاد جامعه ای متکثر و انزوای استبداد به دنبال داشته و هرچند آهسته اما دست یابی به دموکراسی در این کشور چشم‏انداز مناسب تری دارد. بهره گیری از روش توصیفی تحلیلی و رجوع به منابع کتابخانه ای و اسنادی در این مقاله برای نگارش مطالب استفاده شده است.

چکیده دیپلماسی فرهنگی، معماری بزرگراه دوطرفه به منظور ایجاد کانال هایی برای معرفی تصویر واقعی و ارزش های یک ملت و در عین حال ، تلاش برای دریافت درست تصاویر واقعی از سایر ملت ها و فهم ارزش های آنها است. بررسی سطوح کمی و کیفی روابط کشورمان با اروپا حاکی از آن است که دیپلماسی فرهنگی آن‌ گونه که باید، نتوانسته است به مدد دیپلماسی رسمی آمده و به‌ عنوان کاتالیزوری به تسهیل ارتباطات و تعمیق آن‌ها کمک نماید. این مقاله بر آن است تا با تبیین موانع و آسیب های پیش روی این رویکرد در روابط با اروپا به ویژه کشورهای آلمان،اتریش و هلند بپردازد و در این راستا، نظرات برخی متولیان دیپلماسی فرهنگی را به بحث می گزارد و در پایان در پی ارائه راهکار و پیشنهاداتی جهت زدودن موانع و کم رنگ تر کردن آثار منفی در عرصه دیپلماسی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در تقابل با ایران هراسی در اروپاست.